Türkiye’de derinleşen ekonomik kriz, yurttaşların gelir-gider dengesini bozarken, Tüketiciler Derneği Van Şubesi Başkanı Erhan Uğurlu, kredi kartı borçlarındaki artış ve bilinçsiz alışveriş alışkanlıklarının krizi beslediğini belirtti. Uğurlu, “Bankalara çalışan bir millet haline geldik” diyerek hem eğitim sistemine hem de kurumlara bilinçli tüketim çağrısı yaptı.
“Gelir Gideri Karşılamıyor, Borçlanma Artıyor”
Uğurlu, yurttaşların büyük kısmının gelirini karşılayamaz hale geldiğini vurgulayarak, “Türkiye’de kredi kartı sahiplerinin yüzde 90-95’i borçlu. Birçoğu sadece asgari ödeme yapabiliyor. Bu da sürekli faiz yükü demek” açıklamasını yapan Uğurlu, bankaların bu durumdan memnun olduğunu söyleyerek, “Bankalar zenginleşirken tüketici fakirleşiyor” ifadelerini kullandı.
“Bilinçsiz Alışveriş Pahalılığı Büyütüyor”
Tüketicilerin ambalaj ve reklam algısına teslim olduğunu belirten Uğurlu, şunları kaydetti: “10 liralık ihtiyacı 60 liraya mal ediyoruz. Bunun sonucu kredi kartı borcu artıyor” yorumunda bulundu.
Uğurlu ayrıca aile içindeki yanlış tutumlara dikkat çekerek, “Çocuklara ‘Paramız yok’ yerine ‘Bu bize lazım değil, gereksiz harcama olur” denmesi gerektiğini vurguladı.
Pandemiyle Değişen Tüketim Alışkanlığı
Pandemi döneminde internet alışverişlerinin olağanüstü arttığını söyleyen Uğurlu, üretimin azaldığı bir dönemde aşırı tüketimin piyasa dengesini bozduğunu belirtti.
Doğal gaz ve elektrik gibi temel girdilere gelen yüzde 500-600 zamların da maliyetleri katladığını aktararak, “Bu ortamda saha hakimiyeti kaybedildi; kötü niyetli esnaf ve tüccarlar fırsatçılığa yöneldi” şeklinde konuştu.
Kira Krizi Ve Toplumsal Etkiler
Ekonomik darboğazın sosyal yaşamı da etkilediğini belirten Uğurlu, “Evlilik yaşı düşüyor, gençler ev tutamıyor. Aynı evde yaşayan kişi sayısı arttı. Ülke genelinde 15-17 bin kişinin evlilik yapamadığını ya da dul kaldığını görüyoruz” diyerek bireysel harcamalarında bu nedenle daha çok arttığına vurgu yaptı.
“Müfredata Bilinçli Tüketici Dersi Eklenmeli”
Erhan Uğurlu, çözümün eğitimden geçtiğini vurgulayarak, “Milli Eğitim Bakanlığı bilinçli tüketici ve tüketici hakları dersini müfredata almalı. Bu adım atılırsa 5-6 yıl içinde ülke ekonomisine büyük katkı sağlanır” ifadelerini kullandı.
Kurumlara Ücretsiz Eğitim Çağrısı
Uğurlu, tüm kurum ve STK’lara çağrıda bulunarak, “Uzmanlarımız ve hukukçularımızla birlikte 6502 sayılı Tüketici Koruma Kanunu’nu, tüketicinin haklarını ve korunma yollarını ücretsiz anlatmaya hazırız. Van’da bilinçli tüketim kültürünü güçlendirmek için gönüllü olarak eğitim vermeye devam edeceğiz” diyerek konuşmasını sonlandırdı.
