Van’ın Bahçesaray ilçesinde dün gece saat 22.00 sıralarında meydana gelen sel felaketine ilişkin açıklamalarda bulunan İnşaat Mühendisi Mehmet Leymun, taşkının temel nedeninin dere yatağına uygun olmayan müdahaleler olduğunu söyledi. Çatbayır (Arıncik) köyü ve Papatya mezrasından gelen suların dereyi taşırdığını belirten Leymun, “Dere üzerindeki tersib bentlerinden biri patladı, suyun debisi aniden yükseldi ve ilçe merkezindeki aşağı çarşı ile Şehitler Mahallesi’nde evler sular altında kaldı” bilgisini paylaştı.
“Küçük Yağışta Bile Patlıyor”
Selin oluşum sürecini anlatan Leymun, dere üzerindeki yapıların teknik kriterlere uygun olmadığını vurgulayarak, “Dere üzerinde teknik yapıya uygun olmayan ebatlarda ve yanlış koordinatlarda tersib bentleri yapılmış” diyen Leymun, “Bu yapılar dere debisine uygun değil. Küçük bir yağmurda ya da kar erimesinde bile oluşan su akıntısında bu bentler patlıyor” ifadelerini kullandı.
Mevcut riskin sürdüğünü belirten Leymun, “Şu an diğer bentlerin de patlaması bekleniyor” diyerek tehlikenin devam ettiğine dikkat çekti.
“Bu Dere Daha Önce de Can Aldı”
Bölgenin geçmişte de benzer felaketler yaşadığını hatırlatan Leymun, “Derenin taşma geçmişine baktığımızda çeşitli dönemlerde taşkınlar olmuş. Bu taşkınlara bağlı olarak evler yıkılmış, can kayıpları da yaşanmıştı.” yorumunu yaptı.
Leymun, “Buna rağmen dere üzerinde yapılan yapıların bu alana uygunsuz olduğu açıkça görülüyor” sözleriyle mevcut uygulamaları eleştirdi.
“Yanlış Yapılar Taşkını Engellemek Yerine Tetikliyor”
Mevcut tersib bentlerinin çözüm olmadığını aktaran Leymun, “Dere yatağına, coğrafyaya ve suyun akışına uygun su yapıları yapılması gerekiyor” sözlerini sarf etti.
Ayrıca Leymun, “Yanlış yapılan tersib bentleri taşkını engellemek için yapılmış olsa da, bugün geldiğimiz noktada bu taşkınları tetikleyen bir unsur haline gelmiş durumda” vurgusunu yaptı.
“Altyapı Eksiklikleri Bu Felaketi Büyüttü”
İlçe merkezindeki altyapı sorunlarına da değinen Leymun, özellikle aşağı çarşı bölgesinde ciddi eksiklikler olduğunu söyleyerek, “Bahçesaray Belediyesi’nin sorumluluğunda olan alanlarda çok büyük altyapı eksiklikleri olduğu bu selde ortaya çıktı” diyen Leymun, teknik kadro yetersizliğine dikkat çekti.
Leymun, “Belediyenin teknik personel kadrosunda inşaat mühendisi ve doğa bilimleri alanında eğitim almış uzmanların bulunmaması bu eksiklikleri doğuruyor” şeklinde dile getirdi.
“İhalelerde Maliyet Önceliği Yanlış Sonuç Doğuruyor”
Kamu ihalelerine ilişkin eleştirilerde de bulunan Leymun, projelerde yanlış yer seçimleri yapıldığını anlatarak, “İhalelerde olması gereken yerler yerine, merkeze daha yakın ya da maliyeti düşük alanlar tercih ediliyor” bilgisini kaydetti.
Leymun, “Bu şekilde yapılan çalışmalar ya olması gereken yerde yapılmıyor ya da kamu hizmeti israf ediliyor. Hatta bazı durumlarda bu çalışmalar bir afeti tetikleyici hale geliyor” sözleriyle süreci eleştirdi.
“Bilimsel Planlama Şart”
Son olarak çözüm önerilerini paylaşan Leymun, “Bu tür afetlerin önüne geçmek için dere yatağına ve coğrafyaya uygun projeler geliştirilmeli, teknik kadrolar güçlendirilmeli” diyerek değerlendirmesini şöyle devam ederek,
“Bilimsel ve teknik esaslara göre planlama yapılmadığı sürece benzer felaketlerin yaşanması kaçınılmaz olur” uyarısında bulundu.
