Görüşmede yeni sınır kapılarından serbest ticaret bölgesine, demiryolu bağlantısından ortak organize sanayi bölgesine, lojistik merkezlerden İran bankalarının Van’da şube açmasına kadar kentin ekonomik geleceğini doğrudan ilgilendiren çok sayıda proje ele alındı.
İran Büyükelçisi Habibullahzadeh, beraberindeki Ekonomi Müsteşarı Asghar Omıdı ve Van Başkonsolos Vekili Seyed Hassan Yahyavi ile birlikte Van TSO’yu ziyaret ederek Yönetim Kurulu Başkanı Necdet Takva ve oda üyeleriyle bir araya geldi.
Gerçekleştirilen toplantıda Van’ın Türkiye-İran ekonomik ilişkilerindeki rolü, sınır ticaretinin geliştirilmesi, ulaşım ve lojistik altyapısının güçlendirilmesi, yeni sınır kapılarının açılması ve iki ülke arasında ortak yatırımların artırılması konusunda kapsamlı değerlendirmeler yapıldı.
Van İçin Yeni Dönemin Kapısı Aralanıyor
Toplantının en dikkat çekici başlıklarından biri, Van’ın iki ülke arasındaki ticaretin önemli merkezlerinden biri haline getirilmesi oldu.
İran Ankara Büyükelçisi Habibullahzadeh, Van’ın coğrafi konumu nedeniyle Türkiye-İran ilişkilerinde stratejik bir noktada bulunduğunu belirtti. İran’ın önemli nüfus merkezlerinin Van’a yakınlığına dikkat çeken Büyükelçi, kentin yatırım açısından da önemli avantajlara sahip olduğunu ifade etti.
Van’daki Organize Sanayi Bölgesi, teşvik imkanları, yatırım maliyetleri ve Ferit Melen Havalimanı’nın kente sağladığı ulaşım avantajlarının İranlı yatırımcılar açısından önemli fırsatlar sunduğu belirtildi.
Habibullahzadeh, son 10 yılda Van ile İran arasındaki ilişkilerin önemli bir ivme kazandığını, Van’da İran Başkonsolosluğu’nun açılmasının da yaklaşık sekiz yıllık çalışmaların ardından gerçekleştiğini söyledi.
Kuzereş ve Gelincik Sınır Kapıları Gündemde
Toplantıda Van’ın İran’a açılan sınır kapılarının artırılması konusu da önemli gündem maddelerinden biri oldu.
İran Büyükelçisi, Kuzereş Sınır Kapısı’nın açılması için çalışmaların yoğun şekilde sürdüğünü, Gelincik Sınır Kapısı konusunda ise iki ülke arasında koordineli girişimlerin devam ettiğini açıkladı.
İlerleyen süreçte beşinci bir sınır kapısının açılması için de çalışmaların sürdürüleceği belirtildi. İlk aşamada geçici tesislerle hizmet verilmesi, daha sonraki aşamada ise Kapıköy-Razi Sınır Kapısı standartlarında modern sınır kapılarının oluşturulması planlanıyor.
Yeni sınır kapılarının hayata geçirilmesiyle Van’ın İran üzerinden bölgesel ticaretteki rolünün daha da güçlenmesi hedefleniyor.
Van Merkezli Serbest Ticaret Bölgesi Planı
Görüşmede dikkat çeken bir diğer proje ise Van merkezli Serbest Ticaret Bölgesi kurulması oldu.
Habibullahzadeh, karşılıklı serbest bölgeler oluşturulması halinde Türkiye ve İran arasındaki ticaret hacminin önemli ölçüde artırılabileceğini ifade etti. Bu konuda taslak çalışmaların hazırlandığı da belirtildi.
Serbest ticaret bölgesinin hayata geçirilmesi halinde Van’ın yalnızca sınır ticareti yapan bir kent olmaktan çıkarak üretim, depolama, dağıtım ve uluslararası ticaret açısından daha güçlü bir merkez haline gelmesi hedefleniyor.
