Van Büyükşehir Belediyesi Meclisinin aldığı kararla kent genelinde toplu taşıma ve taksi ücretleri artırıldı. Yeni tarifeye göre belediye otobüslerinde şehir içi tam bilet 35 TL’ye, M plakalı minibüslerde ise 40 TL’ye yükseldi. Taksi ücretlerinde de artış yaşanırken, yeni tarife bugünden itibaren uygulanmaya başladı. Yaklaşık bir ay önce gündeme taşınan zam kararının ardından Van’da yurttaşlara yeni ücretleri sorduk. Sokakta konuşan yurttaşların önemli bir bölümü, artan ulaşım giderlerinin özellikle dar gelirli aileleri, çalışmayan kadınları ve öğrencileri zorladığını belirtirken, bazıları da akaryakıt fiyatlarındaki yükselişe işaret etti.
“Sabah 40, akşam 40 TL; bunun hesabını yapın”
Minibüs ücretlerindeki artışın özellikle dar gelirli yurttaşları etkilediğini söyleyen bir yurttaş, ulaşım maliyetlerinin günlük bütçede önemli bir yer tuttuğunu ifade etti. Minibüse binenlerin önemli bölümünün ekonomik zorluk yaşayan kişiler olduğunu belirten yurttaş, “Van’da fakir fukaranın dışında minibüse binen insan yok. Bunlara da bu yükü yüklemek uygun değil. Sabah 40, akşam 40 TL; biliyor musun, ne kadar yapar? Çözüm halktır.” sözleriyle tepkisini dile getirdi.
Ulaşım giderlerinin yalnızca tek bir yolculuktan ibaret olmadığını vurgulayan yurttaş, gün içinde işe, okula veya başka ihtiyaçlar nedeniyle toplu taşıma kullanmak zorunda kalanların masraflarının katlandığına dikkat çekti.
“Van halkı olarak hiçbir şeye tepki vermeyi bilmiyoruz”
Bir başka yurttaş ise zamlar karşısında toplumsal tepkinin yetersiz kaldığını savundu. Van’ın bu nedenle kaybettiğini düşündüğünü söyleyen yurttaş, ulaşım ücretlerinin yanı sıra akaryakıt fiyatlarındaki artışa da tepki gösterilmesi gerektiğini belirtti.
Yurttaş, “Van halkı olarak hiçbir şeye tepki vermeyi bilmiyoruz. O yüzden hep Van olarak kaybedeceğiz. Vatandaşın kontak kapatması gerekiyor. Zamlara, benzin fiyatlarının artışına tepki vermesi gerekiyor. Zaten bu zammı bekliyorduk. Sıkıntı, vatandaşın buna tepkisiz kalması.” ifadelerini kullandı.
“Türkiye tarihinde böyle bir yoksulluk görülmedi”
Ekonomik koşulların giderek ağırlaştığını belirten bir yurttaş, ülkedeki yoksulluğa dikkat çekti. Yaşanan geçim sıkıntısının toplumun geniş kesimlerini etkilediğini dile getiren yurttaş, “Türkiye hayatında böyle bir yoksulluk görmemiş ve bu duruma düşmemiş. Milletin hâlini görüyorsun. Kimse çalışamıyor, asgari ücretle geçinemiyor. Bundan daha kötü bir hâl var mı, daha ne olsun?” sözleriyle yaşanan ekonomik sıkıntıları anlattı.
Bir diğer yurttaş ise iş olanaklarının yetersizliğine işaret ederek, “Millet fakirdir, yazıktır millete. İş yok, güç yok.” ifadelerini kullandı.
“Çalışmayan kadınlar için bu ücretler çok”
Ulaşım ücretlerindeki artışın özellikle çalışmayan kadınları zorladığını belirten bir yurttaş, mevcut tarifelerin bütçelerine ağır geldiğini söyledi. Ulaşım ücretlerinin daha düşük olması gerektiğini dile getiren yurttaş, “Çoktur tabii, hele ki bizim gibi çalışmayan kadınlar için çoktur. En fazla 25 TL olması gerekiyordu. İnsan zorlanıyor, çalışmıyoruz.” diye konuştu.
Yurttaşın sözleri, düzenli geliri bulunmayan kişilerin günlük ulaşım masraflarını karşılamakta yaşadığı güçlüğü ortaya koydu.
Akaryakıt maliyetlerini gerekçe gösterdi
Bazı yurttaşlar ise ücret artışını akaryakıt fiyatlarındaki yükseliş üzerinden değerlendirdi. Zam kararını anlayışla karşıladığını belirten bir yurttaş, “Mazota zam geldi. Arkadaşlar haklı olarak zam yapmışlar.” dedi.
Öte yandan akaryakıt fiyatlarının yalnızca toplu taşımayı değil, özel araç sahiplerini de etkilediği belirtildi. Kendi aracını kullanamadığını söyleyen bir yurttaş, “Benim aracım var, çıkartamıyorum. Niye? Çünkü yakıt pahalı. Ben de çarşıya yaya gelip gidiyorum.” ifadelerini kullandı.
Üniversite öğrencisi: “Ayda 2 bin TL yalnızca yemek ve ulaşıma gidiyor”
Zamların öğrencilerin bütçesine etkisini anlatan bir üniversite öğrencisi, burs veya öğrenim kredisiyle geçinmeye çalışan gençlerin ulaşım ve yemek masraflarını karşılamakta zorlandığını söyledi.
Aylık 4 bin TL burs veya kredi alan bir öğrencinin giderlerini örnek gösteren öğrenci, “Sadece 4 bin TL burs veya kredi alan bir öğrenciyi düşünelim. Git gel 60 TL, bir de üniversitede yemek yesin, 100 TL. Beş gün üniversiteye gitse 500 TL, ayda 2 bin TL sadece yemekle ulaşıma gitse nasıl geçinecek?” diye sordu.
Öğrencinin verdiği örnek, eğitim için her gün ulaşım kullanmak zorunda kalan gençlerin yemek ve yol giderlerinin sınırlı gelirleri üzerindeki etkisini gözler önüne serdi.
Zamlı tarife bugünden itibaren uygulanıyor
Van Büyükşehir Belediyesi Meclisinin aldığı kararla belediye otobüslerinde şehir içi tam bilet 29 TL’den 35 TL’ye, öğrenci bileti ise 17 TL’den 20 TL’ye çıkarıldı. M plakalı minibüslerde şehir içi tam bilet 33 TL’den 40 TL’ye, öğrenci bileti de 23 TL’den 28 TL’ye yükseltildi.
Ticari taksilerde ise taksimetre açılış ücreti 62,50 TL’den 68,75 TL’ye, kilometre başına alınan ücret 6,25 TL’den 6,88 TL’ye çıkarıldı.
Yeni tarifeye ilişkin görüşlerini paylaşan Vanlılar, artan yaşam maliyetleri karşısında ulaşım giderlerinin bütçelerinde daha fazla yer tuttuğunu dile getirdi. Bazı yurttaşlar zamların geçim sıkıntısını ağırlaştırdığını belirtirken, bazıları da akaryakıt maliyetlerindeki artışın ulaşım ücretlerine yansıdığını savundu.
