ABD Başkanı Donald Trump, Latin Amerika’da uyuşturucuya karşı savaşta, tarihsel geleneği sürdürerek “iki hedefi tek taşla vurmak” istiyor: Resmî açıklamalara göre amaç uyuşturucu kontrolü olsa da, uzmanlara göre asıl hedef Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro.
Latin Amerika uzmanı gazeteci Lars Palmgren, uyuşturucu ticaretinin artan ABD ve Avrupa talebinden kaynaklandığını ve savaşların neden başarılı olamadığını vurguluyor. Nixon döneminde 1971’de başlatılan “uyuşturucuya karşı savaş”, başlangıçta eroin bağımlılarını korumayı amaçlasa da, zamanla cezai uygulamalara dönüşmüş ve sosyal maliyetleri yüksek bir başarısızlık olarak tarihe geçmişti.
1980’ler ve 1990’larda Kolombiya’da Pablo Escobar’ın zirveye çıktığı dönem, uyuşturucu savaşının gerçek boyutunu gösteriyor. O dönemde Şili, Brezilya, Kolombiya ve Meksika liderleri, Mario Vargas Llosa ve Carlos Fuentes gibi entelektüellerle uyuşturucu yasallaştırma fikirlerini tartıştı; amaç, kartellerin servet kaynaklarını kesmekti.
Terör damgası ve askeri müdahale
Trump’ın yeniden başlattığı uyuşturucu savaşı, askeri yığınak ve hızlı teknelerin batırılması gibi sert yöntemlerle Maduro’yu hedef alan siyasi bir operasyonla karışıyor. Kolombiya Devlet Başkanı Gustavo Petro, ABD operasyonlarını “yalanlara dayalı işgal” olarak nitelendiriyor. Uzmanlar, ABD’ye sokulan uyuşturucuların çoğunun Karayipler üzerinden değil, Pasifik Okyanusu ve Meksika sınırları üzerinden geldiğine dikkat çekiyor.
Trump yönetimi, Venezuela’daki bazı grupları “terörist” olarak tanımlıyor. Ancak Tren de Aragua ve Güneşler Karteli, geleneksel kartel tanımına uymuyor; çoğunlukla insan ticareti, fuhuş, sözleşmeli cinayet gibi suçlarla ilgileniyor. Venezuela’da uyuşturucu üretimi sınırlı; Kolombiya ana üretim merkezi, Venezuela ve çevresi sadece transit koridor işlevi görüyor.
Maduro ve Venezuela’daki askeri güç
Maduro, ordunun desteğine sahip olduğu sürece, sembolik askeri üniformasıyla güçlü bir lider imajı çiziyor. Venezuela, ABD manevralarına yanıt olarak kapsamlı askeri tatbikatlar başlattı ve milyonlarca yeni milis üyesi eğitiliyor. Trump’ın operasyonları, ABD’deki sınır güvenliği yerine Karayipler’e yoğunlaşıyor; uzmanlara göre, uyuşturucu tehdidinin kaynağı Meksika’daki sentetik opioidler.
Savaşın ikinci aşaması ve belirsizlik
Trump’ın ikinci aşama olarak başlattığı diplomatik izolasyon ve askeri tehditler, müzakere olasılıklarını ortadan kaldırdı. Ancak Maduro’nun ordusu ve siyasi tabanı sağlam. Latin Amerika genelinde de ABD operasyonları kınanıyor. Uzmanlar, uyuşturucuya karşı savaşın asıl hedefinin Maduro’nun devrilmesi olduğunu belirtiyor.
Kolombiya Devlet Başkanı Gustavo Petro, uyuşturucu üretimindeki artışın talep kaynaklı olduğunu ve ABD ile Avrupa’nın sorumluluğunu vurguluyor: “Amerikalılar ve Avrupalıların burunlarını beyaz barutla doldurma isteğinin bedelini biz ödüyoruz.”
