Doğu Anadolu’nun en büyük kentlerinden biri olan Van’da yaşayan dört kişilik bir ailenin ay sonunu getirebilmesi için ihtiyaç duyduğu aylık bütçe, artan gıda fiyatları, yükselen konut kiraları ve yaklaşan kış mevsiminin getirdiği ek giderlerle birlikte tarihi seviyelere ulaştı. Kentte sadece mutfak masrafı değil, barınmadan ulaşıma, eğitimden ısınmaya kadar uzanan temel yaşam giderleri dar ve sabit gelirli haneleri her geçen gün daha fazla zorluyor. Şehir özelinde ayrı bir resmi yoksulluk sepeti yayımlanmasa da ulusal düzeyde yapılan kapsamlı araştırmalar ile Van’daki güncel yerel piyasa verileri bir araya getirildiğinde ortaya çarpıcı bir geçim tablosu çıkıyor.

Türkiye Genelinde Açlık ve Yoksulluk Sınırı Kaç Lira Oldu?

Ülke genelindeki ekonomik verileri yakından izleyen sendika ve araştırma merkezlerinin Ekim ve Kasım 2026 dönemine ilişkin raporları, dört kişilik bir hanenin temel ihtiyaçlarını karşılayabilmesi için gereken asgari tutarı gözler önüne seriyor. Farklı kurumların hesaplamalarına göre dört kişilik bir ailenin yalnızca yeterli ve dengeli beslenebilmesi için yapması gereken aylık zorunlu mutfak harcaması, yani açlık sınırı 38 bin 24 TL ile 50 bin 754 TL aralığında değişiyor. Gıda harcamalarının yanı sıra kira, elektrik, su, doğalgaz, ulaşım, eğitim, sağlık ve giyim gibi tüm temel kalemlerin eklendiği yoksulluk sınırı ise 123 bin 856 TL ile 126 bin 821 TL bandına kadar yükselmiş durumda bulunuyor. Bu rakamlar, Türkiye ortalamasında bir ailenin günlük yalnızca sağlıklı beslenme maliyetinin bile bin 691 TL sınırını aştığını ortaya koyuyor.

Van’da Yaşam Maliyeti Türkiye Ortalamasına Göre Neden Farklılık Gösteriyor?

Van-Hakkari yolunda radar dönemi başlıyor: Sürücülere ceza uyarısı!
Van-Hakkari yolunda radar dönemi başlıyor: Sürücülere ceza uyarısı!
İçeriği Görüntüle

Uluslararası ve ulusal yaşam maliyeti endeksleri incelendiğinde, Türkiye ortalaması 100 kabul edilirken Van’ın genel yaşam maliyeti endeksinin 72 seviyesinde ölçüldüğü görülüyor. Bu istatistik, kentin genel giderler bakımından ülke ortalamasından yaklaşık yüzde 28, konut harcamaları açısından ise yüzde 32 oranında daha düşük bir seviyede bulunduğuna işaret ediyor. Ancak bu görece düşük endeks değerine rağmen Van’daki konut ve kira piyasası son dönemde ciddi bir fiyat baskısı altında bulunuyor. Kentin en yoğun nüfuslu ve merkezi ilçesi olan İpekyolu’nda 3+1 dairelerin ortalama kira bedeli 21 bin TL seviyesinde seyrederken, güncel yerel emlak ilanlarında bu rakamların 35 bin 750 TL ile 37 bin 500 TL bandına kadar tırmandığı dikkat çekiyor. Benzer şekilde İpekyolu’nda 2+1 daireler 19 bin 500 TL ile 26 bin 500 TL arasında kiracı bulurken, Edremit ilçesinin Süphan bölgesinde 3+1 daireler 37 bin 500 TL, Tuşba Akköprü civarında ise 1+1 daireler 15 bin TL dolaylarında listeleniyor. Kasım ayı itibarıyla yasal kira artış tavanının yüzde 31,23 olarak uygulanması da 20 bin TL kira ödeyen bir hanenin giderini 26 bin 246 TL’ye, 30 bin TL kira ödeyen bir ailenin barınma maliyetini ise 39 bin 369 TL’ye taşıyor.

