Van’da yaklaşık 70 bin 538 engelli birey bulunurken, kamuda çalışan engelli sayısının yalnızca 1.003 olması dikkat çekiyor. Bu durum, engelli bireylerin iş hayatına katılımında karşılaştıkları eşitsizlikleri ortaya koyuyor.
Engelli bireyler, iş hayatında sadece fiziki engellerle değil, aynı zamanda psikolojik baskı ve mobbing ile de karşı karşıya kalıyor. İş ortamında dışlanma, görev ayrımcılığı ve iletişimde saygısızlık, engelli çalışanların en sık dile getirdiği sorunlar arasında. Bu durum hem iş verimliliğini düşürüyor hem de bireylerin psikolojik sağlığını olumsuz etkiliyor.
Rampa, asansör, WC ve ortak kullanım alanlarındaki eksiklikler, engelli bireylerin çalışma hayatını doğrudan zorlaştırıyor. İşverenlerin çoğu yasal yükümlülüklerini yerine getirmekte yetersiz kalıyor ve eşit davranma ilkesinin çoğu zaman uygulanmaması, sorunun yaygın ve sistematik olduğunu gösteriyor.
Van Bedensel Engelliler Derneği Başkanı Hanefi Baykara, kentte engelli bireylerin iş hayatında karşılaştığı sorunların giderek arttığını belirterek önemli açıklamalarda bulundu. Baykara, derneğe yapılan başvuruların son dönemde dikkat çekici şekilde yükseldiğini söyledi. Engelli bireylerin istihdam süreçlerinde yaşadığı sorunlara ilişkin değerlendirmede bulunan Baykara, “Derneğimize yapılan başvurular son dönemde belirgin şekilde artış göstermektedir. Neredeyse her hafta birden fazla başvuru alıyoruz. Bu durum sorunun yaygın ve sistematik olduğunu gösteriyor” dedi.
“Erişilebilirlik eksikliği en büyük sorun”
İş yerlerindeki fiziki yetersizliklerin en sık dile getirilen şikâyetler arasında yer aldığını vurgulayan Baykara, WC, rampa, asansör ve ortak kullanım alanlarında ciddi eksiklikler bulunduğunu, bu durumun engelli bireylerin çalışma hayatını doğrudan zorlaştırdığını ifade etti.
“Psikolojik baskı ve mobbing vakaları artıyor”
Fiziki sorunların yanı sıra psikolojik baskının da önemli bir problem olduğuna dikkat çeken Baykara, “Engelli çalışanlar iş ortamında dışlanma, mobbing ve saygı eksikliği gibi durumlara maruz kalıyor. Görev dağılımında adaletsizlik, kapasitesinin altında ya da üstünde iş verilmesi gibi sorunlar sıkça dile getiriliyor” diye konuştu.
“Bu durum psikolojik sağlığı da etkiliyor”
Yaşanan olumsuzlukların yalnızca iş verimliliğini değil bireylerin ruh sağlığını da etkilediğini belirten Baykara, “Bu durum engelli bireylerin psikolojik sağlığını ciddi şekilde olumsuz etkiliyor” dedi.
“Yasal yükümlülükler yeterince uygulanmıyor”
İşverenlerin önemli bir kısmının yasal sorumluluklarını yerine getirmediğini ifade eden Baykara, “Erişilebilirlik standartları tam anlamıyla uygulanmıyor. Aynı şekilde eşit davranma ilkesi de çoğu zaman ihmal ediliyor” şeklinde konuştu.
“İşten ayrılmalar artıyor”
Mobbing ve ayrımcılığın ciddi sonuçlar doğurduğunu vurgulayan Baykara, “Bu tür olumsuzluklar engelli bireylerin iş hayatında kalıcılığını etkiliyor. Derneğimize gelen başvurulara baktığımızda, bu nedenlerle işten ayrılma oranlarında artış olduğunu görüyoruz” dedi.
Birçok engelli bireyin yaşadığı psikolojik baskı nedeniyle işten ayrılmak zorunda kaldığını dile getiren Baykara, durumun ciddiyetine dikkat çekti.
“Acil adımlar atılmalı”
Engelli bireylerin daha sağlıklı ve eşit koşullarda çalışabilmesi için çözüm önerilerini sıralayan Baykara, şu ifadeleri kullandı: “İş yerlerinde erişilebilirlik denetimleri artırılmalı ve standartlara uymayan kurumlara yaptırım uygulanmalı. Engelli hakları konusunda işverenlere ve çalışanlara düzenli eğitimler verilmeli. Mobbing ve ayrımcılıkla mücadele için etkin denetim mekanizmaları oluşturulmalı. Engelli bireylerin çalıştığı iş yerlerinde rehberlik ve destek birimleri kurulmalı. Kamu ve özel sektör iş birliği ile kapsayıcı istihdam politikaları güçlendirilmeli.”
“Tüm paydaşlar sorumluluk almalı”
Son olarak toplumsal farkındalığın önemine dikkat çeken Baykara, “Engelli bireylerin iş hayatında eşit, erişilebilir ve onurlu koşullarda yer alabilmesi için hem fiziki altyapı iyileştirilmeli hem de farkındalık artırılmalıdır. Bu konuda tüm paydaşların sorumluluk alması kaçınılmazdır” diyerek çağrıda bulundu
