Krizin başlangıcı, Umman açıklarında seyreden bir ticari kargo gemisinin İHA veya kaynağı henüz netleşmeyen bir mühimmatla hedef alınması oldu. İngiltere Deniz Ticaret Örgütü (UKMTO), saldırıda geminin köprü kısmında hasar meydana geldiğini, mürettebatın ise yara almadığını bildirdi.
Trump: "Ateşkesin İhlali"
ABD Başkanı Donald Trump, saldırının arkasında İran'ın bulunduğunu öne sürerek olayı iki ülke arasında varılan ateşkesin ihlali olarak değerlendirdi. Trump, dört İHA ile gerçekleştirildiğini belirttiği saldırıda üç aracın ABD güçlerince etkisiz hale getirildiğini, bir İHA'nın ise gemiye isabet ettiğini ifade etti.
Bu açıklamanın ardından ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'a ait füze ve İHA depoları ile kıyı radar tesislerine yönelik hava operasyonu düzenlendiğini duyurdu. Açıklamada, Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilerin güvenliğinin sağlanmasının sürdürüleceği belirtildi.
İran'dan İlk Açıklamalar
İran devlet televizyonu, Hürmüzgan eyaletindeki Sirik ilçesinde bulunan Taheruyi İskelesi'nin hava saldırısında hedef alındığını ve bölgede patlama sesleri duyulduğunu aktardı.
Ayrıca İran Silahlı Kuvvetleri'nin gün içerisinde Hürmüz Boğazı'ndan izinsiz geçiş yaptığı belirtilen bazı gemilere Sirik kıyılarından uyarı ateşi açtığı bildirildi.
Devrim Muhafızları'ndan Misilleme
ABD operasyonunun ardından İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO), Körfez bölgesindeki ABD üslerine yönelik misilleme gerçekleştirildiğini açıkladı.
DMO tarafından yayımlanan bildiride, ABD'nin ateşkes hükümlerini ihlal ettiği savunulurken, benzer saldırıların devam etmesi halinde daha kapsamlı karşılık verileceği ifade edildi.
İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi de yaptığı açıklamada, Washington yönetiminin attığı adımın sonuçları olacağını söyledi.
Ateşkes Süreci Belirsizliğe Girdi
Yaşanan gelişmeler, 14 Haziran'da Pakistan'ın arabuluculuğunda İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile ABD Başkanı Donald Trump arasında dijital ortamda imzalandığı belirtilen "İslamabad Mutabakatı"nın geleceğine ilişkin soru işaretlerini artırdı.
Mutabakat kapsamında bölgesel gerilimin azaltılması, Hürmüz Boğazı'nın uluslararası deniz trafiğine açık tutulması, deniz ablukasının kaldırılması ve İran'ın nükleer programına ilişkin 60 günlük müzakere sürecinin başlatılması öngörülüyordu.
Son gelişmelerin ardından tarafların ateşkes ve müzakere sürecini nasıl sürdüreceği uluslararası kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor.
