İran, son yılların en ağır kuraklık dönemini yaşarken, yağış oluşturmak için bulut tohumlama çalışmalarına başladı. Ülke, ilk operasyonu büyük ölçüde çekilerek tuz çölüne dönüşen Urmiye Gölü havzasında gerçekleştirdi.
İran Meteoroloji Kurumu, ülke genelindeki yağışların uzun yıllar ortalamasına göre yüzde 89 düştüğünü açıklayarak, “son 50 yılın en kurak sonbaharını” yaşadıklarını duyurdu. Başkent Tahran’da yağış miktarı son yüzyılın en düşük seviyesine geriledi ve birçok eyalet aylarca hiç yağmur almadı.
Urmiye Gölü Havzasında İlk Uygulama
Resmî ajans IRNA’nın aktardığına göre, ilk bulut tohumlama operasyonu, su seviyesi büyük ölçüde düşen ve tuz çölüne dönüşen Urmiye Gölü çevresinde gerçekleştirildi. İran’ın en büyük gölü için yürütülen çalışmaların, diğer eyaletlerde de sürdürülmesi planlanıyor.
Tarihsel Gerginlikler
Ortadoğu’daki su kıtlığı ve iklim değişikliği, yağış oluşturma yöntemlerini ülkeler arasında tartışmalı bir konu hâline getiriyor. İran daha önce İsrail ve Birleşik Arap Emirlikleri’ni bulut tohumlama yoluyla “yağmura müdahale etmekle” suçlamış, bulutların İran’a ulaşmadan yağış bıraktığını iddia etmişti. 2018’de Devrim Muhafızları’ndan Tuğgeneral Gholam Reza Jalali, “Hem İsrail hem de başka bir ülke İran’da yağmur yağmaması için çalışıyor” açıklamasını yapmıştı.
Bulut Tohumlama Nedir?
Bulut tohumlama, uçaklarla bulutlara gümüş iyodür veya tuz partikülleri püskürterek yağış oluşumunu tetiklemeyi amaçlayan bir yöntem. İran, geçtiğimiz yıl bu teknolojiyi tamamen kendi imkânlarıyla uygulayabildiğini duyurmuştu.
Yetkililerden Uyarı
Meteoroloji Kurumu, yağışlardaki azalmanın devam etmesi durumunda özellikle Tahran’da ciddi su sıkıntısı ve potansiyel tahliye senaryolarının gündeme gelebileceğini belirtti. Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, kış gelmeden yağışların başlaması gerektiğine dikkat çekti.
