Van Ticaret ve Sanayi Odası tarafından Ermenistan’ın başkenti Erivan’da gerçekleştirilen temaslar kapsamında Van’dan geniş katılımlı bir heyet bölgeye gitti. Yaklaşık 22 saatlik kara yolu yolculuğunun ardından Erivan’a ulaşan 82 kişilik heyette, Van TSO yönetim kurulu üyeleri, oda çalışanları ve iş insanları yer aldı. Üç otobüsle gerçekleştirilen ziyarette, Ermenistan’daki iş dünyası temsilcileriyle ticaret, yatırım ve ekonomik işbirliği imkanları ele alındı.
Van TSO Başkanı Necdet Takva, Erivan temaslarının ardından oda binasında basın mensuplarıyla bir araya gelerek gerçekleştirilen program ve temaslara ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Takva, ziyaretin yalnızca bir iş gezisi olmadığını, Van’ın bölgesel ekonomik rolünü güçlendirmeyi amaçlayan önemli bir çalışma programı olduğunu söyledi.
“Erivan’da bir kapıyı araladık”
Erivan temaslarının Türkiye-Ermenistan ilişkilerinin ekonomik boyutu açısından önemli bir başlangıç olduğunu belirten Takva, sınır kapılarının açılması konusunda çağrısını yineledi.
Takva, “Erivan'da bir kapıyı araladık. Şimdi o kapının daha fazla ticarete, daha fazla yatırıma ve daha güçlü bölgesel işbirliğine açılması gerekiyor. Bizim beklentimiz ve çağrımız da budur” ifadelerini kullandı.
Türkiye ile Ermenistan arasındaki ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi açısından Alican Kapısı’nın açılmasının önemli bir adım olacağını belirten Takva, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a çağrıda bulundu.
Takva, “Bunun en somut örneklerinden bir tanesi Alican Kapısı'nın açılmasıdır. Buradan bu çağrımızı yenilemek istiyorum. Bu çok değerli bir adım olacaktır. Ben Sayın Cumhurbaşkanımızın bu konuda bir irade ortaya koyacağına inanıyorum” dedi.
Türkiye’nin Ermenistan’la normalleşme sürecindeki yaklaşımını da değerlendiren Takva, “Özellikle son gelişmeler ve Türkiye'nin Ermenistan'la normalleşme sürecindeki yaklaşımlarını çok saygıyla karşılıyorum. Dolayısıyla Sayın Cumhurbaşkanımız başta olmak üzere, konunun muhataplarının bu meseleyi yakın zamanda başaracaklarına olan inancımı da ifade etmek istiyorum” diye konuştu.
“Van hazır, iş dünyamız hazır”
Erivan’da gerçekleştirilen temasların ardından Van iş dünyasının yeni ticari bağlantılara hazır olduğunu vurgulayan Takva, sınırların ve ticaretin önündeki engellerin kaldırılması gerektiğini söyledi.
Takva, “Van hazır. Dolayısıyla iş dünyamız hazır. Şimdi ticaretin ve sınırların önündeki engelleri kaldıracak adımların atılmasını bekliyoruz” ifadelerini kullandı.
Ermenistan iş dünyasıyla protokol imzalandı
Van TSO heyetinin Erivan programında Ermenistan iş dünyası temsilcileriyle çeşitli temaslar gerçekleştirildi. Takva, Van Ticaret ve Sanayi Odası olarak Ermenistan Sanayici ve İş İnsanları ile işbirliği protokolü imzaladıklarını açıkladı.
Takva, “Van Ticaret ve Sanayi Odası olarak Ermenistan Sanayici ve İş İnsanları ile işbirliği protokolü imzaladık. Bu tarihi bir protokol belgesidir. Yine yüz yüze, B2B dediğimiz görüşmeleri gerçekleştirdik” dedi.
Heyetin ayrıca Ermenistan Üreticiler Expo 2026 Fuarı’na katıldığını belirten Takva, bu kapsamda Ermeni iş dünyasıyla karşılıklı ticaret ve yatırım imkanlarının değerlendirildiğini söyledi.
“Bu bir ziyaret değil, bir çalışma programıydı”
Erivan programının yalnızca bir ziyaret olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Takva, programın Van’ın bölgesel ekonomik rolünü güçlendirmeye yönelik bir başlangıç olduğunu söyledi.
Takva, “Ermenistan Üreticiler Expo 2026 Fuarı'na katıldık. Bu çok sayıda program kapsamında Ermeni iş dünyasıyla görüşmeler gerçekleştirdik. Karşılıklı ticaret ve yatırım imkanlarını değerlendirme imkanımız oldu” ifadelerini kullandı.
