Van’da geçtiğimiz yıl kaybolduktan 18 gün sonra Van Gölü kıyısında ölü bulunan 21 yaşındaki üniversite öğrencisi Rojin Kabaiş’in şüpheli ölümü, bir yıldır soru işaretleriyle dolu. Dosyada yer alan bilgiler ve kamuoyuna yansımayan detaylar, olayın şeffaf bir şekilde aydınlatılmadığı şüphesini artırıyor.
Van Milletvekili Gülderen Varlı, Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’a 19 maddelik soru önergesi sunarak, dosyada yaşanan belirsizlikleri TBMM gündemine taşıdı.
Dosyada Öne Çıkan İddialar
Varlı’nın önergesinde dikkat çeken bazı iddialar şunlar:
-
Rojin Kabaiş’in otopsi raporlarında ölüm nedeni “boğulma” olarak kaydedildi, ancak bedende iki farklı erkeğe ait DNA örnekleri bulunduğu iddia edildi.
-
Soruşturma dosyasına gizlilik kararı getirildi.
-
Sosyal medyada en az 200 paylaşım ve ilgili hesaplara erişim engeli getirildi.
-
Rojin’in kaldığı yurttan çıkış anlarına ait kamera kayıtlarının akıbeti bilinmiyor.
-
Kaybolduğu yurt ile cansız bedeninin bulunduğu göl sahili arasındaki mesafe hakkında resmi bir açıklama yapılmadı.
-
Şüpheli olarak anılan iki kişinin durumu kamuoyuyla paylaşılmadı.
Varlı: “Bu Bir Vaka Değil, Bir Vicdan Sınavıdır”
Van Milletvekili Varlı, Rojin dosyasının yalnızca bireysel bir vaka olmadığını, toplumsal bir cezasızlık krizine işaret ettiğini belirtti. Varlı, son 10 yılda Van’da yaşanan kadın cinayetleri ve şüpheli ölümler ile ilgili detayların açıklanmasını talep etti ve üniversite yönetiminin bilgi paylaşımını engelleme girişimini sorguladı:
"Bir üniversite, kendi öğrencisinin ölümüne dair kamuoyu bilgilendirmesini neden susturmaya çalışır?"
İfade Özgürlüğü ve Toplumsal Adalet Talebi
Varlı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 10. maddesini hatırlatarak, ifade özgürlüğünün yalnızca fikir açıklama değil, bilgiye erişim ve kamu denetimi hakkını da kapsadığını vurguladı:
"Rojin Kabaiş’in ölümüne dair adalet arayışının bastırılması, yalnızca bu dosyaya özgü değildir. Kadınların yaşam hakkına yönelik artan ihlaller karşısında, devletin sessiz kalması toplumsal cezasızlık algısını daha da derinleştiriyor."
Soruşturmanın Yavaşlığı ve Şeffaflık Eksikliği
Olayın üzerinden bir yıl geçmesine rağmen dosyada şeffaflık sağlanmaması, soruşturmanın yavaş ilerlemesi, kamuoyunun ve Rojin’in ailesinin bilgilendirilmemesi, adalet talep eden hesaplara erişim engeli getirilmesi, toplumda büyük bir vicdan yarası oluşturuyor.
Varlı’nın Öne Çıkardığı 19 Kritik Soru
Milletvekili Varlı’nın soru önergesinde yanıt bekleyen sorular şunlar:
-
Son 10 yılda Van ilinde yaşanan kadın cinayetleri, şüpheli kadın ölümleri ve kaybolan kadın sayısı kaçtır?
-
Van ilinde artan şüpheli ölümlere ilişkin bakanlığınız tarafından alınan önlemler nelerdir?
-
Van ilinde kadın cinayetlerini ve kadına yönelik şiddeti önlemeye yönelik yürütülen özel bir çalışma ya da eylem planı var mıdır?
-
Rojin Kabaiş’in ölümüne ilişkin başlatılan adli ve idari soruşturmanın mevcut durumu nedir? Olayla ilgili gözaltı, tutuklama veya suç duyurusu yapılmış mıdır?
-
Rojin Kabaiş’in ölümü resmi kayıtlara nasıl geçmiştir?
-
Rojin’in yurttan ayrıldığı, kaybolduğu ve bulunduğu güne ilişkin kamera kayıtları incelenmiş midir? Neden paylaşılmamaktadır?
-
Rojin’in bedeninde iki farklı erkeğe ait DNA örneklerinin bulunması iddiası doğru mudur? DNA örnekleri kimlere aittir?
-
Rojin’in cansız bedeninin bulunduğu sahil ile kaybolduğu yurt arasındaki mesafe soruşturma kapsamında netleştirilmiş midir?
-
Soruşturma dosyasına getirilen gizlilik kararının gerekçesi nedir? Kararın kaldırılması için girişimde bulunulmuş mudur?
-
Sosyal medyada yapılan en az 200 paylaşım ve hesaplara erişim engeli kararı neden alınmıştır?
-
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi’nin sosyal medya hesaplarını engelleme talebinin gerekçesi nedir?
-
Üniversitenin hesaplara engelleme yönündeki gerekçesi kamuoyu ile paylaşılacak mıdır?
-
Bir üniversitenin, öğrencisinin şüpheli ölümüyle ilgili toplumsal adalet talebine karşı ifade özgürlüğünü sınırlandırmasının yasal ve etik gerekçesi nedir?
-
Soruşturmanın bir yıl geçmesine rağmen sonuçlandırılamamış olmasının gerekçesi nedir? Kamuoyu algısına karşı denetim yapılmış mıdır?
-
Dosyadaki belirsizliklerin giderilmesi ve benzer olayların tekrarının önlenmesi için alınan veya planlanan tedbirler nelerdir?
-
Sosyal medya kullanıcılarının içeriklerine erişim engeli getirilmesinin ifade özgürlüğü ve bilgi edinme hakkı açısından değerlendirmesi yapılmış mıdır?
-
Rojin Kabaiş’in ölümünün aydınlatılması ve cezasızlık algısının ortadan kaldırılması için özel denetim veya inceleme başlatılacak mı?
-
2020–2025 yılları arasında Türkiye genelinde kayıtlara geçen şüpheli kadın ölümleri kaçtır? Kaçının cinayet olduğu tespit edilmiştir?
-
Şüpheli kadın ölümlerine ilişkin etkin izleme, soruşturma ve raporlama mekanizması kurulmasına yönelik çalışmalar nelerdir? Yeni tedbirler var mıdır?
Van Milletvekili Gülderen Varlı’nın önergesi, Rojin Kabaiş dosyasının aydınlatılması ve benzer şüpheli kadın ölümlerinin önlenmesi açısından kritik bir adım olarak değerlendiriliyor. Dosyadaki belirsizlikler ve kamuoyunun bilgilendirilmemesi, toplumsal vicdan yarası yaratmaya devam ediyor.




