SGK'nın yürüttüğü incelemelerde her yıl yaklaşık 100 bin kişinin emeklilik işleminin usulsüzlük gerekçesiyle iptal edildiği kaydedildi. Sosyal Güvenlik Başuzmanı İsa Karakaş, kurumun hangi halleri 'sahte sigortalılık' olarak değerlendirdiğine ve iptal süreçlerine ilişkin açıklamalarda bulundu. İşte ayrıntılar...
'FİİLİ ÇALIŞMA YOKSA İPTAL EDİLİR'
Karakaş, yasal mevzuata uygun sigortalılık durumlarında herhangi bir iptal işleminin söz konusu olmadığını vurguladı. Vatandaşlar arasında bir tanıdığın veya akrabanın yanında fiilen çalışmadığı halde sigortalı görünme durumunun yaygın olduğuna işaret eden Karakaş, 'Bu durumdaki sigortalılık ilişkisi yasal olarak gerçekleşmemiştir. Aradan ne kadar zaman geçerse geçsin, eğer ortada fiili gerçek bir çalışma yoksa o sigortalılığı SGK iptal eder. Kişi emekli olmuşsa emekliliği de sonlandırılır.' ifadelerini kullandı.
HİZMET DÖKÜMÜNDEKİ 'Ş-K-S' HARFLERİNE DİKKAT
Kağıt üzerinde kurulan ve 'paravan' olarak nitelendirilen şirketler aracılığıyla yapılan bildirimlerin de mercek altında olduğunu aktaran Karakaş, SGK'nin 'İş Yeri Karnesi Sistemi' ile risk analizi yaptığını belirtti.
Karakaş, hizmet dökümlerinde yer alan harflerin anlamlarına ilişkin şunları kaydetti: 'Hizmet dökümünde yer alan 'Ş' harfi iş yerinin şüpheli, 'K' harfi kontrollü, 'S' harfi ise sahte olduğu anlamına gelir. Denetmenlerin teftişi sonucu iş yerinin sahte olduğuna kanaat getirilirse, bu iş yerlerinden yapılan tüm sigortalılık bildirimleri iptal edilir.'.
ŞİRKET ORTAKLARI VE EŞLERİN DURUMU DA NETLEŞTİ
Şirket sahibi veya ortaklarının, kendi iş yerlerinde kendilerini 4/A (SSK) statüsünde sigortalı göstermesinin de iptal gerekçesi olduğunu belirten Karakaş, bu kişilerin Bağ-Kur kapsamına alındığını ve emeklilik şartlarının değiştiğini bildirdi.
Karakaş, eşinin iş yerinde çalışan kişilerin durumuyla ilgili olarak ise 'Eş, kendi eşinin iş yerinde ücret alarak ve bir işçi gibi fiilen çalışıyorsa sigortalı olabilir. Ancak ücret almadan sadece yardım amaçlı yapılan çalışmalar sigortalılık kapsamına girmez ve tespiti halinde iptal edilir.' değerlendirmesinde bulundu.
ÖDENEN MAAŞ VE SAĞLIK GİDERLERİ GERİ İSTENİYOR
Sahte sigortalılığın tespiti halinde ağır yaptırımların uygulandığını hatırlatan Karakaş, yatırılan primlerin iade edilmediğini ve gelir kaydedildiğini belirtti.
Karakaş, sürecin mali sonuçlarına ilişkin şu bilgileri paylaştı: 'Emekli maaşı alınmışsa, bu tutarlar yasal faizi ve cezasıyla birlikte geri alınır. Ayrıca sahte sigortalılık sürecinde yararlanılan sağlık hizmetleri, diş tedavileri, doğum ve iş göremezlik ödenekleri ile işsizlik maaşları da faiziyle birlikte tahsil edilir. Sahte iş yeri kurmak ve kamu kurumunu zarara uğratmak Türk Ceza Kanunu'na göre suç teşkil etmektedir.'.
