İstanbul Sarıyer’de bulunan Vehbi Koç Vakfı Sadberk Hanım Müzesi, iki ayrı yapıdan oluşan mimari yapısı ve zengin koleksiyonlarıyla ziyaretçilerine hem tarih hem de sanat sunuyor. Müze, Türkiye’nin önemli özel müze örnekleri arasında yer alıyor.
“Azaryan Yalısı” müzenin ilk yapısını oluşturuyor
Müzenin ilk bölümü, 19. yüzyıl sonlarında inşa edildiği kabul edilen ve “Azaryan Yalısı” olarak bilinen yapıdan oluşuyor. Üç tam ve bir çatı katına sahip olan yalı, Avrupa halk geleneksel mimarisinden esinlenerek kagir zemin üzerine ahşap/bağdadi tarzda inşa edildi.
Yalı, 1950 yılında Koç ailesi tarafından satın alındı ve 1978 yılına kadar yazlık olarak kullanıldı. Aynı yıl müzeye dönüştürülmesine karar verilmesinin ardından 1978-1980 yılları arasında Sedat Hakkı Eldem tarafından hazırlanan restorasyon projesi uygulandı ve yapı müzeye çevrildi.
Sadberk Koç Koleksiyonu, 14 Ekim 1980 tarihinde ziyarete açılarak bu yapıda sergilenmeye başlandı.
“Vidalı Yalı” adıyla da biliniyor
Yapının dış cephesinde pencere aralarında yer alan (X) şeklindeki ahşap süslemeler, binayı diğer yalılardan ayıran önemli bir özellik olarak öne çıkıyor. Ayrıca cephedeki kabaralar nedeniyle yapı halk arasında “Vidalı Yalı” olarak da anılıyor.
Sevgi Gönül Binası 1988’de açıldı
Vehbi Koç Vakfı, 1983 yılında satın aldığı Kocabaş eserlerinin sergilenebilmesi için mevcut yapının yanında bulunan ve 20. yüzyıl başlarında inşa edildiği düşünülen ikinci yalıyı da müze bünyesine kattı.
Yarı yıkık haldeki yapının ön cephesi aslına uygun şekilde yeniden inşa edilirken, restorasyon projesi İbrahim Yalçın tarafından hazırlandı. İnşaatı iki yıl süren yapı, 24 Ekim 1988’de “Sevgi Gönül Binası” adıyla açıldı.
Arkeolojik eserler bu bölümde sergileniyor
İslam öncesi arkeolojik eserlerin sergilendiği Sevgi Gönül Binası, 1988 yılında “Europa Nostra” ödülüne layık görüldü. Betonarme olarak inşa edilen yapının ön cephesi ahşap kaplama, yan cephesi ise ahşap taklidi mermer sıva ile tasarlandı.
Binanın giriş katında çok amaçlı salon ve konservasyon laboratuvarı bulunurken, üst katlarda kronolojik sıraya göre arkeolojik eserler sergileniyor. Toplam 625 metrekarelik sergi alanına sahip müzede, gün ışığından korunmuş salonlar modern aydınlatma sistemiyle düzenlendi.