Türkiye otomotiv sektöründe son yıllarda gözlemlenen ivmeli fiyat artışları ve yüksek vergi oranları, yeni araç satın almayı planlayan tüketicilerin odağını Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından yürütülen mevzuat çalışmalarına çevirmiştir. Özellikle belirli sosyal ve ekonomik gruplara yönelik düşünülen vergi istisnaları ile yaşlı araç parkının yenilenmesini hedefleyen hurda teşvikine ilişkin yasa tasarıları, kamuoyunda geniş bir merak uyandırmaya devam etmektedir. Yasama organının gündeminde yer bulan bu stratejik hamleler, hem bireysel yatırım kararlarını hem de genel pazar dinamiklerini doğrudan etkileyecek güce sahiptir.
Mevcut durumda Plan ve Bütçe Komisyonu nezdinde değerlendirmeleri devam eden tasarılar, 21 Eylül 2026 tarihi itibarıyla henüz yasalaşma sürecini tamamlamamış ve Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmemiştir. Kanun yapıcıların üzerinde çalıştığı taslaklar, sıfır kilometre otomobil tedarikinde vergisel yükleri hafifletmeyi amaçlarken, diğer yandan çevresel sürdürülebilirliği desteklemeyi öngörmektedir. Konuya ilişkin hukuki ve idari netleşmenin sağlanması amacıyla meclis içi müzakereler ve komisyon raporlamaları hassasiyetle sürdürülmektedir.
Emekliler Ve Üreticiler İçin ÖTV İstisnasının Kapsam Sınırları
Kamuoyunda geniş bir kitleyi kapsadığı izlenimi uyandırsa da TBMM Başkanlığına 27 Şubat 2026 tarihinde sunulan kanun teklifinin içeriği oldukça spesifik sınırlandırmalara tabidir. Söz konusu taslak metin, genel bir yaşlılık aylığı muafiyetinden ziyade belirli meslek kollarından emekli olmuş kişileri kapsayacak biçimde kurgulanmıştır. Tasarının temel odak noktasını, esnaf ve sanatkâr geçmişine sahip olup emekliğe ayrılan vatandaşlar oluşturmaktadır. Bu çerçevede sunulan haklar, ticari hayatın içerisinden gelen bireylerin ulaşım imkânlarını kolaylaştırmayı hedeflemektedir.
İlgili düzenleme taslağına göre, kapsama giren hak sahiplerine emeklilik tarihlerini takip eden 5 yıl boyunca yalnızca 1 defaya mahsus olmak üzere vergisiz taşıt edinme imkânı sunulması planlanmaktadır. İstismarların önüne geçilmesi amacıyla edinilen taşıtların en az 5 yıl süreyle üçüncü şahıslara devredilemeyeceği şartı tasarıya eklenmiştir. Ayrıca Çiftçi Kayıt Sistemi bünyesinde kayıtlı bulunan ve tarımsal faaliyetlerden emekliye ayrılan üreticilerin de bu kapsama dâhil edilmesini öngören ek düzenleme önerileri komisyon gündeminde yer almaktadır.
Hurda Teşvik Sisteminde Araç Yaş Kriterleri Ve Teknik Şartlar
Otomotiv piyasasını yakından ilgilendiren diğer bir kritik başlık ise trafikteki yaşlı ve emisyon oranı yüksek araçların çekilmesine yönelik hurda teşvik programıdır. Çevre kirliliğinin azaltılması ve trafikteki can güvenlik standartlarının yükseltilmesi amacıyla hazırlanan yasa teklifleri, meclis komisyonlarında birden fazla alternatif dosya halinde incelenmektedir. Düzenlemenin hayata geçirilmesiyle birlikte hem iç pazardaki araç yaş ortalamasının düşürülmesi hem de otomotiv imalat sektörünün canlandırılması hedeflenmektedir.
Süreçte öne çıkan en önemli teknik tartışma konusu, muafiyet kapsamına alınacak araçların yaş kriteridir. Taslakların bir kısmında 25 yaşını doldurmuş taşıtların hurdaya ayrılması halinde sıfır araç alımında Özel Tüketim Vergisi indirimi uygulanması önerilirken, diğer metinlerde bu sınırın 20 yaş ve üzeri olarak belirlenmesi istenmektedir. Yasama organındaki değerlendirmeler neticelenmediği için yaş sınırı hususundaki belirsizlik varlığını korumaktadır.
Sözde Araç Listeleri Ve Bilgi Kirliliğine Karşı Resmi Süreçler
Dijital yayın mecralarında ve sosyal iletişim ağlarında sıklıkla dolaşıma giren "ÖTV'siz Satın Alınabilecek Modeller Açıklandı" türündeki içerikler gerçeği yansıtmamaktadır. Kanun tekliflerinin henüz TBMM Genel Kurulu'nda oylanarak karara bağlanmamış olması, geçerli ve bağlayıcı bir araç listesinin oluşturulmasını hukuken imkânsız kılmaktadır. Tüketicilerin mağduriyet yaşamaması adına doğruluk teyidi yapılmamış haberlere temkinli yaklaşmaları gerekmektedir.
Bir yasa teklifinin meclis safahatını tamamlayıp yürürlüğe girmesi durumunda, muafiyet tanınacak taşıtların teknik detayları ikincil mevzuatla belirlenecektir. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanacak tebliğler doğrultusunda araçların yerlilik oranı, silindir hacmi, azami satış tutarları ve muafiyet uygulanacak segmentler netlik kazanacaktır. Bu süreçte resmi makamlarca yürütülen açıklamaların takip edilmesi büyük önem taşımaktadır.