Van’da 4 Kişilik Bir Ailenin Aylık Gider Tablosu Nasıl Oluşuyor?

Ulusal açlık ve yoksulluk araştırmaları ile Van’ın yerel piyasa koşulları harmanlandığında, lüks tüketim, tatil, dışarıda yemek veya kredi kartı borçları hariç tutularak dört kişilik bir ailenin sadece temel yaşamını sürdürebilmesi için gereken aylık bütçe kalemleri netleşiyor.

  • Gıda ve Mutfak Harcamaları: 38.000 TL – 50.000 TL
  • Konut Kirası (İpekyolu, Tuşba ve Edremit 3+1 ortalaması): 21.000 TL – 35.000 TL
  • Faturalar ve Aidat (Elektrik, su, doğalgaz, internet): 7.000 TL – 12.000 TL
  • Ulaşım Giderleri (Toplu taşıma ve okul servisi): 5.000 TL – 8.000 TL
  • Eğitim Masrafları (Kırtasiye, kurs ve öğrenci harçlığı): 5.000 TL – 10.000 TL
  • Sağlık, Temizlik ve Kişisel Bakım: 4.000 TL – 7.000 TL
  • Giyim Harcamaları: 4.000 TL – 7.000 TL
  • Aylık Toplam Temel Geçim Maliyeti: 84.000 TL – 129.000 TL

Asgari Ücret ve Emekli Maaşı Van’da Geçinmeye Yetiyor Mu?

Ortaya çıkan bu maliyet tablosu, mevcut ücret seviyeleriyle kıyaslandığında hanelerdeki gelir-gider makasının ne denli açıldığını gözler önüne seriyor. 2026 yılı itibarıyla uygulanan 28 bin 75 TL tutarındaki net asgari ücret ile 23 bin 552 TL seviyesindeki en düşük emekli aylığı, Van gibi yaşam endeksi görece düşük olan bir kentte dahi dört kişilik bir ailenin yalnızca aylık gıda harcamasını karşılamaktan uzak kalıyor. Tek asgari ücretle geçinmeye çalışan bir hanede eve giren 28 bin TL, sadece 38 bin TL’yi aşan mutfak masrafının bile 10 bin TL gerisinde kalırken, kira ve fatura kalemleri eklendiğinde bütçe tamamen tıkanıyor. Bu ekonomik tablo karşısında Van’daki pek çok aile ya hane içinde birden fazla kişinin çalışmasıyla ya ek iş yaparak ya da borçlanarak ay sonunu getirmeye çalışıyor.

Kış Mevsimi Van’daki Geçim Maliyetini Nasıl Etkiliyor?

Van’ın sert ve uzun süren iklim koşulları, yılın büyük bir bölümünde hane bütçeleri üzerinde ilave bir yük oluşturuyor. Kış aylarının etkisini artırmasıyla birlikte doğalgaz ve elektrik tüketimindeki yükseliş faturaları yukarı çekerken, çocukların mont, bot ve kalın kışlık kıyafet ihtiyaçları giyim harcamalarını katlıyor. Diğer yandan üniversite öğrencilerinin kente dönüşü ve kamu görevlilerinin atama dönemleriyle birlikte şehir merkezinde kiralık daire bulmanın zorlaşması, konut piyasasındaki arz-talep dengesini bozarak barınma maliyetlerini daha da yukarı itiyor. Tüm bu veriler ışığında Van’da dört kişilik bir ailenin yalnızca karnını doyurabilmesi için en az 38 bin TL’ye, kira ve faturalarla birlikte temel düzeyde ayakta kalabilmesi için 85 bin ile 95 bin TL arasına, yoksulluk sınırının altında kalmadan insanca bir yaşam sürebilmesi için ise aylık 110 bin ile 126 bin TL arasında bir gelire sahip olması gerekiyor.

Muhabir: Yasemin Dikici