DEM Parti Van Milletvekili Gülderen Varlı, Van Gölü’nde yaşanan çevresel felaketleri TBMM’ye taşıdı. Varlı, gölde artan kirlilik, su çekilmesi ve ekolojik bozulmaların önlenmesi için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet Özhaseki’den yazılı yanıt talep etti.
Van Gölü, Türkiye’nin ve dünyanın en büyük sodalı gölü olma özelliğini taşırken, kıyısındaki kentler için ciddi bir turizm potansiyeli barındırıyor. Ancak son dönemde yaşanan kirlilik ve kuraklık, gölü alarm veren ekolojik bir tehdit haline getirdi. Van halkının “Van Denizi” olarak adlandırdığı göl, artan insan kaynaklı kirlilik ve arıtılmadan bırakılan atık sular nedeniyle büyük baskı altında.
Basına yansıyan bilgilere göre, Van Merkez İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi’nin eksik kapasitesi nedeniyle göl çevresindeki 8 ilçenin kanalizasyon sularının yaklaşık yüzde 70’i arıtılmadan göle aktarılıyor. Bu durum, Erciş kıyılarında yoğun yosunlaşma, göl genelinde biyoçeşitlilik kaybı ve kötü kokulara yol açıyor. Seçilmiş belediye eş başkanları tesisin eksik yapıldığını vurguladı, ancak kayyım yönetimi ile bu çalışmalar durdu.
Varlı, göl çevresindeki taş ocakları, madencilik faaliyetleri ve güneş enerji santrali (GES) projelerinin doğal yaşamı tehdit ettiğini, binlerce canlının üreme alanı ve biyolojik arıtma işlevi gören sazlıkların yok edildiğini belirtti. Kuraklık, azalan yağışlar ve küresel ısınmanın etkisi ile gölde su çekilmesi hızla artıyor. Özellikle Erçek ve Sıhke göllerinde su seviyesi tarihin en düşük düzeyine geriledi. Çarpanak Adası’na uzanan antik taş yolunun yaklaşık yüzde 80’i artık görünür hale geldi.
Gölün kirliliği ve su çekilmesi, Van Gölü’ndeki endemik balık türü İnci Kefalinin verimliliğini düşürürken, bölgedeki ekosistemi ve kuş göç yollarını da tehdit ediyor. Van halkı, çevreciler ve sivil toplum örgütleri, taş ocaklarının durdurulması, ÇED süreçlerinin şeffaf yürütülmesi ve yeni projelerin yasaklanması çağrısı yapıyor.
Bu bağlamda Varlı, bakanlığa 11 soruluk yazılı soru önergesi ile yanıt talep etti:
Van Gölü’ndeki artan çevre kirliliğine karşı alınan önlemler nelerdir?
Endemik balık İnci Kefali’nin korunması ve verimliliği için hangi çalışmalar yapılmaktadır?
Göl kirliliği, su kaynaklarındaki tehditler ve atık yönetimi için hangi projeler uygulanmaktadır?
Van Gölü’ne hâlen arıtılmadan dökülen kanalizasyon suları için acil eylem planı var mıdır?
Van Merkez İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi’nin eksik bölümleri tamamlanacak mıdır?
Madencilik, taş ocağı ve GES projelerinin ÇED süreçlerinde şeffaflık ve denetim sağlanıyor mu?
Erçek ve Sıhke göllerindeki su çekilmesi ve kuş ölümleri için araştırma veya rehabilitasyon çalışması yapıldı mı?
Van Gölü’ne dair bugüne kadar hangi somut adımlar atıldı ve kamuoyuyla paylaşılacak mı?
Göl, sulak ve sazlık alanların korunması ve yeniden kazanılması için imara kapatma projeleri var mı?
Su çekilmesine ilişkin bakanlık tarafından hangi adımlar atıldı?
Van, Erçek ve Sıhke göllerinin su seviyelerinin artırılması için hangi çalışmalar yürütülüyor?
Varlı, Van Gölü’nün korunmasının yalnızca Van için değil, bölge illeri ve Türkiye’nin ekolojik geleceği açısından kritik öneme sahip olduğunu vurguladı.