Takva, “Biz bu programı sadece bir iş ziyareti olarak görmedik. Bu bir ziyaret değil, bir çalışma programıydı. Van'ın bölgesel ekonomik rolünü güçlendirecek, Türkiye-Ermenistan ilişkilerinin ekonomik boyutuna katkı sunacak bir başlangıç olarak değerlendiriyoruz. Kamuoyunda da bu şekilde lanse edilmesini özellikle rica ediyorum” dedi.
“İş yapma isteği çok üst düzeyde”
Erivan’daki temaslarda iş dünyaları arasında karşılıklı ilgi ve ticaret yapma isteğinin yüksek olduğunu gördüklerini belirten Takva, iki ülke iş insanlarının yeni ticari bağlantılar kurmaya açık olduğunu ifade etti.
Takva, “Erivan'da şunu çok net gördük: İş dünyaları arasında karşılıklı ilgi ve iş yapma isteği çok üst düzeyde. Bu konuda hiçbir beis yok. Samimiyetle bu hissiyatı bize gösterdiler” dedi.
Takva, “İnsanlar birbirini tanımak, ticaret yapmak, yatırım yapmak ve yeni pazarlar oluşturmak istiyorlar” ifadelerini kullandı.
Bölgesel gelişmelere dikkat çekti
Bölgedeki siyasi ve güvenlik gelişmelerinin ekonomik ilişkileri de etkilediğini belirten Takva, komşu ülkelerin çıkarlarını gözeten işbirliklerinin geliştirilmesi gerektiğini söyledi.
Takva, “Tabii Ermenistan'ın da birtakım uluslararası çıkmazları var. Bölgesel gelişmelere baktığımızda kuzeyimizde devam eden bir savaş var. Güneyimizde, doğumuzda bir savaş süreci var. Dolayısıyla bizim hem ülkemizin hem de komşumuz olan ülkelerin çıkarlarını ön plana çıkaracak işbirlikleri konusunda bir yaklaşım içerisinde olmamız gerekiyor” diye konuştu.
“İlk adımları iş dünyası atar”
Ekonomik ve ticari ilişkilerin geliştirilmesinde iş dünyasının önemli bir rol üstlendiğini belirten Takva, turizm ve ticaretin siyasi normalleşme süreçlerine de katkı sağlayabileceğini ifade etti.
Takva, “Bunların ilk adımlarını da iş dünyası atar arkadaşlar. Yani turizm dediğimiz şey esasında gelecekte siyasetçilerin hayatını kolaylaştıran, alan açan bir amaca da hizmet ediyor” dedi.
Sınır kapıları için somut adım çağrısı
Türkiye-Ermenistan ilişkilerinde ekonomik temasların artık somut sonuçlara dönüştürülmesi gerektiğini belirten Takva, sınır kapıları, ulaşım ve iş insanlarının karşılıklı hareketliliği konularına dikkat çekti.
Takva, “Bize göre artık önemli olan, bu iradeyi somut sonuçlara dönüştürmektir. Bunun için sınır kapılarının açılması, ulaşımın kolaylaştırılması ve iş insanlarının karşılıklı hareketliliğinin önündeki engellerin kaldırılması gerçekten çok büyük önem arz ediyor” ifadelerini kullandı.
Sınır kapılarının yalnızca geçiş noktaları olmadığını vurgulayan Takva, “Sınır kapıları sadece insanların geçiş yaptığı noktalar değildir. Aynı zamanda ticaretin, yatırımın, turizmin ve ekonomik ilişkilerin de kapısı olduğu gerçeğini mutlaka hepimizin bilmesi ve içselleştirmesi gerekiyor” dedi.
Van’ın bölgesel ticaret merkezi olması hedefleniyor
Van’ın coğrafi konumunun önemli bir ekonomik fırsat sunduğunu belirten Takva, kentin İran, Ermenistan, Irak ve Kafkasya arasında önemli bir merkez haline gelebileceğini söyledi.
Takva, “Van açısından baktığımızda da çok daha büyük bir fırsattan söz ediyoruz. İran'a, Ermenistan'a, Irak'a ve Kafkasya'ya uzanan bir coğrafyanın merkezinde bulunuyoruz” dedi.
Takva, Van’ın yalnızca kendi sınırları içerisindeki ekonomik faaliyetlerle sınırlı kalmaması gerektiğini belirterek, “Biz Van'ın sadece kendi sınırları içerisinde ekonomik faaliyet yürüten bir şehir değil, Erivan'dan, Tebriz'e, Erbil'den Kafkasya'ya uzanan bölgesel ticaret ağının merkezlerinden biri olmasını önemsiyoruz” ifadelerini kullandı.
“Güney Kafkasya perspektifi öngördük”
Van TSO yönetimi olarak yaklaşık bir yıl önce Güney Kafkasya perspektifi oluşturduklarını belirten Takva, bu yaklaşımı çeşitli platformlarda gündeme getirdiklerini söyledi.
