Van’da vatandaşların dile getirdiği ifadeler, çocuk sayısındaki düşüşün arkasında ağırlaşan ekonomik tabloyu gözler önüne seriyor. Görüşlerde en çok öne çıkan başlık ise hayat pahalılığı ve geçim sıkıntısı oldu.
“Çocuk Bezi 500 Lira, Nasıl Yapalım?”
Vatandaşlar, en temel ihtiyaçların bile karşılanamaz hale geldiğini vurguluyarak, “Çocuk bezi olmuş 500 lira. Benim evim yıkılmış, 500 lirayı nereden bulayım? Hayat şartları ortada” diyen bir yurttaş, yaşadığı çıkmazı net bir şekilde ortaya koyuyor.
Bir başka kişi ise durumu tek cümleyle özetleyerek, “Hayat şartları yüzünden insanlar çocuk yapamıyor.” yorumunu yaptı.
“Eskiden Yetiyordu, Şimdi İmkânsız”
Geçmişle bugünü kıyaslayan vatandaşlar, değişimin en somut halinin geçim koşullarında görüldüğünü söyleyerek, “Dört çocuk yetiyordu, şimdi altı çocuk bile zor. Geçim şartları çok ağırlaştı” sözleri dikkat çekiyor.
Bir başka ifade ise tabloyu daha da çarpıcı hale getirerek, “Evlerin neşesi çocuktur ama asgari ücretle çalışan bir insan zaten zor durumda.” bilgisini verdi.
“İş Yok, Gelir Yok, Çocuk Yok”
Görüşlerde işsizlik en belirleyici unsur olarak öne çıkarak, “Olmuyor, vatandaşın çoğu işsiz. İşsizlikten dolayı çocuk yapamıyorlar” diyen vatandaşlar, sorunun temelini açıkça işaret ediyor.
“Bence sebebi geçim sıkıntısı. Bu yüzden çocuk yapılmıyor.”
“İnsanların sıkıntıları var, bu yüzden çocuk yapmaktan kaçınıyorlar.”
“İsteyen Çok Ama Bakamıyor”
Bazı vatandaşlar ise çözümün ekonomik iyileşmeden geçtiğini düşünerek, “Belki ileride düzelir ama şu an hiç iyi görünmüyor. Çocuğumuz fazla olsa geçinemeyiz” diyen yurttaşlar, mevcut tabloyu karamsar buluyor.
Başka bir vatandaş ise, “Ekonomi düzelse insanlar yine çocuk yapar. İsteyen çok ama bakamıyorlar.” şeklinde konuştu.
“Sorun Eğitim Değil, Geçim”
Çocuk sayısındaki düşüşün eğitimle değil doğrudan ekonomik şartlarla ilgili olduğu vurgulanarak, “Eğitimle ilgili değil. İstersem hem annelik hem babalık yaparım ama iş yok” diyen bir vatandaş, tartışmayı farklı bir noktaya çekiyor.
“Yetiştiremiyorum, istediğim gibi bakamıyorum. Çok zor.” diyenler de oldu.
“Bez mi Alayım, Fatura mı Ödeyeyim?”
Vatandaşların en çarpıcı çıkışı ise temel ihtiyaçlar arasında sıkışıp kalmaları olarak öne çıkarken, “Şimdi biri asgari ücretle çalışsa, bez mi alsın, mama mı alsın, kira mı ödesin, faturaları mı yatırsın?” sözlerini kullandı.
Geçmişle kıyas yapan bir başka kişi ise, “Eskiden çobanlık vardı, iş vardı. İnsanlar çocuk yapıyordu.” vurgusunu yaptı.
“Karar Değil, Mecburiyet”
Vatandaşlar, genel olarak çocuk sahibi olmanın artık bir tercih değil zorunlu bir ekonomik hesap haline geldiğini dile getirerek, “Bu yüzden insanlar ‘çocuk yapmayayım’ diyor. En azından kendimizi geçindirelim diyorlar.” ifadelerini kullandı.
Ve ortak vurgu ise, “Her şey ekonomik. Bugün bir çocuk bezinin fiyatı bile ortada. Her şey hayat şartlarına bağlı.” denildi.
TÜİK, “Bir Yılda 13 Binden Fazla Azalış”
Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre Van’da çocuk nüfusu bir yılda 13 bin 606 kişi azalarak 390 bin 999’a düştü. Çocukların toplam nüfus içindeki oranı ise yüzde 36,2’den yüzde 35,2’ye geriledi. Verilere göre kentte çocuk nüfusundaki düşüş eğilimi devam ederken, bu gerileme Van’ın demografik yapısında dikkat çeken bir değişime işaret ediyor.
