İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi'nde düzenlenen basın toplantısında, 2025 Nobel Ekonomi Ödülü'nün sahipleri açıklandı.
Joel Mokyr, "teknolojik gelişmeler yoluyla sürdürülebilir büyümenin ön koşullarını belirlemiş olması nedeniyle" bu ödüle layık görüldü.
Philippe Aghion ve Peter Howitt ise "yaratıcı yıkım yoluyla sürdürülebilir büyüme teorisine" ilişkin çalışmalarıyla ödülün sahibi oldu.
Joel Mokyr kimdir?
Joel Mokyr, ekonomik tarih alanındaki çalışmalarıyla tanınan dünyaca ünlü bir akademisyendir. 26 Temmuz 1946’da Leiden’de doğan Mokyr, Holokost’tan kurtulan bir ailenin çocuğudur. Babasını küçük yaşta kaybettikten sonra annesiyle birlikte İsrail’in Hayfa kentinde büyümüştür.
Eğitim hayatına Kudüs İbrani Üniversitesi’nde başlayan Mokyr, ekonomi ve tarih bölümlerinden 1968 yılında mezun olmuştur. Ardından Yale Üniversitesi’nde yüksek lisans ve doktora eğitimini tamamlamış, doktora tezinde 19. yüzyılın ilk yarısında Avrupa’daki sanayi gelişimini incelemiştir.
Akademik kariyerine Yale Üniversitesi’nde öğretim görevlisi olarak adım atan Mokyr, 1974’ten bu yana Northwestern Üniversitesi’nde ekonomi ve tarih profesörü olarak görev yapmaktadır. Aynı zamanda Tel Aviv Üniversitesi Eitan Berglas Ekonomi Okulu’nda profesörlük unvanını da sürdürmektedir.
Ekonomik büyüme, yenilik ve sanayi devrimi üzerine yaptığı kapsamlı araştırmalarla tanınan Mokyr, 1993 yılından bu yana Princeton University Press’in *Economic History of the Western World* serisinin editörlüğünü yürütmektedir. Ekonomi tarihi alanındaki katkılarından dolayı 2025 yılında Ekonomi Bilimleri dalında Nobel Anma Ödülü’ne layık görülmüştür.
Philippe Aghion kimdir?
Philippe Aghion, ekonomik büyüme teorileri ve yenilik üzerine çalışmalarıyla tanınan Fransız ekonomisttir. 1956 yılında Paris’te doğan Aghion, akademik dünyada özellikle inovasyon ve üretkenlik üzerine geliştirdiği modellerle öne çıkmıştır.
Eğitimine École normale supérieure de Cachan’da matematik okuyarak başlayan Aghion, ardından Paris I Panthéon-Sorbonne Üniversitesi’nde ekonomi alanında yüksek lisans ve doktora çalışmalarını tamamladı. 1987 yılında Harvard Üniversitesi’nden ekonomi doktorası aldı.
Akademik kariyerine Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nde başlayan Aghion, daha sonra Oxford Üniversitesi, University College London ve Harvard Üniversitesi gibi dünyanın önde gelen kurumlarında görev yaptı. 2015 yılından bu yana London School of Economics’te profesör olarak ders vermekte, ayrıca Collège de France ve Paris School of Economics’te de akademik çalışmalarını sürdürmektedir.
Aghion’un araştırmaları, ekonomik büyümenin inovasyon ve rekabetle nasıl şekillendiğini açıklamaya odaklanır. Peter Howitt ile birlikte geliştirdiği Schumpeterci büyüme modeli, modern ekonomi literatürünün temel yaklaşımlarından biri haline gelmiştir. Endojen Büyüme Teorisi ve Yaratıcı Yıkımın Gücü adlı eserleriyle tanınan Aghion, BBVA Vakfı Bilgi Sınırları Ödülü de dahil olmak üzere pek çok uluslararası ödülün sahibidir.
Amerikan Sanat ve Bilim Akademisi ile İngiliz Akademisi üyesi olan Aghion, aynı zamanda Annual Review of Economics dergisinin editörlerinden biridir.
Peter Howitt kimdir?
Peter Howitt, ekonomik büyüme ve yenilik teorileri üzerine yaptığı çalışmalarla tanınan Kanadalı ekonomisttir. Ekonomi literatüründe özellikle Philippe Aghion ile geliştirdiği Schumpeterci büyüme modeliyle önemli bir yer edinmiştir.
Kanada doğumlu olan Howitt, lisans eğitimini McGill Üniversitesi’nde tamamladı. Ardından Batı Ontario Üniversitesi’nde yüksek lisans, Northwestern Üniversitesi’nde ise ekonomi alanında doktora derecesi aldı. Akademik eğitiminin ardından ekonomi teorisi, para politikası ve büyüme dinamikleri üzerine çalışmalar yürüttü.
Akademik kariyerinde uzun yıllar Brown Üniversitesi’nde görev yapan Howitt, burada Lyn Crost Sosyal Bilimler Profesörü unvanını taşıdı. 1990’lı yıllarda Kanada Ekonomi Derneği başkanlığı yaptı, ayrıca Journal of Money, Credit and Banking dergisinin editörlüğünü yürüttü. Kanada Kraliyet Cemiyeti ve Ekonometri Derneği üyesidir.
Howitt’in araştırmaları, teknolojik yeniliklerin ekonomik büyümeye etkisini anlamaya odaklanır. Philippe Aghion ile birlikte geliştirdiği çalışmalar, modern büyüme teorisinin temel taşlarından biri kabul edilir. 2019 yılında BBVA Vakfı tarafından verilen Bilgi Sınırları Ödülü’nü kazanan Howitt, ekonomi bilimine katkılarıyla uluslararası düzeyde saygı gören bir akademisyendir.
