Türkiye’de artan nüfus, iklim değişikliği ve bilinçsiz su kullanımı nedeniyle su kaynakları üzerindeki baskı giderek artarken, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı yeni bir düzenlemeyi yürürlüğe koydu. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği kapsamında yapılan düzenlemeyle, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren belirli kriterleri taşıyan yapılarda yağmur suyu hasadı ve gri su geri kazanım sistemleri zorunlu olacak.
Yeni uygulamaya göre, gerekli sistemleri içermeyen projelere yapı ruhsatı verilmeyecek. İnşaatı süren binalarda ise bu sistemler kurulmadığı takdirde yapı kullanım izin belgesi, yani iskan düzenlenmeyecek.
Hangi yapılar kapsama giriyor?
Düzenleme kapsamında, parsel alanı 2 bin metrekare ve üzeri olan yapılar ile çatı alanı 1.000 metrekareyi aşan binalarda ve tüm kamu binalarında yağmur suyu hasadı sistemi zorunlu hale getirildi. Gri su geri kazanım sistemi ise 200 yatak ve üzeri otellerde, 10 bin metrekareyi aşan alışveriş merkezlerinde ve 30 bin metrekareden büyük kamu binalarında uygulanacak.
Sistemler nasıl işleyecek?
Yağmur suyu, binaların çatı alanlarından toplanarak filtre edilecek ve depolanacak. Bu suyun rezervuarlarda ve bahçe sulamasında kullanılması planlanıyor. Depolama hacmi, yıllık toplanabilir yağmur suyunun en az yüzde 6’sını karşılayacak şekilde hesaplanacak. Gri su sisteminde ise duş ve lavabolardan gelen hafif kirli sular arıtılarak yeniden kullanıma kazandırılacak. Bu sistemlerin kapasitesi, bağlı oldukları rezervuarların günlük su ihtiyacının en az yarısını karşılayacak biçimde projelendirilecek.
Uzmanlardan su kıtlığı uyarısı
Uzmanlar, kişi başına düşen yıllık kullanılabilir su miktarının 2000 yılında 1.652 metreküp iken, 2023 itibarıyla 1.120–1.313 metreküp seviyelerine gerilediğine dikkat çekiyor. Gerekli önlemler alınmaması halinde 2030’dan sonra su krizlerinin daha sık yaşanabileceği, ilerleyen yıllarda ise kuraklık riskinin artabileceği uyarısında bulunuluyor.
