Van’da toplu taşıma, kentin birçok bölgesinde ulaşımın temel aracı haline gelmiş durumda. Ancak gün geçtikçe artan şikâyetler, sistemin yeterince işlemediğini gösteriyor. Araçların kalabalık olması, zamanında gelmemesi, Bazı güzergâhlarda ise seferlerin seyrekliği ve sürücülerin tavırları, toplu taşımayı çileye dönüştürüyor.
Toplu ulaşımdan memnun olanlar da var. Onlardan biri olan Rıza Çelik, toplu taşımanın genel olarak düzenli işlediğini ve ekonomik açıdan kolaylık sağladığını belirtiyor. Ancak bu görüş, özellikle yaşlı ve emekliler arasında yaygın değil.
“Ücretsiz Kart Var Ama Binmek Mümkün Değil”
Emekli İsmail Kutlu, özellikle mavi minibüslerde ciddi sıkıntılar yaşadığını dile getiriyor. Kutlu’nun belirttiğine göre, bazı sürücüler yaşlı yurttaşları görmezden geliyor:
“Şoför bizi görünce sanki düşmanını görmüş gibi davranıyor. Beş metre ileride genç varsa onu alıyor, bizi almıyor. Ücretsiz ulaşım hakkımız var ama uygulanmıyor. Araçlar bizi almadan boş geçiyor. Özellikle Alaköy otobüsleri ne yaşlıları ne de gençleri alıyor.”
Kutlu, zaman zaman şoförlerin yaşlı kadınlara bağırdığını ve hatta fiziksel tehditte bulunduğunu da ifade ediyor:
“Neredeyse bir kadına saldıracaklardı. Yeter ki para vermesin, yaşlıysa problem. Bu vicdansızlıktır. Ya bize bu kartları vermesinler ya da veriyorlarsa bu hakkı uygulatsınlar.”
Kale Yolu'ndan Merkeze Ulaşmak Zorlaştı
Toplu taşıma yalnızca araç içindeki sorunlarla değil, aynı zamanda güzergâh dengesizliğiyle de eleştiriliyor. Kale Yolu bölgesinde yaşayan yurttaşlar, çarşı merkeze ulaşmakta zorlandıklarını belirtiyor.
İsmini vermek istemeyen bir yurttaş, gün boyunca geçen araçların büyük kısmının Beşyol hattında çalıştığını, Maraş dolmuşlarının ise çok seyrek geldiğini belirtti. Söz konusu kişi, Kale Yolu'ndan geçen araçların çok azının Maraş hattına ait olduğunu, otobüslerin ise bölgeden neredeyse hiç geçmediğini ifade etti. Bu nedenle yurttaşlar ya uzun süre bekliyor ya da yürüyerek başka bir duraktan araç bulmaya çalışıyor.
“Dolmuşta Nefes Alacak Yer Kalmıyor”
Benzer sorunlar Bostaniçi TOKİ’de oturan yurttaşlar tarafından da dile getiriliyor. Özellikle akşam saatlerinde evine dönmek isteyenlerin araçlara binmekte güçlük çektiği ifade ediliyor. Bazı dolmuş şoförleri, koltuklar dolduğu halde hareket etmiyor; aracın tamamen dolmasını, adeta “nefes alınamayacak” hale gelmesini bekliyor.
Bu durum, yolcuların içeride uzun süre beklemesine ve ayakta kalabalık bir şekilde seyahat etmesine yol açıyor. Ulaşıma erişimin bu denli zorlaşması, toplu taşıma hizmetinin temel amacını sorgulatır hale getiriyor.
Ulaşım Hakkı Kağıt Üstünde Mi Kaldı?
Van’da yaşanan bu sorunlar, toplu taşımanın yalnızca bir ulaşım aracı değil, aynı zamanda sosyal bir hizmet olduğu gerçeğini bir kez daha gündeme getiriyor. Yaşlı, emekli ve dar gelirli yurttaşların ücretsiz ulaşım hakkını kullanamaması, sistemin hem uygulama hem denetim açısından ciddi eksiklikler içerdiğini gösteriyor. Giderek artan şikâyetler, toplu ulaşımın sadece var olması değil, erişilebilir ve adil olması gerektiğini hatırlatıyor.
