Van’da son yıllarda hayata geçirilen ancak tamamlanamayan projeler, kamu kaynaklarının etkin kullanımı tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı. İpekyolu Bilim Merkezi, Edremit’teki Yüzen Otel ve şehir merkezindeki çok katlı otopark projeleri, milyonlarca liralık harcamaya rağmen atıl durumda kalırken, kentte yeni yatırımların başlatılması “öncelik ne olmalı?” sorusunu beraberinde getirdi.
Yarım Kalan Bilim Merkezi, Yeni Proje Tartışması
Van’da İpekyolu ilçesinde 2023 yılında başlatılan Bilim Merkezi projesi, 72 milyon TL ihale bedeliyle kentin en büyük bilim yatırımlarından biri olarak planlandı. Bugün itibarıyla yüzde 70’i tamamlanan proje için toplam maliyet 85 milyon TL’ye yaklaştı.
Kaba inşaatı tamamlanan merkezde planetaryum kaplaması, dış cephe, çevre düzenlemesi ve teknik altyapı gibi kritik işler için ek bütçe gerekiyor. Projenin tamamlanma hedefi 2026 yılına ertelense de sahada ilerleme olmadığı belirtiliyor.
Öte yandan Van Valisi Ozan Balcı tarafından sahil yolunda yeni bir bilim merkezi ve kent müzesi projesinin başlatılması, kamuoyunda “mevcut proje bitmeden yenisine neden başlandı?” sorusunu gündeme taşıdı. TÜBİTAK ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı iş birliğiyle yürütülen yeni proje, 73 dönümlük alanda hızla yükseliyor.
Yüzen Otel Projesi İptal Edildi
Van’ın Edremit ilçesinde 2020 yılında başlatılan “Yüzen Otel” projesi tamamen iptal edildi. Turizm ve eğitim amaçlı planlanan projede, Van Gölü’nde bulunan “Refet Ünal” adlı feribotun otele dönüştürülmesi hedeflenmişti.
Proje kapsamında yaklaşık 30 milyon lira harcandığı öne sürülürken, sadece bakım ve onarım ihaleleri için 3.830.870 TL, DAKA desteği kapsamında alınan 2.685.396 TL hibenin ise faizlerle 3.950.327 TL’ye ulaştığı belirtildi.
Yeni belediye yönetimi, yüklenici firmanın yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesiyle projeyi feshetti. Bugün gelinen noktada geminin hâlâ atıl durumda olduğu ifade ediliyor.
15 Yıldır Açılamayan Otopark
Van şehir merkezinde, Cumhuriyet Caddesi üzerinde 2011 yılında yapımına başlanan 450 araç kapasiteli çok katlı otopark projesi de tamamlanamayan yatırımlar arasında yer alıyor.
Bugüne kadar yaklaşık 20,5 milyon TL harcanan yapı, aradan geçen 15 yıla rağmen hizmete açılamadı. Deprem sonrası yeniden ele alınmasına rağmen eksiklikleri giderilemeyen bina, yıllar içinde otoparktan iş merkezi ve AVM’ye dönüştürülmek istendi. Dış cephe yenilense de proje tamamlanamadı.
İş insanı Feridun Irak ise dört yıl önce hizmete alınması için gün sayılırken ortaya atılan kent meydanı projesi ile otoparkın AVM’ye dönüştürülmesi kararına dikkat çekti. Irak, sürece ilişkin şu değerlendirmede bulundu:
“Sebebini araştırdığımızda, dönüştürülme sırasında binanın statiğinin bozulduğu söyleniyor. Yani koskoca bina artık ne otopark ne de AVM olarak işlev görüyor. Güncel rakamlarla yaklaşık 300 milyon lira heba edilmiş durumda. Bu, Van’da doğru düzgün planlama yapılmadığını ve kaynakların boşa harcandığını gösteriyor.”
Bugün alt katlarında sınırlı işletmelerin faaliyet gösterdiği bina, üst katlarıyla tamamen atıl durumda bekliyor. Yapının statiğinin zarar gördüğüne dair iddialar da kamuoyunda tartışılmaya devam ediyor.
Kaynak Kullanımı Tartışma Konusu
Van’da biri tamamlanmayı bekleyen, biri iptal edilen, diğeri ise yıllardır atıl durumda kalan bu üç proje; planlama, denetim ve kaynak kullanımı konularını yeniden gündeme getirdi.
Yurttaşlar, ekonomik sıkıntıların arttığı bir dönemde yeni projeler yerine mevcut yatırımların tamamlanması gerektiğini vurgularken, milyonlarca liralık kamu kaynağının atıl yapılarda kalmasına tepki gösteriyor.
Kentte beklenti ise net: Yarım kalan projelerin tamamlanması, atıl yapıların ekonomiye kazandırılması ve kamu kaynaklarının daha etkin kullanılması.
