Küresel petrol fiyatlarındaki gerileme akaryakıt piyasasında yeni bir indirimi gündeme getirdi. ABD-İran arasındaki gerilimin azalması ve Hürmüz Boğazı’nda tanker geçişlerinin yeniden başlamasıyla petrol fiyatlarının 100 doların altına inmesi, Türkiye’de de akaryakıt fiyatlarına indirim beklentisi oluşturdu.
Benzinde indirim planı
Yarından itibaren geçerli olmak üzere benzine 3,27 TL indirim yapılması planlanıyor. Ancak uygulanan eşel mobil sistemi nedeniyle bu indirimin yalnızca 82 kuruşluk kısmının pompa fiyatlarına doğrudan yansıması bekleniyor.
Eşel mobil sistemi nedir?
Türkiye’de akaryakıt fiyatlarındaki ani dalgalanmaların tüketiciye etkisini azaltmak amacıyla uygulanan eşel mobil sistemi, Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden dengeleme yapıyor. Buna göre fiyat artışlarının belirli bir kısmı vergi ayarlamalarıyla karşılanıyor.
Sistem kapsamında benzinde gelen artışların bir bölümü ÖTV’den düşülerek pompaya sınırlı yansıtılıyor. Böylece fiyat dalgalanmalarının tüketici üzerindeki etkisinin azaltılması hedefleniyor.
Akaryakıt fiyatları nasıl belirleniyor?
Türkiye’de benzin ve motorin fiyatları; gümrüksüz rafineri fiyatı, ÖTV ve EPDK payının eklenmesiyle hesaplanıyor. Ardından bu tutara KDV ilave edilerek nihai pompa fiyatı oluşuyor.
Gümrüksüz rafineri fiyatı ise Akdeniz-İtalyan piyasasında yayınlanan günlük CIF Akdeniz ürün fiyatları ve dolar kuru dikkate alınarak belirleniyor. Bu verilerdeki değişimler, iç piyasadaki fiyatlara doğrudan yansıyor.
