Van’ın kent merkezinde yıllarca yalnızca konaklama hizmeti veren bir otel değil, kentin ticaretinden sosyal yaşamına uzanan bir buluşma noktası vardı: Akdamar Oteli. Kazım Karabekir Caddesi üzerinde bulunan Akdamar Oteli, yıllar boyunca Vanlıların tariflerinde bir adres, kent dışından gelenlerin konaklama noktası, iş insanlarının buluşma yeri, düğün ve toplantıların yapıldığı bir mekân olarak hafızalara yerleşti.
Bugün ise o binadan geriye yalnızca anılar kalıyor. Eylül 2026’da başlayan yıkım süreciyle birlikte Akdamar Oteli’nin bulunduğu yapı da Van’ın değişen kent dokusu içerisinde tarihe karışıyor.
Ancak otelin hikâyesi yalnızca bir binanın hikâyesi değil. Onu hatırlayanlara göre Akdamar; Van’ın ekonomik olarak daha hareketli olduğu dönemlerin, eski ticaret hayatının, turizmin ve kentteki sosyal ilişkilerin de tanıklarından biriydi.
Akdamar Oteli, yıllar boyunca Vanlılar için kolay tarif edilen adreslerden biri oldu. Şehir merkezinde olması ve altında bulunan pasajıyla birlikte otel, şehrin günlük yaşamının içerisinde yer aldı.
O yılları hatırlayanların anlatımına göre otelde farklı dönemlerde iş insanlarından tanınmış isimlere, futbolculardan kente gelen önemli konuklara kadar çok sayıda kişi ağırlandı. Bu nedenle Akdamar, Vanlıların hafızasında yalnızca “otel” olarak değil, kentin sosyal hayatının önemli adreslerinden biri olarak yer etti.
Akdamar Oteli’nin geçmişini ve Van kent hafızasındaki yerini gazeteci-yazar İkram Kali, iş insanları Mahmut Gedik ve Feridun Irak anlattı. Van’da mikrofon uzattığımız yurttaşlar da otelin kent geçmişindeki yerinin oldukça eski olduğunu belirterek, yıllar boyunca çok sayıda kişinin burada konakladığını ve Akdamar’ın Van’ın önemli buluşma noktalarından biri olduğunu söyledi.
“Sıradan bir bina deyip geçemezsiniz”
Gazeteci-yazar İkram Kali, yaklaşık 50 yıl önce inşa edilen yapıların bir şehir açısından yalnızca fiziki mekânlardan ibaret olmadığını belirterek, Akdamar Oteli’nin de Van’ın hafızasında özel bir yere sahip olduğunu söyledi.
Kali, “50 yıl önce yapılmış yapılar, bir şehir için sadece tarihi bir mekân değildir. Aynı zamanda oranın hafızasını, kültürünü ve yaşanmışlıklarını temsil eden kuruluşlardır. Siz oraya sıradan bir bina deyip geçemezsiniz. Orada insanlar sermaye yatırdılar, bir hayat mücadelesi veren çalışanlar oldu. Aynı zamanda orada konaklayan çok değerli insanlar oldu. Kimi zaman orada önemli görüşmeler gerçekleştirildi” ifadelerini kullandı.
“Akdamar Oteli, Van için çok önemli yapılardan biriydi” diyen Kali, otelin yalnızca konaklama hizmeti sunmadığını, kentin ticari ve sosyal hayatının da önemli noktalarından biri olduğunu aktardı.
“Otelin altında pasaj, içinde mağazalar vardı”
Akdamar Oteli’nin altında yer alan pasajın da dönemin Van’ı açısından önemli olduğunu anlatan Kali, “Pasaj da ilk yapıldığında modern anlamda Van’ın ilk pasajlarından biridir. O dönemde Aslan Pasajı ve Alçek Pasajı vardı. Ondan sonra bir otelin altında, şehir merkezinde modern anlamda yapılan pasajlardan biri olarak oldukça ilgi görmüştü. Van’ın ünlü mağazaları, o günün şartlarında kaliteli ve seçkin ürünler satan, seçkin müşterileri kabul eden mağazalar olarak orada açılmıştı” diye konuştu.
Otelin bulunduğu bölgenin Maraş Caddesi’nin gelişiminde de önemli bir yere sahip olduğunu ifade eden Kali, çevrede Yörük, Erekçi ve Mumcuoğlu apartmanlarının yanı sıra kız meslek lisesi ve kız öğretmen okulunun bulunduğunu belirtti.
Kali, Akdamar’ın Maraş Caddesi’nde yapılan çok katlı ilk yapılardan biri olduğunu ve dönemin önemli otelleri arasında yer aldığını söyledi.
Akdamar Oteli’nin zaman içerisinde, özellikle depremler sonrasında kentte yaşanan yapı değişimleriyle birlikte yıprandığını belirten Kali, “Yıkılırken sadece otel yıkılmıyor. Aynı zamanda oranın yaşanmışlıkları ve oradaki anılar da yok olup gidiyor” dedi.
