Van’da aktar sektöründe yaşanan değişimleri değerlendiren işletmeci Adem Yönten, vatandaşların alım gücündeki düşüşün bitkisel ürünlere yönelik talebi etkilediğini belirtti. Üretim maliyetlerindeki artışın üreticileri zorladığını ifade eden Yönten, kış ürünlerinin fiyatları, yöresel otlara yönelik ilgi ve bitkisel ürünlerin bilinçli kullanımı hakkında değerlendirmelerde bulundu.
“Talep her geçen yıl azalıyor”
2013 yılından bu yana sektörde çalışan Yönten, bitkisel ürünlere yönelik talebin her yıl biraz daha gerilediğini belirterek ekonomik koşulların tüketicilerin alışveriş tercihlerini etkilediğini söyledi.
Yönten, “Sektörün normal gidişatına baktığımızda her sene biraz daha talep azlığı var. Talep azlığından dolayı bu sene ürünler fiyat olarak geride kaldı. Kış sezonunda kullandığımız ürünler açısından konuşursak bazı ürünlerde yüzde 50, hatta yüzde 100 fark oluyor. Ancak genel olarak çok aşırı bir artış yaşanmadı” dedi.
Talepteki düşüşün temel nedenini ekonomik sorunlara bağlayan Yönten, geçmiş yıllardaki fiyat artışlarının da vatandaşların alım kararlarını etkilediğini dile getirdi.
Yönten, “Toplumun ekonomi olarak gerilemesiyle ürünlere ulaşmak gittikçe zorlaşıyor. Geçmiş senelerde yüksek fiyatlar yaşandığı için insanlar bu sene de aynı durumun yaşanacağını düşünüyor. Bu nedenle talep oranının biraz daha az olduğunu düşünüyorum. İnşallah toplum daha rahat bir ekonomiye sahip oldukça insanlar yeniden bu ürünlere yönelecektir” ifadelerini kullandı.
“Üretici artık üretim noktasında geride kalıyor”
Ekonomik sorunların üreticileri de etkilediğini belirten Yönten, özellikle akaryakıt fiyatlarının tarımsal üretim üzerindeki yüküne dikkat çekti.
Yönten, “Üretici üründen zarar ettiğini düşünüyor. Her sene mazot fiyatları ortada. Tarım genel olarak akaryakıt üzerine ilerliyor. Bundan dolayı üretici artık üretim noktasında geride kalıyor çünkü zarar ediyor. Türkiye tarım alanında desteklerini artırırsa daha fazla ilerleme sağlanabileceğini düşünüyorum” diye konuştu.
Zencefil 350, kış çayı 140 lira
Kış sezonunda tüketilen ürünlerin fiyatlarına ilişkin bilgi veren Yönten, bazı ürünlerde artış yaşanırken üretim miktarının fazla olduğu ürünlerde fiyatların sabit kaldığını belirtti.
Yönten, “Geçen seneye nazaran bu sene bazı ürünlerde fiyat düşüşü var. Yağmurların etkisiyle ürün miktarı biraz daha fazlaydı. Köylü tarafından da ilgi gördü. Ancak diğer ürünlerde akaryakıt fiyatlarından dolayı yükselişler yaşandı” dedi.
Yönten’in verdiği fiyat bilgilerine göre, geçen yıl kilogramı 300 lira olan zencefil bu yıl 350 liraya yükseldi. Geçen yıl 400-450 lira seviyesinde bulunan tarçının kilogram fiyatında yaklaşık 50 liralık artış yaşandı. Kış çayının fiyatı ise 120 liradan 140 liraya çıktı.
Kekik fiyatının değişmediğini belirten Yönten, “Kekik geçen seneye nazaran bu sene yine aynı fiyatla, kilogramı 2 bin 500 liradan satılıyor. Yağmurların fazla olması nedeniyle bu sene kekik de fazlaydı. Fiyatlar yükselmedi, sabit kaldı” ifadelerini kullandı.
Kudret narı ve yöresel otlara ilgi
Vatandaşların farklı sağlık sorunları nedeniyle bitkisel ürünler hakkında bilgi almak için kendilerine başvurduğunu belirten Yönten, kudret narı, ıhlamur, zencefil ve ışkın sirkesinin talep gören ürünler arasında bulunduğunu söyledi.
Yönten, kış aylarında ıhlamur, tarçın, zencefil ve havlıcan gibi ürünlere yönelik başvuruların da olduğunu aktardı. Van’da yöresel bitkilerin tüketimine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Yönten, keladoş otu ve ak pancarın da kentte ilgi gören ürünler arasında yer aldığını ifade etti.
“Sosyal medyadan bilgi alıp hemen kullanıyorlar”
Bitkisel ürünlerin bilinçsiz kullanımına karşı uyarıda bulunan Yönten, vatandaşların sosyal medyada karşılaştıkları bilgilere dayanarak ürünleri doğrudan tüketmeye başlamasının yanlış değerlendirmelere yol açabildiğini söyledi.
Yönten, “İnternet ve sosyal medya üzerinden ürünlere dair bilgi alıp hemen kullanıma geçiyorlar. Biz buna karşıyız. Ürünün neye iyi geldiğini, hangi yollarla kullanıldığını ve nasıl tüketilmesi gerektiğini danışıp öğrenmeleri onlar için daha iyi olur. Sağlık açısından da bu daha doğru bir yaklaşım” dedi.
Bilinçsiz kullanımın bitkisel ürünler hakkında olumsuz bir algı oluşturabildiğini belirten Yönten, yanlış kullanım nedeniyle yaşanan sorunların toplumda ürünlerin tamamına yönelik olumsuz değerlendirmelere yol açabildiğini dile getirdi.
Bitkisel ürünlerin her rahatsızlığa iyi geldiği düşüncesiyle hareket edilmemesi gerekiyor. Özellikle kronik hastalığı bulunanların ve düzenli ilaç kullananların bu ürünleri kullanmadan önce sağlık uzmanlarına danışması önem taşıyor.