Takva, “Biz yönetim kurulumuzda aşağı yukarı bir yıl önce bu çerçevede bir Güney Kafkasya perspektifi öngörmüştük. Bunu da çeşitli kurullarımızda ve ulusal ziyaretlerimizde gündeme getirdik. En son Mersin Ticaret ve Sanayi Odası'na Mersin'i de partner edecek bir sunum gerçekleştirmiştik” dedi.
Bu kapsamda ortaya konulan vizyonun Van açısından önemli olduğunu belirten Takva, “Orada da etkileyici bir vizyon ortaya konmuştu. Dolayısıyla Van bu anlamda bunu hak ediyor ve bunu yapabilme imkanı olduğunu düşünüyoruz” diye konuştu.
B2B görüşmeleri devam edecek
Erivan programının ardından yeni ticari temasların sürdürüleceğini belirten Takva, sektör bazlı işbirlikleri ile yatırım ve ticaret fırsatlarının somutlaştırılmasının hedeflendiğini açıkladı.
Takva, “Erivan programımızın ardından önümüzdeki dönemde B2B görüşmelerine devam ettirmek, sektör bazlı karşılıklı işbirlikleri oluşturmak, yatırım ve ticaret fırsatlarını da somutlaştırmak istiyoruz” dedi.
“Ticaret aynı zamanda güven oluşturan bir araçtır”
Türkiye-Ermenistan ilişkileri açısından ticaretin yalnızca ekonomik bir faaliyet olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayan Takva, ticari ilişkilerin toplumlar arasındaki güvenin gelişmesine de katkı sağlayacağını ifade etti.
Takva, “Biz ticaretin sadece ekonomik bir faaliyet olmadığına inanıyoruz. Özellikle söz konusu Ermenistan ilişkileri olunca ticaret aynı zamanda toplumlar arasında güven oluşturan, insanları birbirine yaklaştıran ve normalleşmeyi güçlendiren önemli bir araçtır” ifadelerini kullandı.
Takva, Van TSO olarak bu süreçte sorumluluk almaya devam edeceklerini belirterek, “Van Ticaret ve Sanayi Odası olarak bu sürecin içerisinde olmaya, sorumluluk almaya, iş dünyalarının birbirine daha fazla yaklaşması için çalışmaya devam edeceğiz” dedi.
“35 yıldır kapımız kapalı”
Türkiye-Ermenistan arasındaki ilişkilerin uzun süredir sınırlı olduğuna dikkat çeken Takva, Erivan temaslarının iş dünyalarının birebir temas kurması açısından önemli olduğunu söyledi.
Takva, “35 yıldır kapımız kapalı. Çünkü Ermenistan zaten genç bir ülke. Sovyetler Birliği'nden ayrılan bir ülke. Dolayısıyla kuruluşundan bu yana neredeyse diplomatik, siyasi ve ticari ilişkilerimizin olmadığı bir ülke. Bu anlamda iş dünyasının ilk kez birebir temasına zemin oluşturan bir etkinlik oldu” ifadelerini kullandı.
Türkiye-Ermenistan ilişkilerinde siyasi normalleşmenin yanı sıra ekonomik ilişkilerin geliştirilmesinin de hedeflendiğini belirten Takva, ticaret, yatırım ve iş bağlantılarının artırılmasının önemine dikkat çekti.
Alican-Margara hattına dikkat çekti
Sınır kapıları ve ulaşım konusunda da değerlendirmelerde bulunan Takva, Iğdır üzerinden Ermenistan’a açılan Alican Kapısı ile karşı taraftaki Margara Kapısı’nın önemine işaret etti.
Takva, “Sınır kapıları ve ulaşıma dair biraz daha detay vermem gerekirse; dediğim gibi Iğdır'dan neredeyse üç ülkeye açılan bir ortak kapı var. Alican, karşı tarafta Margara. Buradan çıktığınızda 3-3,5 saat gibi bir süreyle Erivan'da olma şansınız var” dedi.
Erivan’ın kent yapısına da değinen Takva, “Tabii Erivan'ın fiziksel özellikleri, kentsel gelişim stratejisi, kent olma ve şehir olma potansiyeli açısından baktığınızda inanılmaz derecede planlı, programlı ve iyi yönetilen bir kent. Ermenistan'ın başkenti örnek alınabilecek bir kentsel gelişime sahip” ifadelerini kullandı.
Alican Kapısı’nın açılmasının Van açısından da önemli bir ekonomik fırsat yaratacağını belirten Takva, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bu kapının açılması çok önemli. Van'ın iki ülke arasındaki ticaretin doğal merkezi ve lojistik üs konumuna gelmesini sağlayacaktır.”
Takva, sınır kapıları ve ulaşım konusunda yaşanan temel problemlerin giderilmesinin ticaret ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi açısından büyük önem taşıdığını vurguladı.
