Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2024 Ulusal Eğitim İstatistikleri, Van’da kadınlar ile erkekler arasındaki eğitim farkının dikkat çekici boyutlara ulaştığını ortaya koydu. Verilere göre il genelinde kadınların ortalama eğitim süresi, erkeklere kıyasla 2,8 yıl daha düşük kaldı. Okuma yazma bilmeyen nüfusun yüzde 86’sını kadınlar oluşturdu. Bu durum, kadınların eğitime erişiminde toplumsal cinsiyete dayalı eşitsizliğin sürdüğüne işaret etti.
Üst eğitim düzeylerinde fark büyüyor
Eğitim düzeyi yükseldikçe kadınların temsil oranının belirgin biçimde düştüğü görüldü. Yüksekokul, fakülte, yüksek lisans ve doktora mezunları arasında erkeklerin sayısı kadınların neredeyse iki katına ulaştı.
Türkiye ortalamasının altında
Türkiye genelinde ortalama eğitim süresi 9,5 yıl olarak hesaplanırken, Van’da bu sürenin 8,2 yıl olması bölgesel eşitsizliği de gözler önüne serdi. Cinsiyete göre incelendiğinde ise Van’da erkeklerin ortalama eğitim süresinin Türkiye ortalamasına yakın olduğu, kadınların ise hem erkeklerin hem de Türkiye’deki kadın ortalamasının gerisinde kaldığı görüldü.
Genç nüfusa ilişkin veriler sınırlı
Türkiye genelinde 25–34 yaş grubunda kadınların yükseköğretim mezuniyet oranı erkekleri geçmiş olsa da, Van’a ilişkin ayrıntılı genç nüfus verilerinin sınırlı olması, bu artışın il genelinde ne ölçüde gerçekleştiğine dair net bir tablo sunmuyor.
Van'da 15 yaş ve üzeri nüfusun eğitim durumları şu şekilde sıralandı:
Okuma yazma bilmeyen: 43.848 kişi
Okuma yazma bilen fakat okul bitirmeyen: 63.680 kişi
İlkokul mezunu: 108.017 kişi
İlköğretim mezunu: 57.778 kişi
Ortaokul ve dengi meslek okulu mezunu: 197.177 kişi
Lise ve dengi meslek okulu mezunu: 189.341 kişi
Yüksekokul veya fakülte mezunu: 102.451 kişi
Yüksek lisans mezunu: 13.384 kişi
Doktora mezunu: 1.902 kişi
Eğitim durumu bilinmeyen: 1.752 kişi
Bu veriler cinsiyete göre incelendiğinde, ortaokul ve üzeri eğitim düzeylerinde erkeklerin oranı kadınlara kıyasla daha yüksek seyretti. Örneğin, yüksekokul veya fakülte mezunu 102.451 kişinin 56.635’i erkek, 45.816’sı kadındı. Yüksek lisans mezunlarında erkek sayısı 8.643 iken, kadın sayısı 4.741 olarak kaydedildi. Doktora mezunlarında ise erkeklerin sayısı 1.322, kadınlarınki 580 oldu.
