DEM Parti Van Milletvekili, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) yaptığı basın açıklamasında Van’daki esnafın yaşadığı ekonomik ve yapısal sorunları gündeme taşıdı. Milletvekili, Van’da yaklaşık 18 bin 500 esnafın ağır borç yükü, yüksek faturalar, artan vergiler ve zincir market baskısı altında faaliyet göstermeye çalıştığını ifade etti.
Açıklamada, birçok esnafın sabah dükkânını açarken ilk düşündüğü şeyin satış değil banka borçları olduğu vurgulandı. Kredi kartı borçları, ticari krediler ve yüksek faizler nedeniyle kepenk kapatan işletme sayısının her geçen gün arttığı belirtilirken, Van’da açılan her 100 işletmeden yaklaşık 40’ının bir yılını tamamlayamadan kapandığı ifade edildi.
Yüksek faturalar ve kesintiler
Milletvekili, özellikle kış aylarında gelen elektrik ve doğalgaz faturalarının 8–10 bin liraya ulaştığını, Van’ın ülke genelinde en pahalı suyu kullanan illerden biri olduğunu söyledi. Son haftalarda yaşanan elektrik ve su kesintilerinin ise küçük işletmeleri ciddi biçimde etkilediği belirtildi.
Vergi ve Bağ-Kur sorunu
Açıklamada, kazancı düşmesine rağmen esnaftan yüksek KDV, stopaj ve Bağ-Kur primleri talep edildiği, prim borçları nedeniyle birçok esnafın sağlık hizmetlerinden yararlanamadığı dile getirildi. Ayrıca büyükşehirlerde basit usulde vergilendirme uygulamasının kaldırılmasının, küçük esnaf için yeni bir yük oluşturduğu ifade edildi.
Zincir market eleştirisi
Van’da zincir marketlerin mahalle aralarına kadar yayılmasının küçük esnafı bitme noktasına getirdiği belirtilirken, bazı bölgelerde aynı sokakta birden fazla ulusal marketin faaliyet gösterdiği aktarıldı. Bu durumun bakkal, manav ve kasap gibi küçük işletmeleri ciddi biçimde etkilediği kaydedildi.
Kayyım yönetimi ve altyapı sorunları
Milletvekili, kayyım yönetimi döneminde altyapı sorunlarının derinleştiğini, uzun süren yol ve altyapı çalışmalarının esnafın müşteri kaybına yol açtığını söyledi. Bazı bölgelerde yağmur sonrası dükkânları su bastığı, sanayi sitelerinde yolların çamur içinde olduğu belirtildi.
Semt pazarı mağduriyeti
Van Edremit Şabaniye Semt Pazarı’nda yaklaşık 600 esnafın faaliyet gösterdiği, ancak yapılan kapalı pazar alanının sadece 130 esnafa yetecek şekilde inşa edildiği ifade edildi. Esnafın, geçici çözüm olarak mevcut açık alanların tüm esnafın kullanımına açılmasını talep ettiği aktarıldı.
Çağrı ve talepler
Açıklamada, esnafın sadaka değil adil bir ekonomi, öngörülebilir vergi sistemi, düşük faizli kredi yapılandırmaları ve altyapısı güçlü bir şehir istediği vurgulandı. Zincir marketlere sınırlama getirilmesi, esnafın desteklenmesi ve kayyım uygulamasına son verilmesi çağrısında bulunuldu.
