Türkiye’de hâlâ bazı insanlar “futbol erkek işidir” demeye devam ediyor. Ama buna rağmen topun peşinden koşan, sahaya çıkan ve hatta başka kız çocuklarına futbol öğreten kadınlar var.
Onlardan biri de Van’da antrenörlük yapan genç bir kadın. Her şey mahalle arasında oynanan maçlarla başlamış. Birçok çocuk gibi o da topun peşinden koşarak büyümüş. Ama zamanla bu oyun bir tutkuya dönüşmüş. Okul turnuvaları, kulüp seçmeleri, antrenmanlar… Ve bugün sahada sadece oynayan değil, başka kız çocuklarına da futbolu öğreten bir antrenör.
Tabii bu yol kolay olmamış. “Futbol erkek işidir”, “kadına yakışmaz” gibi sözleri defalarca duymuş. Ama vazgeçmemiş. Çünkü bazen bir insanın inancı, bütün önyargılardan daha güçlü olabiliyor.
Bugün Van’da kadın futbolunun giderek daha fazla konuşulduğunu söylüyor. Ona göre yetenek var, istek var. Eksik olan ise biraz daha destek.
İşte önyargılara rağmen futboldan vazgeçmeyen bir kadın antrenör olan Ceylan Tatar'ın hikâyesi...
Futbola sokakta başladığınızı söylediniz. O günlerden aklınızda kalan özel bir an var mı?
Futbola mahallede arkadaşlarımla oynadığımız maçlarla başladım. O dönemler profesyonel bir hedefim yoktu, sadece oyun oynamaktan büyük keyif alıyordum. Ama bir gün okulda düzenlenen bir maçta attığım goller ve oyundaki performansım öğretmenlerimin dikkatini çekmişti. O gün ilk kez “belki de bu işi gerçekten yapabilirim” diye düşünmüştüm.
Okul turnuvalarında fark edilmeniz sizin için nasıl bir dönüm noktası oldu?
Okul turnuvalarında oynadığımız maçlar benim için çok önemliydi çünkü ilk kez daha ciddi bir rekabet ortamına girmiştim. Orada bir kulübün dikkatini çekmek ve seçilmek benim için büyük bir motivasyon oldu. Futbolun sadece sokakta oynanan bir oyun olmadığını, daha büyük bir dünyanın parçası olabileceğini o zaman fark ettim.
Futbolun erkek sporu olarak görülmesi sizi nasıl etkiledi?
Başlangıçta bu tür söylemler insanı ister istemez etkiliyor. “Futbol erkek işidir” ya da “kadına yakışmaz” gibi sözler moral bozabiliyor. Ancak zamanla sahada gösterdiğim performans ve elde ettiğim başarılar bu sözlerin önemini azalttı. İnsanlar sizi sahada görünce düşüncelerini de değiştirebiliyor.
Ailenizin desteği sizin için ne ifade ediyor?
Ailemin desteği benim için çok kıymetliydi. Çevreden gelen olumsuz yorumlara rağmen bana güvenmeleri ve kararlarıma saygı duymaları büyük bir güç verdi. Bugün hâlâ maçlarımı izlemeye gelmeleri ve gurur duymaları benim için en büyük motivasyon kaynaklarından biri.
“Kadından futbolcu olmaz” düşüncesi sizce neden hâlâ var?
Bence bunun en büyük nedeni alışkanlıklar ve önyargılar. Futbol uzun yıllar boyunca erkek sporu olarak görülmüş. Bu yüzden bazı insanlar kadınların bu sporda başarılı olabileceğini düşünmüyor. Ama zamanla kadın futbolunun gelişmesiyle bu düşüncenin değişeceğine inanıyorum.
Futbolculuktan antrenörlüğe geçiş süreciniz nasıl oldu?
Takımımız büyüyüp oyuncu sayımız arttıkça antrenörümüze yardımcı olmaya başladık. Bizden küçük sporculara bildiklerimizi aktarıyorduk. O süreçte genç sporcuların gelişimine katkı sağlamak bana büyük bir mutluluk verdi. Beden eğitimi bölümünü kazanınca da antrenörlük yolunda ilerlemeye karar verdim ve bu alanda profesyonel olarak çalışmaya başladım.
Antrenörlük yaparken genç sporculara sadece futbol değil hayat tecrübesi de aktardığınızı söylediniz. Bu neden önemli?
