Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu küresel ölçekteki çevre odaklı bilimsel çalışmalara ivme kazandıracak önemli bir finansman programını devreye aldı. Doğal yaşam alanlarının korunması ekolojik dengedeki kırılmaların tespiti ve sürdürülebilir çevre çözümlerinin geliştirilmesi amacıyla başlatılan bu yeni hamle akademi camiası kamu birimleri ve özel sektör temsilcilerine kapılarını açıyor. Türkiye'den katılım sağlayacak araştırmacılar için hazırlanan fon destek modeli uluslararası araştırma ağlarına entegrasyonu kolaylaştırırken projelerin finansman ihtiyacını da büyük oranda karşılamayı hedefliyor.
Geleneksel bütçe sınırlarını aşan bu finansal imkan akademik kurumlar ile sanayi temsilcilerinin ortak hareket etmesini teşvik ediyor. Başvuru sürecinin başlamasıyla birlikte ekosistem koruma odaklı yenilikçi fikirlerin uluslararası ortaklıklar kanalıyla hayata geçirilmesi bekleniyor. Proje başına sağlanacak kayda değer kaynak aktarımı sayesinde yerli bilim insanlarının küresel çaptaki saha araştırmalarında ve teknoloji geliştirme süreçlerinde etkin rol alması hedefleniyor.
Avrupa Biyoçeşitlilik Ortaklığı Kapsamında Yeni Çağrı Başlatıldı
Söz konusu finansman imkanı Avrupa Birliği'nin en prestijli araştırma ve yenilik yapı taşlarından Ufuk Avrupa çerçevesinde hayata geçirilen Biodiversa+ platformu üzerinden yürütülüyor. Küresel ekolojik krizlerin çözümüne katkı sunmayı amaçlayan bu devasa yapı toplamda 40 farklı ülkeden 81 seçkin paydaşı aynı çatı altında bir araya getiriyor. 2026 yılı stratejik hedefleri doğrultusunda erişime açılan BiodivFuture isimli çağrı kara su ve kıyı ekosistemlerindeki dönüşümleri derinlemesine incelemeyi ana odağına alıyor.
Program dahilinde değerlendirmeye alınacak projelerin sürdürülebilir gelecek modelleri geliştirmesi şart koşuluyor. Çevre dinamiklerinin analiz edilmesi türlerin yok oluş süreçlerinin yavaşlatılması genetik varlıkların muhafazası ve iklim krizine uyum stratejileri temel çalışma alanları arasında konumlanıyor. Ayrıca sosyal ekoloji başlığı altında yerel toplulukların karar mekanizmalarına dahil edilmesi ve doğa temelli çözümlerin ekonomik maliyetlerinin hesaplanması gibi çok disiplinli başlıklara da ağırlık veriliyor.
Destek Tutarları Ve Kurumsal Katkı Oranları Belirlendi
Araştırmacıların kullanımına sunulacak finansal çerçevenin üst sınırları ve kurumsal bazdaki hibe oranları netlik kazandı. Hazırlanan düzenlemeye göre proje süresi en çok 36 ay olarak planlanırken TÜBİTAK kanalıyla talep edilebilecek toplam bütçe miktarı proje başına 175000 avro seviyesine ulaşıyor. Çalışmayı yürütecek kuruluş bazında uygulanan üst limitler kamu ve akademi kanadında 100000 avro olarak belirlenirken özel sektör temsilcileri için bu rakam 175000 avroya kadar yükseliyor.
Finansman hibe oranları başvuru yapan yapının niteliğine göre farklılık gösteriyor. Yükseköğretim kurumları araştırma altyapıları hastaneler ve kamu kurumlarının bütçe talepleri %100,0 oranında tam hibe ile karşılanıyor. Sanayi ve girişimcilik tarafında ise küçük ve orta ölçekli işletmeler için %75,0 destek sağlanırken büyük ölçekli ticari firmalara %60,0 oranında finansman katkısı veriliyor.
Başvuru Koşulları Ve Uluslararası Konsorsiyum Yapısı
Programa katılım sağlamak isteyen Türk kuruluşlarının geniş kapsamlı bir ağ yapısı kurması bekleniyor. Ülkemizden yükseköğretim kurumları kamu idareleri araştırma altyapıları ve Türkiye'de yerleşik ticaret siciline sahip şirketler sürece dahil olabiliyor. Ancak projelerin tekil olarak yürütülmesi yerine en az 3 farklı ülkeden uygun ortakların katılımıyla oluşturulacak uluslararası konsorsiyumlar aracılığıyla sunulması temel kural olarak uygulanıyor.
Kurulacak ortaklık yapılarında Ufuk Avrupa sistemine entegre veya AB üyesi en az 2 farklı ülkeden temsilcinin bulunması şartı aranıyor. Birlikte hareket edecek yapıların uluslararası koordinasyon merkezine sunacakları ortak başvuruya ek olarak Türk paydaşların TÜBİTAK sistemleri üzerinden ulusal başvurularını da eksiksiz tamamlamaları gerekiyor. Çift aşamalı onay mekanizması sayesinde projelerin hem bilimsel niteliği hem de ulusal mevzuata uygunluğu denetleniyor.
İki Aşamalı Takvim Ve Uygulama Süreci Açıklandı
Programın başvuru ve değerlendirme maratonu önceden ilan edilen zaman planına göre işletilecek. Sürecin ilk basamağını oluşturan uluslararası ön proje tekliflerinin sunumu için son tarih 10 Kasım olarak duyuruldu. Uluslararası adımdan hemen sonra Türk ortakların TÜBİTAK platformu üzerinden gerçekleştireceği ulusal başvurular 16 Kasım tarihine kadar kabul edilecek ve e-imza onayları 19 Kasım akşamına kadar tamamlanacak.
İlk değerlendirmeyi başarıyla geçen ekipler ikinci aşamaya davet edilecek ve bu gruplar için nihai proje sunum tarihi 16 Nisan 2027 olarak uygulanacak. Hak kazanan projelerin resmi ilanı Eylül 2027 döneminde gerçekleştirilecek. Saha ve laboratuvar çalışmalarının ise 1 Aralık 2027 ile 1 Nisan 2028 tarihleri arasındaki zaman aralığında resmen başlatılması öngörülüyor.
