Van’da geçen hafta pazar günü saat 22.17 sıralarında Tuşba ilçesi merkezli 4,6 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. Van genelinde hissedilen sarsıntı paniğe neden oldu. Depremin ardından afet toplanma alanlarının yeterliliği sorusu bir kez daha gündeme geldi.
Deprem sonrası herhangi bir can kaybı ya da ciddi hasar yaşanmadığı açıklansa da, 2011’de büyük bir yıkım yaşayan Van’da deprem gerçeğiyle hâlâ yeterince yüzleşilmediği yönündeki eleştiriler yeniden dile getirildi.
AFAD’ın 6 Şubat 2025 tarihli verilerine göre Van’da afet ve acil durumlarda kullanılmak üzere belirlenen toplanma alanı sayısı, önceki yıllarda 144 iken 2025 itibarıyla 238’e çıkarıldı. Ancak Çevre ve Ekoloji Derneği (ÇEV-DER) Başkanı Ali Kalçık, Van’daki toplanma alanlarının büyük bölümünün amacına hizmet etmediğini belirterek, bu alanların engellilerin, yaşlıların ve çocukların da rahatlıkla erişebileceği şekilde düzenlenmesi gerektiğini söyledi.
Van’da bu tür alanların hem düzensiz hem de ulaşılabilir konumda olmadığını ifade eden Kalçık, “Sistemde yer alan toplanma alanlarımız zamanla ya imara açılmış, ya hafriyat alanına dönüşmüş ya da altyapı bakımından hazır değil” dedi.
“E-Devlet’te var ama sahada yok”
Kalçık, vatandaşların e-Devlet üzerinden kendilerine en yakın toplanma alanlarını görebildiğini ancak listedeki birçok alanın fiilen kullanılamaz durumda olduğunu dile getirdi. Depreme hazırlık noktasında çok ciddi eksiklikler bulunduğunu da sözlerine ekledi.
“Toplanma alanı mı, barınma alanı mı belli değil”
Toplanma alanı ile barınma alanının sık sık karıştırıldığını vurgulayan Kalçık, Van’da gerçek anlamda barınma alanı bulunmadığını ifade etti. Kalçık, “Toplanma alanları geçici bekleme yerleridir. Barınma alanlarının ise elektrik, su, lavabo, duş, aşevi gibi insani ihtiyaçları karşılayacak altyapıya sahip olması gerekir. Van’da bu şekilde tasarlanmış ne bir toplanma alanı ne de bir barınma alanı var” dedi.
“2011’den bu yana yeterli ders çıkarılmadı”
Van’ın birinci derece deprem kuşağında yer aldığını hatırlatan Kalçık, 2011 Van Depremi’nden sonra gerekli önlemlerin alınmadığını belirtti. Yakın tarihte yaşanan 6 Şubat depremlerinin de bu ihmalleri bir kez daha gözler önüne serdiğini vurgulayan Kalçık, “Deprem bir doğa olayıdır, engellenemez. Ancak can ve mal kaybı doğru planlamayla azaltılabilir. Ne yazık ki imar planlamalarında, altyapıda ve afet sonrası hazırlıklarda ciddi eksiklikler devam ediyor” şeklinde konuştu.
“Halk bilmiyor, tabelalar yok”
Van’da birçok mahallede toplanma alanlarının ya hiç bulunmadığını ya da vatandaşlar tarafından bilinmediğini belirten Kalçık, yönlendirme tabelalarının eksikliğine ve eğitim yetersizliğine dikkat çekti. Kalçık, “Alanların belirlenmesi yetmez. Halkın bu alanları tanıması, afet anında nasıl hareket edeceğini bilmesi gerekir. Sürekli eğitim ve bilgilendirme şart” ifadelerini kullandı.