İslamabad-Tahran-Van-İstanbul Demiryolu Hattı
Van’ın lojistik merkez olma hedefi açısından toplantının en önemli başlıklarından biri de demiryolu projeleri oldu.
İran Büyükelçisi, Van-Tahran tren seferlerinin önce haftada bire, daha sonra haftada üç sefere çıkarılması yönünde çalışmalar yürütüldüğünü açıkladı.
Uzun vadede ise İslamabad-Tahran-Van-İstanbul arasında kesintisiz bir demiryolu bağlantısı kurulmasının hedeflendiği belirtildi.
Bu hattın hayata geçirilmesi halinde Van’ın yalnızca Türkiye-İran arasındaki ulaşımda değil, Asya ile Avrupa arasındaki ticaret koridorunda da önemli bir lojistik noktaya dönüşmesi bekleniyor.
Van’da Ortak Lojistik Merkez Kurulması Gündemde
Toplantıda lojistik merkezlerin kurulması da ayrıntılı şekilde ele alındı.
Sınır kapılarında ortak lojistik merkezlerin oluşturulmasının ticaretin hızlandırılması açısından büyük önem taşıdığı belirtilirken, bu merkezlerde hangarlar, soğuk hava depoları, ulaştırma merkezleri ve modern altyapı imkanlarının bulunmasının planlandığı ifade edildi.
Bu yatırımların özellikle tarım, gıda, hayvancılık ve sanayi ürünlerinin iki ülke arasındaki ticaretinde önemli kolaylıklar sağlaması bekleniyor.
Razi-Hoy Karayolu’nda devam eden çalışmalar da toplantının gündeminde yer aldı. Köprü ve tünel projelerinde sona yaklaşıldığı bilgisi paylaşıldı.
Ortak Organize Sanayi Bölgesi İçin Yeni Adım
Van’ın İran ile ekonomik ilişkilerinde üretim boyutunun güçlendirilmesi amacıyla Ortak Organize Sanayi Bölgesi projesi de yeniden gündeme geldi.
Habibullahzadeh, Van TSO’nun uzun süredir üzerinde çalıştığı ortak OSB projesinin İran tarafının da öncelikli gündemleri arasında bulunduğunu belirtti.
İki ülkenin özellikle süt ve tarım ürünleri başta olmak üzere ortak üretim projeleri geliştirebileceği ifade edildi.
Petrol, doğalgaz, tekstil, makine montajı, gıda, hayvancılık, zirai ürünler, paketleme, hafif sanayi ve petrokimya gibi alanlarda ortak yatırım imkanlarının bulunduğu belirtildi.
Van-İran Ticaretinde Yeni Hedef: 778 Bin Ziyaretçi
Van TSO Başkanı Necdet Takva ise Van ile İran arasındaki ekonomik ilişkilerin uzun yıllardır geliştirilmesi için çalışmalar yürüttüklerini söyledi.
Takva, geçtiğimiz yıl 778 bin İran vatandaşının Van’ı ziyaret ettiğini belirterek, Van TSO’ya kayıtlı İranlı üye sayısının da 600’ü geçtiğini açıkladı.
İranlı yatırımcıların Van Organize Sanayi Bölgesi ve İş Geliştirme Merkezi başta olmak üzere farklı alanlarda faaliyet gösterdiğini belirten Takva, kentin İran açısından önemli bir ticaret ve yatırım merkezi haline geldiğini vurguladı.
İran Bankalarının Van’da Şube Açması İsteniyor
Toplantının dikkat çeken başlıklarından biri de İran bankalarının Van’da şube açması talebi oldu.
Necdet Takva, İran bankalarının Van’da şube açmasının iki ülke arasındaki ticari ilişkileri önemli ölçüde kolaylaştıracağını belirterek, konunun iki ülke diplomasisinin ana gündem maddelerinden biri haline getirilmesini istedi.
