DEM Parti Van Milletvekili Gülderen Varlı, Van’ın Başkale ilçesinde uzun süredir çözüm beklediğini belirttiği ekonomik, sosyal ve altyapı sorunlarına ilişkin Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bir dizi soru önergesi sundu.
Varlı; Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığına Başkale’nin farklı sorunlarına ilişkin sorular yöneltti.
Milletvekili Varlı, Başkale’nin ihtiyaçlarına yönelik kalıcı adımlar atılması gerektiğini belirterek, ilçede yaşayanların taleplerinin ilgili kurumlar tarafından karşılanmasını istedi.
Varlı, Başkale’de ulaşım, yol, çevre düzenlemesi, içme suyu ve altyapı hizmetleri, su faturaları, kadın istihdamı, genç işsizliği, plansız yapılaşma, doğalgaz, tarım ve hayvancılık ile sınır ticaretine ilişkin sorunlar bulunduğunu ifade etti.
Başkale’ye doğalgaz ne zaman gelecek?
Varlı’nın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın yanıtlaması istemiyle sunduğu önergede, Başkale’nin doğalgaz yatırımı öne çıkan başlıklardan biri oldu.
Önergede, Başkale’nin 2023-2026 döneminde doğalgaz arzı sağlanması planlanan yerleşim yerleri arasında bulunduğu ancak yatırımın hangi aşamada olduğu ve hizmetin ne zaman başlayacağı konusunda kamuoyuna açık somut bir takvim bulunmadığı belirtildi.
Varlı, Bakanlığa Van’da doğalgaz ulaştırılmayan ilçe ve mahalle sayısını, Başkale için 2023-2026 döneminde hangi yatırımların planlandığını ve bunların ne kadarının tamamlandığını sordu.
Başkale’ye doğalgaz verilmesi için kesin bir başlangıç tarihi olup olmadığını da gündeme getiren Varlı, yatırımın gecikmesinin nedenlerini ve 2027 yılı bütçesinde Başkale doğalgaz yatırımı için ödenek bulunup bulunmadığını öğrenmek istedi.
Önergede ayrıca Van genelinde 2026 yılı için planlanan 584 milyon 800 bin liralık doğalgaz yatırımının ne kadarının Başkale’ye ayrıldığı soruldu.
Varlı, doğalgaz hizmetinin gecikmesi nedeniyle odun, kömür ve tezek kullandığını belirttiği yurttaşlara yönelik bir destek programı planlanıp planlanmadığını da Bakanlığa yöneltti.
İçme suyu ve yüksek fatura şikâyetleri gündemde
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın yanıtlaması istenen önergede ise Başkale’nin içme suyu, tarım ve hayvancılık sorunlarına yer verildi.
Varlı, Başkale’de içme suyunun bulanık veya çamurlu aktığı yönündeki şikâyetlerin Bakanlığa ulaşıp ulaşmadığını ve son üç yılda ilçede kaç içme suyu denetimi ile laboratuvar analizi yapıldığını sordu.
VASKİ tarafından sağlanan içme suyunun sağlık standartlarına uygunluğunun hangi tarihlerde denetlendiğinin ve test sonuçlarının açıklanmasını isteyen Varlı, ilçedeki yüksek su faturalarına ilişkin şikâyetler konusunda herhangi bir inceleme yapılıp yapılmadığını da gündeme getirdi.
Başkale’ye mandıra ve süt toplama merkezi talebi
Tarım ve hayvancılığa ilişkin sorular da önergede geniş yer tuttu.
Varlı, Başkale’de hayvancılıkla geçimini sağlayan üreticilerin ürünlerini uygun koşullarda muhafaza ederek pazarlayabilmeleri için hangi desteklerin sağlandığını sordu.
Başkale merkezinde bir süt işleme tesisi veya mandıra, kırsal mahallelerde ise dört ayrı bölgede soğuk süt toplama merkezi kurulmasına yönelik bir çalışma bulunup bulunmadığı Bakanlığa soruldu.
Varlı, bu projelerin hayata geçirilmesi konusunda Başkale Belediyesi ile herhangi bir ortak çalışma yürütülüp yürütülmediğini ve belediyeye mali, teknik veya proje desteği sağlanmasının planlanıp planlanmadığını öğrenmek istedi.
