Türkiye genelinde milyonlarca emeklinin gözü kulağı Türkiye Büyük Millet Meclisi saflarından gelecek vergi muafiyeti haberlerine çevrilmiş durumdadır. Son dönemde otomotiv sektöründeki fiyat artışları ve ekonomik dalgalanmalar nedeniyle araç sahibi olmakta zorlanan yaşlı nüfus, kendilerine yönelik özel bir kolaylık sağlanıp sağlanmayacağını merak etmektedir. Meclis gündeminde yer alan yasa teklifleri ve kulis bilgileri, sıfır kilometre bir otomobil satın alma hayali kuran vatandaşlar arasında büyük bir heyecan dalgası yaratırken, sürecin detayları da yavaş yavaş netlik kazanmaktadır.
Kamuoyunda uzun süredir tartışılan ve sosyal medyada geniş yer bulan ÖTV muafiyeti konusu, yasama organının masasında değerlendirilen önemli başlıklar arasında yer almaktadır. Henüz resmiyet kazanmamış olan bu düzenleme talebi, emekli maaşları ile geçinen vatandaşların ulaşım ihtiyaçlarını daha konforlu ve ekonomik şartlarda karşılamalarını hedeflemektedir. Düzenlemenin hayata geçmesi durumunda piyasada ciddi bir hareketlilik yaşanması beklenirken, otomotiv firmaları da olası bir yasal değişikliğe göre pozisyon almak adına hazırlıklarını sürdürmektedir.
Emekli Vatandaşlar İçin Vergi Muafiyeti Düzenlemesinin Ayrıntıları
Meclis bünyesinde sunulan kanun teklifinin içeriği incelendiğinde, bu avantajın tüm emekli gruplarını aynı oranda kapsamayabileceği gerçeği öne çıkmaktadır. Sektör temsilcileri ve hukukçuların yaptığı değerlendirmelere göre, Sosyal Sigortalar Kurumu ve Emekli Sandığı üzerinden maaş alan milyonlarca kişinin bu aşamada planlamanın dışında kalabileceği konuşulmaktadır. Taslak metinlerin mevcut haline bakıldığında, düzenlemenin yasalaşması durumunda öncelikli olarak belirli şartları taşıyan Bağ-Kur emeklilerine yönelik bir imkan tanınacağı öngörülmektedir.
Önerinin yasalaşma sürecine dair henüz somut bir takvim açıklanmamış olması, hak sahibi adaylarının bekleyişini sürdürmesine neden olmaktadır. Teklifin kanunlaşarak yürürlüğe girebilmesi için öncelikle ilgili komisyonlardan geçmesi, ardından Genel Kurul bünyesinde kabul edilerek Resmi Gazete'de ilan edilmesi gerekmektedir. Uzmanlar, vergi politikalarda yapılacak bu tarz köklü değişimlerin bütçe dengeleri gözetilerek çok sıkı şartlara bağlanabileceğini ve suistimallerin önüne geçilmesi için katı denetim mekanizm Cunningham mekanizmaları kurulacağını belirtmektedir.
Mevcut ÖTV Muafiyeti Uygulamaları Ve Engelli Araç Alım Şartları
Ülkemizde yürürlükte olan vergi mevzuatına göre Özel Tüketim Vergisi muafiyeti, şu an için yalnızca belirli sağlık kriterlerini karşılayan engelli vatandaşlara tanınan yasal bir hak olarak uygulanmaktadır. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yürütülen güncel tebliğler doğrultusunda, sağlık kurulu raporu ile engel durumu tescillenen bireyler sıfır araç alımlarında bu büyük mali avantajdan yararlanabilmektedir. Yüzde doksan ve üzerinde uzuv veya fonksiyon kaybı olan vatandaşlar herhangi bir teknik donanım şartı aranmaksızın, belirlenen fiyat sınırları dahilindeki araçları vergisiz olarak bünyelerine katabilmektedir.
Sağlık raporundaki oran yüzde kırk ile seksen dokuz arasında kalan bireyler için ise süreç daha farklı işlemektedir. Ortopedik rahatsızlığı sebebiyle standart sürücü belgelerini alamayan ve araçta özel teknik tadilat yapılması zorunlu olan kişiler, bu durumu belgeledikleri takdirde muafiyet kapsamına dahil edilmektedir. Devletin sağladığı bu ticari kolaylığın ticari bir ranta dönüşmesini engellemek amacıyla, satın alınan muafiyetli araçların on yıl boyunca üçüncü şahıslara satılmasına yasal olarak izin verilmemektedir.
Kamuda Yaşanan Kavram Karmaşası Ve Mevzuat Kapsamının Doğru Analizi
Gerek sosyal mecralarda gerekse bazı yerel haber kaynaklarında engellilere yönelik uygulanan mevcut ÖTV muafiyeti ile emeklilere yönelik düşünülen yasa tasarılarının birbirine karıştırıldığı gözlemlenmektedir. Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren son düzenlemeler tamamen engelli bireylerin haklarını genişletmeye ve suiistimal yollarını kapatmaya odaklanmıştır. Bu doğrultuda, hareket kısıtlılığı yüzünden ehliyet alamayacak durumda olan ortopedik engellilerin de on yılda bir defaya mahsus olmak üzere araç edinebilmesinin önü açılmıştır.
Emeklilerin ÖTV'siz araç alabileceğine dair algının temel kaynağı ise meclise sunulan ancak henüz oylanmamış olan bağımsız kanun teklifleridir. Vatandaşların mağduriyet yaşamaması ve yanlış ticari adımlar atmaması adına, halihazırda yürürlükte olan engelli muafiyeti ile henüz yasalaşmamış emekli muafiyeti tekliflerini birbirinden ayırması büyük önem arz etmektedir. Yetkililer, resmi kanallardan açıklama yapılmadığı müddetçe sadece emeklilik statüsüne dayanarak vergisiz araç satın alınmasının yasal olarak mümkün olmadığını hatırlatmaktadır.
Muafiyet Kapsamına Girebilecek Yerli Üretim Marka Ve Modeller
Olası bir vergi muafiyeti düzenlemesinin ya da mevcut engelli muafiyeti sınırlarının hangi araçları kapsadığı, otomobil almayı düşünenlerin en çok araştırdığı konuların başında gelmektedir. Mevzuata göre Türkiye'de üretilen ve belirli bir yerlilik oranına sahip olan araçlar bu süreçte çok daha avantajlı bir konuma yerleşmektedir. Ülkemizin vizyon projelerinden olan Togg markasının T10X ve T10F modelleri, yerli üretim şartını karşılayan ve muafiyet sınırları içinde sıklıkla tercih edilen seçenekler arasında yer almaktadır.
Bunun yanı sıra Türkiye'de üretim tesisleri bulunan küresel devlerin modelleri de bu pazarda büyük rağbet görmektedir. Bursa'da üretimi gerçekleştirilen Fiat Egea Sedan ve Egea Cross modelleri ile geniş ailelerin tercihi olan Ulysse seçeneği listenin üst sıralarında bulunmaktadır. Fransız otomotiv devi Renault cephesinde ise yeni nesil Duster, Megane Sedan ve şehir içi kullanımın vazgeçilmezi Clio modelleri muafiyet limitlerine uygun olarak bayilerde yer almaktadır. Ayrıca Toyota'nın yerli hibrit teknolojisini barındıran Corolla ve C-HR modelleri ile Hyundai tarafından üretilen i20 ve Bayon modelleri de tüketicilerin yönelebileceği alternatifler arasında dikkat çekmektedir.
