İstanbul’da 532 yılında İmparator Justinianus tarafından inşa ettirilen Yerebatan Sarnıcı, görkemli mimarisi ve tarihi dokusuyla ziyaretçilerini etkilemeye devam ediyor. Stoa Bazilikası’nın altında yer aldığı için “Bazilika Sarnıcı” olarak da bilinen yapı, Bizans döneminin en önemli su depolarından biri olarak öne çıkıyor.
Yaklaşık 140 metre uzunluğunda ve 70 metre genişliğinde dikdörtgen bir alanı kaplayan sarnıç, 52 basamaklı taş merdivenle inilen devasa bir yer altı yapısı olarak dikkat çekiyor. İçerisinde yer alan 336 sütun, 9 metre yüksekliğiyle yapının en etkileyici unsurlarından birini oluşturuyor.
Sarnıçta çoğunluğu farklı antik yapılardan getirildiği düşünülen mermer ve granit sütunlar bulunurken, 98 sütunun Korint, bir kısmının ise Dor üslubunu yansıttığı belirtiliyor. Yapının tavanı haç biçimindeki tonozlar ve kemerlerle desteklenerek suyun ağırlığı sütunlara aktarılıyor.
Kuzeybatı köşesinde yer alan ve ters konumda kullanılan iki Medusa başı ise Roma dönemi heykel sanatının en dikkat çekici örnekleri arasında gösteriliyor. Sarnıcın suyu tarih boyunca Bozdoğan Kemeri ve Mağlova Kemeri aracılığıyla Belgrad Ormanları’ndan İstanbul’a ulaştırıldı.
Osmanlı döneminde bir süre daha kullanılan yapı, daha sonra atıl kalmış; 16. yüzyılda gezgin Petrus Gyllius tarafından yeniden keşfedilmişti. Cumhuriyet döneminde ise çeşitli restorasyonlardan geçirilen Yerebatan Sarnıcı, 1987 yılında yeniden ziyarete açıldı.
Bugün hem yerli hem yabancı turistlerin yoğun ilgi gösterdiği sarnıç, İstanbul’un en önemli tarihi yapıları arasında yer almayı sürdürüyor.
