Van’da 1976 yılında ibadete açılan ve yaklaşık yarım asır boyunca hizmet veren Hazreti Ömer Camii, depremlerden aldığı ağır hasarlar nedeniyle kontrollü şekilde yıkıldı. 2011 yılında yaşanan depremlerde ciddi zarar görmesine rağmen güçlendirme çalışmalarıyla ibadete devam edilen cami, artık risk oluşturduğu gerekçesiyle yıkım kararı alındı.
Merkez Beşyol mevkiinde bulunan Dabbağoğlu Parkı’nda yer alan onlarca yıllık ağaçlar ise, caminin yıkılmasının ardından başlayan yeni cami projesi kapsamında iş makineleriyle söküldü. Yaklaşık 50 yıllık ağaçların kökünden sökülmesi ve bazı ağaçların parçalanması, bölge sakinleri ve çevre gönüllüleri arasında büyük tepki yarattı.
Yeni cami inşaatının alanına dahil edilen parkın önemli bir kısmındaki büyük ağaçların yok edilmesi, kamuoyunda infial yaratırken, Vanlı vatandaşlar Dabbağoğlu Parkı’nın tamamen beton projelere kurban edilmesinden endişe duyduklarını dile getirdi. Vatandaşlar, “Bu hızla giderse geriye ne yeşil kalacak ne de nefes alacak bir alan” sözleriyle tepkilerini gösterdi. Çevre gönüllüleri ise parkın tarihi ve doğal dokusunun korunması için çağrıda bulundu.
Yaşanan çevresel tahribata rağmen yetkili kurumlardan henüz resmi bir açıklama gelmezken, sosyal medyada tepkiler giderek büyüyor. Kentte çevre hassasiyetiyle bilinen sivil toplum kuruluşları ve meslek odalarının da konuyla ilgili açıklama yapması bekleniyor.
“Bu Projeden Vazgeçin” Çağrısı
Vanlı iş insanı Feridun Irak, yaşananlara dair sert eleştirilerde bulundu. “Bir yıktığınız camiye bakın, bir de yerine yapacağınıza. Üstelik güzelim parkın yarısını da yok ettiniz. Henüz vakit varken bu projeden vazgeçin, ulusal bir yarışma sonucu elde edilecek bir proje uygulayın” diyerek yetkililere seslendi.
Irak, konuya ilişkin şunları söyledi:
“Yarım asır önce Van’ın en merkezi yerinde bulunan Hazreti Ömer Camii, hiç acil bir durum yokken depremden ağır hasar aldığı iddiasıyla yıkıldı. Oysa deprem 2011 yılında oldu. Bu camii nasıl 14 yıldır ayakta kalıyor? Uygulanacak mimari halktan niçin gizleniyor? Van’da herkesin bildiği ormanı olmayan, yeşil alanın kıt olduğu bir ildir. Yine ilimizin en güzel parkını, bahçesini yarı yarıya niçin yok ettiniz?”
Feridun Irak, Van halkı adına belediye başkan vekilinden, milletvekillerinden, il teşkilatından ve il müftülüğünden çağrıda bulunarak, “Van’ın en güzel camisini madem yıktınız, o zaman ulusal bir yarışma açarak elde edilecek bir projenin uygulanmasını istiyoruz” dedi.
Irak ayrıca, “Van tarihi boyunca siyasileri ve idarecileri tarafından dikkate alınmadığı böylesine bir dönem olmamıştır” diyerek duruma olan üzüntüsünü ifade etti.
Van’da Yeşil Alanlar ve Tarihi Miras Arasında Denge Arayışı
Van, yeşil alanların oldukça sınırlı olduğu bir şehir olmasına rağmen, Dabbağoğlu Parkı gibi önemli bir yeşil alanın inşaat alanına dahil edilmesi büyük bir tartışmayı beraberinde getirdi. Kent sakinleri, doğanın ve tarihi alanların korunması gerektiğini vurgularken, yeni cami projesinin şeffaflıkla halka sunulmasını talep ediyor.
Tarihi Hazreti Ömer Camii’nin yıkımı ve parkta yaşanan çevresel tahribat, kentte sadece mimari bir dönüşüm değil, aynı zamanda toplumsal duyarlılık ve çevre bilincinin artması gerektiğine işaret ediyor. Vanlılar, doğal dokusunun korunacağı, katılımcı ve sürdürülebilir projelerin hayata geçirilmesini bekliyor.
Önümüzdeki günlerde STK’lar, meslek odaları ve yerel yönetimlerin konuya dair tutumları ve atacakları adımlar, Van halkı tarafından yakından izlenecek.
