Son yıllarda Türkiye genelinde olduğu gibi Van’da da sanal kumar bağımlılığı giderek yaygınlaşırken, Uzman Psikolojik Danışman Hurşit Demir, sorunun boyutlarına ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu. Özellikle pandemi sonrası dönemde sanal kumarın ciddi bir toplumsal probleme dönüştüğünü belirten Demir, cep telefonları aracılığıyla kumara erişimin kolaylaşmasının bağımlılığı artırdığını ifade etti.
“Kumar Bir Kişisel Sorun Değil, Toplumsal Bir Sorun”
Kumar bağımlılığının yalnızca bireyi ilgilendiren bir mesele olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayan Demir, “Kumar bir kişisel sorun değildir, toplumsal bir sorundur. Bu nedenle çözümüne de toplumsal açıdan yaklaşmak gerekir. Bir kişiye sadece ‘git tedavi ol’ demek yeterli değildir. Onunla yaşayan, aynı hayatı paylaşan herkesin bu sürece dahil olması gerekir. Kumarın çıkmaz bir sokak olduğu unutulmamalıdır. Bu çıkmazdan ne kadar erken dönülürse o kadar büyük kazanç sağlanır. Kumarı bırakan kişi aslında o gün itibarıyla zenginleşmeye başlar” diyerek mücadelede aile ve sosyal çevrenin önemine dikkat çekti.
Van’da Sanal Kumar Giderek Yaygınlaşıyor
Van’da sanal kumar oynama oranlarına ilişkin resmi verilerin bulunmadığını ancak danışanlardan edinilen bilgiler doğrultusunda sorunun ciddi boyutlara ulaştığını söyleyen Demir, “Eskiden insanlar kumar oynamak için Kıbrıs’a gider ya da bazı dernek lokallerinde oynardı. Bugün ise kumarhaneler cebimize girmiş durumda. Hepimizin elindeki telefonlar aracılığıyla kumara ulaşmak mümkün hale geldi” sözleriyle geçmişte kumar oynayanların belirli mekânlara gitmek zorunda kaldığını, bugün ise durumun tamamen değiştiğini aktardı.
“Sanal Kumarın Bir Sınırı Yok”
Sanal kumarın diğer bağımlılık türlerinden farklı özellikler taşıdığına dikkat çeken Demir, “Alkol ya da uyuşturucu bağımlılığında kişinin fizyolojik sınırları vardır. Ancak kumarda böyle bir sınır yoktur. Hesapta para olduğu sürece oyun devam edebilir. Ayrıca çevresinde sürekli borç verecek ya da yaptığı borçları kapatacak insanların bulunması da bağımlılığın sürmesinde önemli bir etkendir” ifadesiyle bağımlılığın para olduğu sürece devam edebildiğini anlattı.
Pandemi sonrasında sanal kumarın daha da yaygınlaştığını kaydeden Demir, bu bağımlılığın yalnızca oynayan kişiyi değil, eşini, çocuklarını, ailesini ve yakın çevresini de derinden etkilediğini ifade etti.
Kumarın Arkasında Hangi Nedenler Var?
Kumar bağımlılığının ortaya çıkmasında birçok psikolojik ve sosyal etkenin rol oynadığını belirten Demir, çocukluk dönemindeki yetiştirilme biçimi, özgüven eksikliği, geleceğe ilişkin kaygılar ve kısa yoldan zengin olma isteğinin önemli faktörler arasında yer aldığının bilgisini verdi.
Toplumsal baskıların da etkili olduğuna dikkat çeken Demir, “Kumar oynayanların çoğunluğunun erkek olması tesadüf değildir. Kendini değersiz hisseden veya sürekli kendini kanıtlama ihtiyacı duyan bazı kişiler, kısa yoldan zengin olarak çevresine kendini ispatlayabileceğine inanıyor” diye konuştu.
