Van’da 1 Mayıs’ta sahaya çıkan Van Bölge Gazetesi, işçilere ve sendikalara “Bugün bayram mı, yoksa hayatta kalma mücadelesi mi?” sorusunu yöneltti. İnşaat işçisinden fırın çalışanına, lokanta emekçisinden çağrı merkezi personeline kadar birçok kesimden gelen yanıtlar ortaklaştı: “1 Mayıs bizim için işçi bayramı değil, açlık bayramıdır.”
“Bugün çalışmazsak yarın aç kalacağız”
Van’da konuşan işçiler, geçim sıkıntısının bayram kavramını ortadan kaldırdığını dile getirdi. Birçok işçi, “Bayram günleri dahi çalışmak zorundayız. Bugün çalışmazsak yarın aç kalacağız” sözleriyle yaşadıkları ekonomik baskıyı anlattı.
İşçiler, uzun saatler çalışmalarına rağmen temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlandıklarını belirterek, “Karın tokluğuna çalışıyoruz” dedi.
Düşük ücret, uzun mesai, güvencesizlik
Sahada konuşan işçilerin en çok dile getirdiği başlıklar düşük ücret ve güvencesizlik oldu. İşçiler, “Fazla çalışıyoruz, mesaiye kalıyoruz ama ek ücret alamıyoruz” ifadelerini kullandı.
Sigorta konusunda da ciddi sorunlar yaşandığını belirten çalışanlar, “Sigorta primlerimizin yarısı yatıyor, çoğu zaman hiç yatmıyor” şeklinde konuştu. Bazı işçiler ise büyük işletmelerde dahi sigortasız çalıştırma iddialarını dile getirerek, “40 işçi var ama sadece 1-2 kişinin sigortası yapılıyor” vurgusunu yaptı.
“Eskiden haklarımız daha fazlaydı”
İşçiler, geçmişle bugün arasındaki farkın açıldığını savundu. Birçok kişi, “Eskiden işçinin hakkı daha fazlaydı, şimdi koşullar daha kötü” diyerek mevcut çalışma düzeninin geriye gittiğini dile getirdi.
Bir başka işçi ise, “İşçinin artık bir değeri yok” sözleriyle durumu özetledi.
Yüksek kira, artan giderler
Ekonomik yükün sadece maaşla sınırlı olmadığını söyleyen işçiler, Van’da kiraların en az 15 bin TL seviyesine çıktığını aktardı. İşçiler, “Kirayı, faturayı ve diğer masrafları düşününce elde bir şey kalmıyor” diyerek geçim sıkıntısının boyutuna dikkat çekti.
İşsizlik baskısı ve sessizlik
Van’da işsizliğin yaygın olması, çalışanların hak arama mücadelesini de etkiliyor. İşçiler, “İş bulmak zor, bu yüzden düşük ücretlere razı oluyoruz. Ses çıkarırsak işsiz kalırız” vurgusunu yaptı.
Bu durumun, işçilerin yaşadıkları sorunları dile getirmesini zorlaştırdığı ifade edildi.
“Batıda şartlar daha iyi”
İnşaat sektöründe çalışan işçiler, bölgesel farklara dikkat çekti. İşçiler, “Batıda çalışmak daha iyi. Van’da ücretler düşük, çalışma saatleri uzun” anlatımında bulundu.
Ayrıca bazı işçiler, “Yabancı uyruklular daha ucuza çalıştırıldığı için işverenler onları tercih ediyor” diyerek rekabet baskısını dile getirdi.
Bir işçi ise daha önce batıda çalıştığını belirterek, “Van’a geldim, burada sigorta diye bir şey yok” sözlerini kullandı.
İş kazaları ve ağır çalışma koşulları
İnşaat işçileri, sektörde yaşanan iş kazalarına da dikkat çekti. “Batıda çalıştığımız için neredeyse her gün bir işçi kazalarda hayatını kaybediyor. Bu durum artık kader gibi görülüyor” sözleriyle yaşanan risklere vurgu yapıldı.
Fırın işçisi: “Ayakta çalışıyoruz, geçinemiyoruz”
Fırında çalışan bir işçi, çocukları olduğunu belirterek, “Asgari ücret yetmiyor. Kiramı, faturamı ödeyemiyorum. Uzun saatler ayakta çalışıyorum ama emeğimin karşılığını alamıyorum” dedi.
Bir başka işçi ise günlük yaşamını, “24 saatin sadece 6 saatini uykuya ayırıyorum, geri kalanında çalışıyorum. Aileme zaman ayıramıyorum” sözleriyle anlattı.
Ayrıca işçiler, “Bayram olması için önce cebin dolu olması lazım.” diye konuştu.
Sendikadan çağrı: “Birlik olun”
DİSK Van Şube Başkanı Ömer Tekin, işçilerin yaşadığı sorunlara dikkat çekerek, “Van’da işçiler emeklerinin karşılığını alamıyor” dedi.
Tekin, özellikle kayyum sürecinde işten çıkarılan 223 işçinin mağduriyetine değinerek, “İnşaat, lokanta ve diğer özel sektör çalışanlarının durumu ortada” ifadelerini kullandı.
Sendikalaşmanın önemine vurgu yapan Tekin, “Tüm işçileri birlik olmaya çağırıyoruz” sözlerini kullandı.