Çünkü spor sadece fiziksel bir aktivite değil. Spor aynı zamanda disiplin, özgüven ve sorumluluk duygusu kazandırır. Biz de sporcularımıza sadece futbol öğretmiyoruz, aynı zamanda hayatlarında karşılaşabilecekleri zorluklarla nasıl başa çıkabileceklerini de anlatıyoruz.
Van’da kadın futboluna olan ilginin arttığını söylediniz. Bu değişimi nasıl gözlemliyorsunuz?
Son yıllarda daha fazla kız çocuğunun futbola ilgi gösterdiğini görüyoruz. Aileler de artık bu konuda daha bilinçli davranıyor. Ayrıca sosyal medya ve büyük kulüplerin kadın futboluna yatırım yapması bu ilgiyi artıran önemli etkenler arasında.
Van’da kadın futbolunun gelişmesinin önündeki en büyük engel nedir?
En büyük sorunlardan biri kulüp sayısının az olması. Daha fazla kulüp ve altyapı olması gerekiyor. Aynı zamanda kadın antrenörlerin sayısının da artması önemli. Bu tür adımlar atıldıkça kadın futbolunun daha hızlı gelişeceğine inanıyorum.
Spor ve eğitim dengesini kurmak zor oldu mu?
Evet, özellikle üniversite sınavına hazırlandığım dönemde oldukça zorlandım. Hem antrenmanlara katılmak hem de ders çalışmak büyük bir disiplin gerektiriyordu. Bu yüzden bir süre futbola ara vermek zorunda kaldım.
Futbola ara verdikten sonra tekrar dönmek zor oldu mu?
Başta biraz zor oldu çünkü iki yıl ara vermek insanın ritmini etkileyebiliyor. Ama futbola olan sevgim ağır bastı. Sahaya geri dönmek benim için çok doğru bir karar oldu.
Kadın futbolu ile erkek futbolu arasındaki farklar sizce en çok nerede hissediliyor?
Maddi imkanlar, sponsorluklar ve medya ilgisi açısından büyük farklar var. Erkek futbolu çok daha fazla destek görüyor. Kadın futbolunun gelişmesi için bu alanlarda daha fazla yatırım yapılması gerekiyor.
Kadın futbolunun gelişmesi için neler yapılmalı?
Kulüp sayısı artırılmalı, altyapı çalışmalarına önem verilmeli ve genç sporcular desteklenmeli. Ayrıca kadın antrenörlerin sayısının artması da bu sürece büyük katkı sağlayacaktır.
Genç kız sporcuların karşılaştığı en büyük zorluklar neler oluyor?
Genellikle çevreden gelen olumsuz yorumlar ve önyargılar. Bu durum bazen sporcuların motivasyonunu düşürebiliyor. Bu yüzden hem ailelerin hem de antrenörlerin destekleyici olması çok önemli.
Futbol genç sporculara ne kazandırıyor?
Futbol sayesinde gençler özgüven kazanıyor, takım çalışmasını öğreniyor ve disiplinli olmayı alışkanlık haline getiriyor. Bu kazanımlar hayatın her alanında onlara yardımcı oluyor.
Ailelere ne söylemek istersiniz?
Kız çocuklarının spor yapmasına destek olmaları çok önemli. Spor hem fiziksel hem de psikolojik gelişim açısından büyük katkı sağlar.
Van’dan başarılı kadın futbolcular çıkabilir mi?
Kesinlikle çıkabilir. Van’da çok yetenekli sporcular var. Eğer gerekli destek verilirse buradan Türkiye’de ve hatta uluslararası arenada başarılı sporcular çıkacağına inanıyorum.
Medyanın kadın futboluna yaklaşımını nasıl değerlendiriyorsunuz?
Son yıllarda medyada kadın futboluna daha fazla yer verilmeye başlandı. Bu durum hem farkındalık yaratıyor hem de genç sporcular için ilham kaynağı oluyor.
Futbol size hayatınızda en çok ne kazandırdı?
Futbol bana disiplin, özgüven ve mücadele etmeyi öğretti. Aynı zamanda hayatım boyunca unutamayacağım dostluklar kazandırdı.
Futbol oynamak isteyen genç kızlara mesajınız nedir?
Hayallerinden vazgeçmesinler. Karşılarına zorluklar çıkabilir ama pes etmeden çalışmaya devam ederlerse istedikleri noktaya ulaşabilirler. Kendilerine inanmaları çok önemli.