Doğu Anadolu’nun sarp dağlarında baharın gelişiyle birlikte doğadan toplanan uçkun, Van’da tezgahlardaki yerini aldı. Ancak bu yıl fiyatıyla dikkat çeken ürün, ithal muzla kıyaslandığında adeta “lüks meyve” kategorisine girdi. Kilosu 400 liraya kadar çıkan uçkun, hem üretim koşulları hem de hakkında dile getirilen “şifa deposu” iddialarıyla yoğun talep görüyor.
Dağlardan sofraya uzanan zahmetli yolculuk
Uçkunun yüksek fiyatının arkasında, üretim sürecinin zorluğu yatıyor. Sadece bahar aylarında, karların erimesiyle birlikte yetişen bu bitki, yüksek rakımlı dağların zirvelerinden toplanıyor. Toplayıcıların kilometrelerce yürüyerek ulaştığı bölgelerde gün boyu süren hasat, ardından sırtla taşınarak yerleşim alanlarına indiriliyor. Bu zorlu süreç, ürünün maliyetini doğrudan etkiliyor.
Tezgâhlarda ithal muzu geride bıraktı
Van’da manav ve seyyar satıcılarda yerini alan uçkunun kilosu 400 liraya kadar yükselirken, ithal muzun kilogram fiyatı ortalama 150 lira seviyesinde kaldı. Sezonun ilk günlerinde 700 liradan satışa sunulan uçkunun fiyatının zamanla düşebileceği belirtiliyor. Satıcılar, ilerleyen haftalarda fiyatın 200-250 lira bandına gerileyebileceğini ifade ediyor.
“Senede bir kez çıkan ürün”
İHA’ya konuşan satıcı Emrullah Savur, uçkunun nadir bulunmasının fiyatı doğrudan etkilediğini vurguladı. Savur, ürünün her zaman bulunabilen meyvelerden farklı olduğunu belirterek, “Bu ürün senede bir kez çıkıyor. Her gün tüketilecek bir şey değil. Zahmeti çok büyük, doğrudan dağdan geliyor” dedi.
“Organik” vurgusu talebi artırıyor
Uçkunun tamamen doğal koşullarda yetiştiğini savunan satıcılar, ürüne olan ilgiyi bu özelliğin artırdığını dile getiriyor. Savur, uçkunun diğer meyvelere kıyasla daha sağlıklı olduğunu öne sürerek, “Bu ürün ilaçsız, doğrudan doğadan geliyor. O yüzden vatandaş daha çok tercih ediyor” ifadelerini kullandı.
Şifa iddiaları talebi körüklüyor
Bölge halkı arasında uçkunun şeker, tansiyon ve çeşitli hastalıklara iyi geldiğine yönelik yaygın bir inanış bulunuyor. Bu tür iddialar, ürüne olan ilgiyi daha da artırırken, özellikle kronik rahatsızlığı olan vatandaşların uçkuna yöneldiği belirtiliyor. Ancak bu faydaların bilimsel karşılığına dair net verilerin sınırlı olması dikkat çekiyor.
Kısa ömürlü, dikkatli tüketilmeli
Uçkunun en önemli özelliklerinden biri de tazeliği. Satıcılar, ürünün yumuşak ve sulu halinin tercih edilmesi gerektiğini, kuruduğunda ise lezzetini kaybettiğini belirtiyor. Bu nedenle ürünün kısa sürede tüketilmesi öneriliyor.
