Elektrik kesintileri, voltaj dalgalanmaları, yıldırım düşmesi, sel, deprem ve benzeri doğal afetler sonrasında evlerde kullanılan elektronik eşyaların zarar görmesi, zaman zaman vatandaşları maddi kayıplarla karşı karşıya bırakıyor. Peki, bu durumda tüketiciler hangi haklara sahip? Zarar gören elektronik eşyaların bedeli kim tarafından karşılanıyor? Başvuru süreci nasıl işliyor?
Tüketiciler Birliği Van Şube Başkanı Erhan Uğurlu, elektronik eşyaların zarar görmesi halinde uygulanacak hukuki sürecin zararın oluşma nedenine göre değiştiğini belirterek, vatandaşların haklarını bilmesinin mağduriyet yaşamamaları açısından büyük önem taşıdığını söyledi.
"Her zarar otomatik olarak devlet tarafından karşılanmıyor"
Doğal afetler sonrasında kamuoyunda zaman zaman yanlış bilgilerin dolaşıma girdiğini ifade eden Uğurlu, mevzuatta tüm elektronik eşyaların devlet tarafından otomatik olarak karşılanacağına ilişkin genel bir düzenleme bulunmadığını belirtti.
Uğurlu, "Türkiye'de sel, yıldırım, deprem, fırtına veya doğal afet nedeniyle elektrik altyapısında meydana gelen arızalar sonucu evlerde bulunan elektronik eşyaların zarar görmesi halinde izlenecek hukuki süreç, zararın nasıl oluştuğuna göre değişiyor. 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirler Hakkında Kanun ile ilgili afet mevzuatı daha çok can güvenliği, barınma, hasar tespiti ve afet yardımlarını düzenlemektedir. Bu nedenle televizyon, buzdolabı, çamaşır makinesi, bilgisayar gibi ev eşyalarının bedeli her olayda doğrudan devlet tarafından karşılanmamaktadır." dedi.
"Elektrik kaynaklı arızalarda tazminat talep edilebilir"
Elektrik şebekesinde meydana gelen arızalar nedeniyle oluşan zararların farklı değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Uğurlu, vatandaşların bu durumda yasal başvuru hakkına sahip olduğunu söyledi.
Uğurlu, "Eğer zarar; voltaj dalgalanması, ani elektrik kesintisi, elektrik yeniden verildiğinde oluşan yüksek gerilim ya da trafo arızası gibi nedenlerden kaynaklanıyorsa, vatandaş ilgili elektrik dağıtım şirketinden zararının tazminini talep edebilir. Ancak bunun için öncelikle arızalanan cihazın yetkili servis tarafından incelenerek arızanın elektrik kaynaklı olduğuna ilişkin teknik rapor hazırlanması gerekir. Daha sonra cihazın faturası veya garanti belgesiyle birlikte ilgili dağıtım şirketine yazılı başvuru yapılmalıdır." ifadelerini kullandı.
"Başvuru reddedilirse yargı yolu açık"
Başvurunun reddedilmesi halinde vatandaşların hukuki haklarını kullanabileceğini belirten Uğurlu, "Dağıtım şirketinden olumlu sonuç alınamaması halinde uyuşmazlığın parasal değerine göre Tüketici Hakem Heyeti'ne veya Tüketici Mahkemesi'ne başvurulabilir. Burada en önemli husus, elektronik eşyanın zarar görmesi ile elektrik şebekesinde meydana gelen arıza arasında illiyet bağının teknik raporlarla ortaya konulabilmesidir." diye konuştu.
"AFAD destekleri her afet için ayrı değerlendiriliyor"
Elektronik eşyaların doğrudan sel, deprem, heyelan veya benzeri doğal afetler nedeniyle zarar görmesi halinde devletin otomatik olarak ödeme yapmakla yükümlü olmadığını kaydeden Uğurlu, afet sonrasında uygulanacak desteklerin olayın kapsamına göre belirlendiğini ifade etti.
"AFAD tarafından hasar tespit çalışmaları yürütülebilir. Cumhurbaşkanlığı tarafından afet bölgesi ilan edilmesi halinde ise olayın niteliğine göre nakdi yardım, eşya desteği veya farklı sosyal yardım programları devreye alınabilir. Ancak bu destekler her afet için ayrı değerlendirilmektedir. Dolayısıyla elektronik eşya zararlarının tamamının otomatik olarak karşılanacağı yönünde bir beklenti doğru değildir." dedi.
