Vehbi Koç Vakfı Sadberk Hanım Müzesi, iki farklı mimari yapıyı bünyesinde barındıran önemli bir kültür ve sanat merkezi olarak dikkat çekiyor. Müzenin ilk bölümü, 19. yüzyılın sonlarında inşa edildiği kabul edilen Azaryan Yalısı’nda yer alıyor.
TARİHİ AZARYAN YALISI MÜZEYE DÖNÜŞTÜ
Avrupa halk mimarisinden esinlenilerek yapılan ve kagir zemin üzerine ahşap/bağdadi tarzda inşa edilen Azaryan Yalısı, 1950 yılında Koç ailesi tarafından satın alındı. Yapı, 1978 yılına kadar yazlık olarak kullanıldıktan sonra müzeye dönüştürülme kararı alındı.
1978-1980 yılları arasında mimar Sedat Hakkı Eldem tarafından hazırlanan restorasyon projesiyle yapı aslına uygun şekilde yeniden düzenlendi. Restorasyonun ardından yalı, 14 Ekim 1980 tarihinde Sadberk Koç Koleksiyonu ile birlikte ziyarete açıldı.
MİMARİ DETAYLARIYLA DİKKAT ÇEKİYOR
4280 metrekarelik bahçe içinde 400 metrekarelik alana oturan yalı, mimari özellikleriyle de öne çıkıyor. Giriş katında hediyelik eşya dükkânı ve çay salonu bulunurken, katlar ahşap merdivenlerle birbirine bağlanıyor.
İç mekânlarda mermer taklidi kalem işi süslemeler dikkat çekerken, üst katlar sergi alanı olarak kullanılıyor. Çatı katında ise eser depoları, çalışma odaları ve kitaplık yer alıyor.
Binanın dış cephesindeki X şeklindeki ahşap süslemeler ve kabara detayları, yapının halk arasında “Vidalı Yalı” olarak anılmasına neden oluyor.
SEVGİ GÖNÜL BİNASI MODERN MÜZECİLİK ÖRNEĞİ
Müzenin ikinci yapısı ise 20. yüzyıl başlarında inşa edildiği tahmin edilen ve daha sonra yeniden düzenlenen Sevgi Gönül Binası’dır. Vehbi Koç Vakfı tarafından 1983 yılında koleksiyona dahil edilen Kocabaş eserlerinin sergilenebilmesi amacıyla restore edilmiştir.
Mimar İbrahim Yalçın tarafından hazırlanan proje kapsamında iki yıl süren çalışmaların ardından bina, 24 Ekim 1988 tarihinde hizmete açıldı. Modern müzecilik anlayışıyla düzenlenen yapı, aynı yıl “Europa Nostra” ödülüne layık görüldü.
ÇAĞDAŞ SERGİ ALANI OLARAK DİZAYN EDİLDİ
Betonarme yapı, yangın riskine karşı ahşap kaplama ve ahşap görünümlü mermer sıva ile güçlendirildi. Üç katlı ön yapı ve dört katlı arka bölümden oluşan binada çok amaçlı salon ve konservasyon laboratuvarı bulunuyor.
Toplam 625 metrekarelik sergi alanına sahip müzede arkeolojik eserler kronolojik sırayla ziyaretçilere sunuluyor. İç mekân tasarımında Afyon beyazı ve Adapazarı siyah mermeri kullanılırken, gün ışığı kontrolüyle modern sergileme teknikleri uygulanıyor.
KÜLTÜREL MİRASIN BULUŞMA NOKTASI
Sadberk Hanım Müzesi, hem Osmanlı dönemine ait tarihi bir yalıyı hem de modern müzecilik anlayışıyla inşa edilmiş bir yapıyı bir araya getirerek Türkiye’nin önemli kültürel miras alanlarından biri olmayı sürdürüyor.