Takva, bu konuda İran makamları, Hazine ve Maliye Bakanlığı, BDDK ve TOBB nezdinde girişimlerin yenileneceğini ifade etti.
Kimlikle Sınır Geçişi Talebi
Van TSO tarafından gündeme getirilen bir diğer önemli konu ise Türkiye ve İran vatandaşlarının sınır kapılarından kimlik kartlarıyla karşılıklı giriş-çıkış yapabilmesi oldu.
Bu uygulamanın hayata geçirilmesinin özellikle sınır ticareti ve turizm açısından önemli kolaylık sağlayacağı değerlendirilirken, konunun iki ülke arasındaki diplomatik görüşmelerde ele alınması talep edildi.
Enerji Ticaretinde 400-600 MW Hedefi
Van-İran ilişkilerinde yalnızca ticaret ve ulaşım değil, enerji alanındaki iş birliği de gündeme geldi.
Hoy Elektrik Dağıtım Merkezi’nin faaliyete geçmesiyle birlikte 400-600 MW seviyesinde elektrik alışverişi yapılabileceği belirtildi.
Bu kapasitenin enerji ticareti açısından önemli bir fırsat oluşturacağı ve Vanlı iş insanlarının da bu yeni ticaret alanından yararlanabileceği ifade edildi.
Sağlık Turizmi de Masada
İran Büyükelçisi, iki ülke arasındaki ekonomik iş birliğinin sağlık turizmi alanında da geliştirilebileceğine dikkat çekti.
Türkiye’nin sağlık altyapısı ile İran’dan gelen talebin bir araya getirilmesi halinde Van’ın bölgesel sağlık turizmi açısından da önemli bir merkez haline gelebileceği değerlendirildi.
Bunun yanında tarım, süt ürünleri, gıda ve hayvancılık alanlarında ortak üretim modellerinin geliştirilmesi konusunda da görüş alışverişinde bulunuldu.
Kapıköy’ün Yükü Azaltılacak
Kapıköy-Razi Sınır Kapısı’nın kapasitesinin artırılması da toplantının önemli başlıkları arasında yer aldı.
İran tarafı, Gürbulak-Bazargan Sınır Kapısı’ndaki yoğun tır ve kamyon trafiğinin bir bölümünün Kapıköy-Razi hattına yönlendirilmesi için çalışmalar yürütüldüğünü belirtti.
Bu gelişmenin gerçekleşmesi halinde Van’ın sınır ticaretindeki yükünün ve ekonomik hareketliliğinin önemli ölçüde artması bekleniyor.
Van’ın Lojistik Merkez Olma Hedefi Güçleniyor
Gerçekleştirilen görüşmede ortaya konulan projeler, Van’ın yalnızca İran’la ticaret yapan bir sınır kenti değil, Türkiye ile İran ve daha geniş Asya coğrafyası arasında lojistik geçiş noktası olma hedefini güçlendirdi.
Yeni sınır kapıları, demiryolu bağlantıları, serbest ticaret bölgesi, ortak OSB, lojistik merkezler, enerji ticareti ve bankacılık alanındaki girişimlerin hayata geçirilmesi halinde Van ekonomisinde önemli bir dönüşüm yaşanabileceği değerlendiriliyor.
Van TSO Başkanı Necdet Takva da yaklaşık 14 yıldır aynı hedef doğrultusunda çalıştıklarını belirterek, İranlı yetkililerin Van merkezli ticaretin geliştirilmesine yönelik yaklaşımından memnuniyet duyduklarını ifade etti.
Toplantının sonunda Türkiye-İran ilişkileri ve Van’ın ekonomik geleceğine ilişkin hazırlanan 3 klasörlük brifing dosyası İran Büyükelçisi Habibullahzadeh’e sunuldu.
Görüşme, karşılıklı hediye takdimi ve Van TSO bünyesinde faaliyet gösteren İran Tüccar Danışma Ofisi’nin ziyaret edilmesinin ardından sona erdi.
