İstanbul Harbiye’de bulunan Askeri Müze ve Kültür Sitesi Komutanlığı, Genelkurmay Askeri Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı’na bağlı olarak faaliyet gösteriyor. Koleksiyonlarının zenginliği ve çeşitliliğiyle dünyanın önde gelen askeri müzeleri arasında gösterilen müzenin tarihi, 15. yüzyıla kadar uzanıyor.
1453 yılında İstanbul’un fethinin ardından Aya İrini Kilisesi, savaş araç ve gereçlerinin toplandığı “Cebehane” olarak kullanılmaya başlandı. 1726 yılında ise burada bulunan malzemeler düzenlenerek “Dar-ül Esliha” adıyla yeni bir yapı oluşturuldu.
Modern müzecilik anlayışının temelleri ise Tophane Müşiri Damat Ahmet Fethi Paşa’nın girişimleriyle 1846 yılında atıldı. Bu tarih, hem Türk müzeciliğinin hem de Askeri Müze’nin resmi kuruluş yılı olarak kabul ediliyor.
Ahmet Fethi Paşa döneminden sonra Aya İrini’deki koleksiyonlar “Müze-i Hümayun” adıyla anılmaya başlandı. Arkeolojik eserlerin artmasıyla birlikte bu eserler Çinili Köşk’e taşınarak İstanbul Arkeoloji Müzeleri’nin temeli oluşturuldu.
Daha sonraki yıllarda Ahmet Muhtar Paşa’nın katkılarıyla silah koleksiyonları genişletilirken; kütüphanesi, sineması, atış poligonu, yayınları, kıyafethanesi ve mehter takımıyla çağdaş müzecilik anlayışına uygun kapsamlı bir yapı oluşturuldu.
1940 yılına kadar Aya İrini’de faaliyet gösteren Askeri Müze, İkinci Dünya Savaşı’nın Türkiye’ye sıçrama ihtimali nedeniyle bir süre kapatıldı. Savaş tehlikesinin sona ermesinin ardından eserler 1949 yılında Maçka Silahhanesi’nde muhafaza edildi ve 1959’dan itibaren Harbiye Mektebi Jimnastikhanesi’nde yeniden sergilenmeye başlandı.
Koleksiyonların artmasıyla mevcut binanın yetersiz kalması üzerine eski Harbiye binasının restore edilerek müzeye dönüştürülmesine karar verildi. Restorasyon çalışmalarının tamamlanmasının ardından Askeri Müze, 10 Şubat 1993 tarihinde yeni düzenlemesiyle yeniden ziyarete açıldı.