“Sistem Kazandırmak İçin Kurulmuyor”
Kumar sitelerinin çalışma mantığına da değinen Demir, sistemin oyuncuların kazanması üzerine kurulmadığının altını çizerek, “Kumar sitelerinin algoritmaları insanların para kazanması üzerine kurulmaz. İlk etapta küçük kazançlar sağlayarak kişiyi oyunun içinde tutar, ardından kayıplar başlar. Bağımlılık süreci de genellikle kaybedilen parayı geri kazanma çabasıyla derinleşir” yorumuyla bu sürecin bazı kişilerde intihara kadar varabildiği uyarısında bulundu.
Kumarın boşanmalar, aile içi şiddet ve yoksulluk gibi birçok sosyal sorunu da beraberinde getirdiğini vurguladı.
Kumar Bağımlıları Nasıl Fark Edilir?
Bağımlı kişilerin bazı ortak davranışlar sergilediğini de değinen Demir, “Genellikle çok iyi yalan söylerler ve güçlü manipülasyon becerilerine sahiptirler. İnsanları ikna etme konusunda başarılı olabilirler. Bunun arkasında sürekli para bulma ve kaybedileni geri kazanma arzusu vardır. Ancak sonuç çoğu zaman daha büyük kayıplar olur. Kumar bağımlıları gerçekçi olmayan hayaller kurar ve sürekli ‘belki bu kez olur’ düşüncesiyle hareket eder.” Değerlendirmesinde bulundu.
“Borçları Kapatmak Çözüm Değil”
Kumar bağımlılığıyla mücadelede yapılan en büyük hatalardan birinin bağımlının borçlarını sürekli kapatmak olduğunu belirten Demir, “Kumar oynayan birinin borçlarını sürekli kapatan biri olduğu sürece aynı döngü tekrar tekrar yaşanacaktır. Bu nedenle kişinin yaptığı davranışların sonuçlarıyla yüzleşmesi gerekir” yorumuyla bunun bağımlılığı daha da beslediğini dile getirdi.
Van’daki Ailelere Uyarı: “Saklamak Sorunu Büyütüyor”
Van’da ailelerin sık yaptığı yanlışlardan birinin bağımlılığı gizlemeye çalışmak olduğunu ifade eden Demir, “Aileler çoğu zaman ‘Kimse bilmesin, çocuğumuz kumar oynuyor denmesin’ düşüncesiyle hareket ediyor. Oysa gizlemek bağımlılığın sürmesini kolaylaştırıyor. Sorunun görünür hale gelmesi ve kişinin gerçekle yüzleşmesi gerekiyor” diyerek bunun tedavi sürecini zorlaştırdığını belirtti.
Birikimler Kumar Masasında Değil, Telefonda Kayboluyor
Kumar bağımlılığının yol açtığı ekonomik yıkımın boyutlarına dikkat çeken Demir, “Evini, arsasını, arabasını satanlar; eşinin altınlarını bozduranlar; akraba ve dostlarından borç alanlar var. Kumarı diğer bağımlılıklardan ayıran en önemli özelliklerden biri kontrol kaybıdır. Para olduğu sürece oyun devam edebilir. Kişi baş etmekte zorlandığı duygular nedeniyle kendisini ve çevresini büyük kayıplara sürükleyebilir” sözleriyle birçok kişinin yılların birikimini kaybettiğini aktardı.
“Kurtulmak Zor Ama İmkânsız Değil”
Kumar bağımlılığının tedavi edilebileceğini anlatan Demir, “Kumar bağımlılığını bırakmak zordur ancak imkânsız değildir. Kişi önce bağımlı olduğunu kabul etmeli, ardından ailesinden ve güvendiği kişilerden destek almalıdır. Psikolojik ve psikiyatrik destek sürecine dahil olunmalı, paraya ve dijital ortamlara erişim belirli ölçüde kontrol altına alınmalıdır. Bu destekler birlikte yürütüldüğünde bağımlılıktan kurtulmak mümkündür” açıklamasıyla ilk adımın kişinin bağımlı olduğunu kabul etmesi olduğunun altını çizerek konuşmasını sonlandırdı.