Milletvekili ayrıca Esenyamaç başta olmak üzere Başkale’nin kırsal mahallelerinde üretilen sütün düzenli olarak toplanması, soğuk zincirle taşınması ve işlenmesine ilişkin bir fizibilite çalışması yapılıp yapılmadığını sordu.
Gelincik Sınır Kapısı için 2027 tarihi soruldu
Başkale’nin ekonomik ve ticari yapısına ilişkin bir başka önerge ise Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın yanıtlaması istemiyle hazırlandı.
Varlı, Gelincik Sınır Kapısı’nın yeniden açılması için gerekli gümrük, ulaşım, lojistik ve güvenlik altyapısına yönelik çalışmaların hangi aşamada olduğunu sordu.
Önergede sınır kapısının 2027 yılında hizmete açılmasına ilişkin hedefin geçerli olup olmadığı ve açılış için belirlenmiş resmi bir takvim bulunup bulunmadığı da soruldu.
Varlı, sınır kapısının açılması halinde Başkale esnafı, yerel üreticiler, kadın kooperatifleri ve genç girişimcilerin ticarete katılabilmesi için hangi desteklerin planlandığını da gündeme getirdi.
Milletvekili ayrıca son 10 yılda Başkale’nin ticari altyapısının geliştirilmesi, yeni işletmelerin açılması ve ticaret hacminin artırılması amacıyla hangi projelerin hayata geçirildiğini ve önümüzdeki dönem için yeni yatırım veya destek programları bulunup bulunmadığını sordu.
Kadınların üretim yapabileceği merkezler gündemde
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş’ın yanıtlaması istenen önergede ise kadın istihdamına ağırlık verildi.
Varlı, son beş yılda Başkale’de kadın istihdamını artırmaya yönelik kaç proje yürütüldüğünü ve bu projelerden kaç kadının yararlandığını sordu.
Kadınların el emeği ürünlerini üretip pazarlayabilecekleri merkezlerin kurulmasına ilişkin yerel yönetimlerle ortak çalışma bulunup bulunmadığını gündeme getiren Varlı, bu merkezlerin kurulması ve işletilmesi için Bakanlığın mali veya teknik destek sağlayıp sağlamayacağını da sordu.
Önergede kadın kooperatiflerinin kurulması, ürünlerinin pazarlanması ve düzenli gelir elde etmeleri için uygulanan destek programları ile Van ve Başkale’de kadın ve genç işsizliğini azaltmaya yönelik 2027 ve sonrası için planlanan programlar da soruldu.
İmar, konut ve deprem önlemleri de Meclis gündeminde
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un yanıtlaması istenen önergede Başkale’deki yapılaşma, imar ve altyapı sorunları gündeme getirildi.
Varlı, Bakanlığın son beş yılda Başkale’de gerçekleştirdiği yatırımların neler olduğunu, bunlar için ne kadar ödenek ayrıldığını ve 2027 yılında ilçe için hangi yatırımların planlandığını sordu.
Deprem bölgesinde bulunan Van ve Başkale’de alınan önlemler ile ilçenin mevcut imar planının en son ne zaman güncellendiği de Bakanlığa yöneltilen sorular arasında yer aldı.
Varlı ayrıca Başkale’nin konut ve ticari alan ihtiyaçlarına yönelik hangi çalışmaların yapıldığını, yeni ticari alanlar ve üretim tesisleri için bölgeler belirlenip belirlenmediğini ve plansız yapılaşmanın önlenmesi amacıyla hangi projelerin yürütüldüğünü sordu.
“Kalıcı adımlar atılmalı”
Varlı, Başkale’de yıllardır devam ettiğini belirttiği sorunların artık kalıcı politikalarla ele alınması gerektiğini ifade etti.
İlçe halkının taleplerinin ve yaşadığı sorunların Meclis gündemine taşındığını belirten Varlı, ilgili kamu kurumlarının sorumluluk almasını ve Başkale’nin ihtiyaçlarına yönelik somut çözümlerin daha fazla gecikmeden hayata geçirilmesini istedi.
