DEM Parti Van Milletvekili Gülderen Varlı, Van’da uzun süredir devam eden içme suyu, kanalizasyon ve çevre altyapısı sorunlarına ilişkin olarak Tarım ve Orman Bakanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na yazılı soru önergeleri verdi. Varlı, özellikle Van Su ve Kanalizasyon İdaresi (VASKİ) uygulamaları, sık sık yaşanan su kesintileri, yüksek faturalar ve altyapı yetersizliklerinin yurttaşları ciddi biçimde mağdur ettiğini belirtti.
Önergelerde, Van merkez ve ilçelerde kanalizasyon ve atık su altyapısının birçok bölgede ya hiç bulunmadığı ya da mevcut sistemlerin ekonomik ömrünü tamamladığı ifade edildi. Atık suların arıtılmadan dere yataklarına, tarım alanlarına ve yerleşim yerlerine bırakıldığı yönündeki şikâyetlerin arttığına dikkat çekilerek, bunun çevre kirliliği ve halk sağlığı açısından ciddi riskler doğurduğu vurgulandı.
Morgedik Barajı Tartışması
Varlı, Erciş ilçesinin içme ve tarımsal su ihtiyacını karşılaması amacıyla inşa edilen Morgedik Barajı’na rağmen ilçede su krizinin devam ettiğini belirtti. Yağışlı havalarda musluklardan çamurlu ve kirli su aktığı, bazı mahallelere ise elektrik kesintilerinde devre dışı kalan sondaj kuyularıyla su verildiği iddiaları önergede yer aldı. Ayrıca baraj ile regülatör arasındaki yaklaşık 8,9 kilometrelik içme suyu hattının açıkta olduğu ve bunun hijyen ile güvenlik sorunlarına yol açtığı belirtildi.
Can Güvenliği ve Hukuki Süreç
Morgedik Barajı çevresinde gerekli güvenlik önlemlerinin alınmadığı iddiaları da Meclis gündemine taşındı. 2019 yılında baraj göletinde ve bağlantılı yüksek gerilim hattında yaşanan iki çocuk ölümü hatırlatılarak, bilirkişi raporlarında Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’nün yüzde 60 kusurlu bulunduğu bilgisi paylaşıldı. Bu kapsamda sorumlular hakkında idari soruşturma başlatılıp başlatılmadığı ve baraj çevresinde tel, çit, korkuluk ve uyarı levhalarına ilişkin acil bir takvim olup olmadığı soruldu.
Bütçe ve Denetim Soruları
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na yöneltilen sorularda ise Van genelinde kanalizasyon altyapısı bulunmayan mahalle sayısı, mevcut hatların durumu, atık suların nasıl bertaraf edildiği ve son yıllarda altyapıya ayrılan bütçelerin ne ölçüde kullanıldığına ilişkin detaylı bilgi talep edildi. Ayrıca kırsal mahallelerde fosseptik sistemlerinin denetimi, Van Gölü havzasına yönelik çevresel etkiler ve halkı bilinçlendirmeye dönük çalışmalar da gündeme getirildi.
Milletvekili Gülderen Varlı, Van merkez ve ilçelerinde yaşanan altyapı sorunları ile Erciş’te Morgedik Barajı kaynaklı su ve çevre problemlerinin bütüncül biçimde ele alınması gerektiğini belirterek, ilgili bakanlıkların kamuoyunu tatmin edecek açıklamalar yapmasını istedi.