Akdamar Oteli’nin yalnızca iş insanlarının ve konukların buluştuğu bir mekân olmadığını anlatan Kali, özellikle gençler arasında otelin “Akdamar Üniversitesi” olarak anıldığını aktardı.
“Kiler Market de Akdamar’ın altındaydı”
Kali’nin aktardığı bilgilere göre, Van’ın eski marketlerinden Kiler Market de Akdamar Oteli’nin altında faaliyet gösteriyordu. Marketin Enver Özvan’a ait olduğunu belirten Kali, Akdamar’ın zamanında yalnızca otel olarak değil, ticari hayatın bir parçası olarak da kullanıldığını anlattı.
Akdamar isminin de Van’ın tarihi ve kültürüyle özdeşleştiğini ifade eden Kali, bu ismin kentin turizm ve kültür hafızası açısından ayrı bir anlam taşıdığını söyledi.
“Aşçılar, garsonlar ve komiler yetişti”
Akdamar Oteli’nin Van’ın turizmine de katkı sunduğunu belirten Kali, “O dönemde turizm açısından da bu otellerin şehre çok büyük katkısı oldu. O güne kadar Van’da çok fazla otel yoktu. Çok katlı ve konaklanabilir oteller arasında Beş Kardeş ve Bayram otelleri vardı. Daha sonra turizm belgeli, Turizm Bakanlığı belgeli ilk otellerden biri Akdamar Oteli oldu. Orada sadece insanlar konaklamadı; aşçılar yetişti, garsonlar yetişti, komiler yetişti. Çok lezzetli yemekler yapıldı, düğünler oldu, nişanlar oldu, konserler oldu. Orası, dediğim gibi, şehrin hafıza yapılarından biriydi” ifadelerini kullandı.
“1981 yılında faaliyete geçti”
İş insanı Mahmut Gedik ise Akdamar Oteli’nin 1981 yılında faaliyete geçtiğini ve Mehmet Kuralkan tarafından yapıldığını aktardı. Gedik, Mehmet Kuralkan’ın Van’da un, bulgur ve yün iplik fabrikalarının kurulmasına öncülük eden girişimcilerden biri olduğunu belirterek, Akdamar Oteli’nin de yabancı turistlerin Van’a yoğun olarak geldiği ancak turistik otel sayısının sınırlı olduğu bir dönemde kente kazandırıldığını söyledi.
“Van’ın ekonomisinin daha iyi olduğu bir dönemdi”
İş insanı Feridun Irak da Akdamar Oteli’nin 1980’lere doğru projelendirildiğini ve dönemin üç yıldızlı otel standartlarına göre tasarlandığını belirtti.
Irak, “Bu otellerin yapıldığı tarihlerde Van’dan Adana’ya kadar bu standartlarda çok fazla otel bulunmuyordu. Van’ın turizminin ve ticaretinin en iyi olduğu dönemlere paralel olarak otel yatırımları da yapılmıştı. O tarihlerde kaliteli oteller arasında Beş Kardeşler ve Bayram Otelleri de vardı. Bunlar o dönemde Van’ın ekonomisinin iyi olduğu yıllarda kente kazandırılmış yatırımlardı” ifadelerini kullandı.
Van’ın ekonomik durumunun geçmişten bugüne değiştiğini belirten Irak, “Akdamar Oteli’nin Van için önemli bir yeri vardı. Zamanında Turgut Özal’ın da buraya geldiğine ilişkin bilgiler var. Önemli toplantılar burada yapıldı. Otel, sadece insanların konakladığı bir yer değildi; Van’ın ticaretinin, turizminin ve sosyal hayatının önemli merkezlerinden biriydi” diye konuştu.
“Van’ın geçmişinde çok eski bir yeri var”
Akdamar Oteli’nin yıkımına ilişkin görüşlerini aldığımız Vanlı yurttaşlar da otelin kentteki geçmişinin oldukça eski olduğunu söyledi.
Yurttaşlar, Akdamar’ın yıllarca kent merkezinde önemli bir adres olduğunu, Van dışından kente gelen çok sayıda kişinin burada konakladığını ve otelin geçmiş kuşakların hafızasında özel bir yere sahip olduğunu anlattı.
Bazı yurttaşlar, yıllar içerisinde otelin önünden geçtiklerinde yalnızca bir bina değil, Van’ın eski günlerinden bir parçayı gördüklerini ifade ederken, yıkımla birlikte kentin geçmişine ait önemli bir yapının daha ortadan kalktığını dile getirdi.
Bugün yıkımı başlayan Akdamar Oteli’nin ardından geriye yalnızca boşalan bir bina değil; Van’ın eski ticaretinden turizmine, gençlerin sohbetlerinden düğün ve toplantılara, kent dışından gelen konukların konaklamasından yıllar boyunca burada çalışan insanların emeğine kadar uzanan çok sayıda anı kalıyor.
Kentin değişen yüzüyle birlikte Akdamar da artık fiziksel olarak ortadan kalkarken, onu hatırlayanların anlattığı hikâyeler Van’ın hafızasında yaşamaya devam edecek.
