DİSK-AR'ın hesaplamasına göre, mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsiz sayısı ise Haziran 2025’te 13 milyon 383 bin kişi olarak gerçekleşti.
Ekonomim yazarı Alaattin Aktaş’a göre, görünür işsizlik oranı ağustos ayında bir önceki aya göre 0,4 puan artarak yüzde 8,5’e çıktı. İşsiz sayısı da 168 bin artış göstererek 3 milyon 44 bin kişi oldu.
Gerçek işsizliğin boyutuna da vurgu yapan Aktaş, “TÜİK bu konuda yalnızca oran veriyor. Atıl işgücü oranı ağustos ayında temmuza göre 0,1 puan artışla yüzde 29,7 oldu. Ama gerçek işsizliği gösteren atıl işgücü oranının nisan, mayıs ve haziran aylarında daha yüksek olduğunu ve yüzde 30’un üstünde bulunduğunu dikkate almak gerekir. Her ne kadar atıl işgücü oranı söz konusu üç ayın altındaysa da bu oran ağustos itibarıyla geniş tanımlı işsiz sayısının ya da başka bir ifadeyle gerçek işsiz sayısının 12,2 milyon kişi olduğunu ortaya koyuyor” dedi.
Kadınlarda işsizlik oranı yüzde 39,4
DİSK-AR raporunda kadın işsizliğine de dikkat çekildi. Geniş tanımlı kadın işsizlik oranı yüzde 39,2 ile en yüksek seviyede. Genç nüfusta dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 16 iken, genç kadınlarda bu oran yüzde 22,7 olarak ölçüldü.
Geniş tanımlı işsizliğin yükselmesinde, zamana bağlı eksik istihdam ve ümitsiz işsizlerdeki artış önemli rol oynadı. 2025 ağustosunda yaklaşık 4 milyon kişi haftada 40 saatten az çalıştı ve daha fazla çalışmak istedi. Bunun yanı sıra 5,3 milyon kişi iş bulamadığı için iş gücüne katılamadı.
Genç nüfustaki artış 0,8 puan
TÜİK verilerine göre 15-24 yaş grubundaki işsizlik oranında ağustos ayında kaydedilen artış 0,8 puanı buldu. Bu yaş grubunda temmuzda yüzde 15,2 olan işsizlik oranı ağustosta yüzde 16’ya yükseldi.
İşsizlerin yüzde 84’ü İşsizlik ödeneği alamıyor
Türkiye’de işsizlerin büyük kısmı sosyal güvenceden yoksun. 2025 ağustosunda yaklaşık 2,5 milyon işsiz, yani yüzde 84’ü işsizlik ödeneğinden yararlanamadı.
Fondan işsizlerden çok patronlar yararlandı
İşsizlik Sigortası Fonundaki kaynaktan yılın sadece ilk dört ayında 43,1 milyar TL’lik faiz geliri elde edildi. Ancak Fondan işsizlerden çok patronlar yararlandı. 2024 yılında fondan patronlara 71 milyar TL ödeme yapıldı. İşsizlere sadece 45,7 milyar TL aktarıldı. 2024’te işsizlik maaşı için başvuran her 100 kişiden sadece 47’si maaş alabildi.
Eylül enflasyonu 3’e sığar mı?
Eylül ayı enflasyon rakamlarına da vurgu yapan Aktaş, “TÜRK-İŞ’in dün açıkladığı mutfak enflasyonu eylül ayında yüzde 3,17 oldu. Bu bir anlamda gıda enflasyonu demek. Yedi kalemden TÜFE’ye yansıyacak zamların düzeyini 1,28 puan olarak hesaplamış ve bunu 29 Eylül tarihli yazımda aktarmıştım. Bu yedi kalemin TÜFE’deki ağırlığı yüzde 19. TÜRK-İŞ hesaplaması gıda enflasyonuna karşılık geliyor ve TÜFE’de gıda grubunun ağırlığı yaklaşık yüzde 25. Dolayısıyla yüzde 3,17’lik artıştan da TÜFE’ye yaklaşık 0,8 puanlık bir etki geleceğini söylemek yanlış olmaz” dedi.
