İstanbul’un Fener semtinde, Haliç kıyısında yer alan Sveti Stefan Kilisesi, halk arasında “Demir Kilise” olarak bilinir. Bulgar Ortodoks cemaatine ait olan bu yapı, hem mimarisi hem de tarihi geçmişiyle dikkat çeken önemli ibadet mekânlarından biridir.
Kilise, Prens Stefan Bogoridi’nin bağışladığı arazi üzerinde yer alan ahşap bir yapının, İstanbul’daki Bulgarların katkılarıyla 1849 yılında kiliseye dönüştürülmesiyle ortaya çıkmıştır. Bulgarların Osmanlı İmparatorluğu içinde ayrı bir dini cemaat olarak tanınmasını sağlayan 28 Şubat 1870 tarihli ferman da ilk kez burada okunmuştur.
1898 yılında çıkan yangın sonucu ahşap yapı tamamen yok olmuş, yerine bugün ayakta olan demir kilise inşa edilmiştir. Yapının mimarı Hovsep Aznavour’dur. Kilisenin demir parçaları Viyana’da dökülmüş, gemilerle İstanbul’a getirilerek burada monte edilmiştir.
Üç kubbeli ve haç planlı olarak tasarlanan kilisenin hem dış cephesi hem de iç mekânı zengin süslemelerle bezenmiştir. Yaklaşık 40 metre yüksekliğindeki çan kulesi girişin üzerinde yer alırken, kulede bulunan altı çanın tamamı Yaroslavl’da dökülmüştür. Günümüzde bu çanlardan ikisi aktif olarak kullanılmaktadır.
Modern Rönesans tarzında yapılmış ahşap ikonostas ile hayırseverler tarafından bağışlanan ikonalar ve kilise eşyaları, yapının tarihsel ve kültürel değerini daha da artırmaktadır.
