Üniversite sınav sonuçlarının açıklanmasının ardından Van'ın yükseköğretim kapasitesini değerlendiren Ekonomist ve Vergi Uzmanı Reşat Ebiri, Van'da ki üniversite kontenjanlarının yetersiz olmasının yalnızca eğitim alanında değil, ekonomik açıdan da ciddi sonuçlar doğurduğunu söyledi. Ebiri, her yıl binlerce öğrencinin başka illerde eğitim görmek zorunda kaldığını belirterek, bunun Van ekonomisinden milyarlarca liranın çıkmasına neden olduğunu vurguladı.
Van'ın yıllardır göç veren kentler arasında yer aldığını hatırlatan Ebiri, son açıklanan göç verilerine dikkat çekerek, "Geçtiğimiz hafta açıklanan rakamlara göre Van yaklaşık 20 bin kişilik net göç verdi. Bir taraftan gelenler var ancak gidenlerin sayısı çok daha fazla. Üniversite sınav sonuçlarının açıklanmasıyla birlikte bu göçün yeni bir boyutu daha ortaya çıkacak. Üniversite kapasitesi yetersiz olduğu için binlerce gencimiz eğitim amacıyla başka şehirlere gitmek zorunda kalacak." dedi.
"Van'da 24 bin kişilik üniversite açığı var"
Türkiye'deki üniversite öğrenci dağılımını nüfus üzerinden değerlendiren Ebiri, Van'ın mevcut kapasitesinin ihtiyacı karşılamadığını ifade etti. Türkiye'de yaklaşık 7 milyon üniversite öğrencisi bulunduğunu, açık öğretim çıkarıldığında örgün eğitimde yaklaşık 4,5 milyon öğrencinin kaldığını belirten Ebiri, nüfus oranına göre Van'da yaklaşık 55 bin öğrencilik üniversite kapasitesinin bulunması gerektiğini, ancak Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi'nde yaklaşık 31 bin öğrencinin eğitim gördüğünü vurguladı. Ebiri, "Van'ın yaklaşık 24 bin kişilik üniversite kapasitesi açığı bulunuyor. Bu da en az 20 bin Vanlı öğrencinin eğitim için başka kentlere gitmesi anlamına geliyor." ifadelerini kullandı.
"Hukuk fakültesi olmadığı için öğrenciler kenti terk ediyor"
Kentte birçok bölümün bulunmadığını dile getiren Ebiri, bunun zorunlu göçe neden olduğunu belirterek şunları söyledi: "Bugün Van'da hukuk fakültesi yok. Hukuk okumak isteyen bir öğrenci mecburen başka bir ile gitmek zorunda kalıyor. Bu sadece hukukla sınırlı değil. Eksik bölümler nedeniyle gençler eğitimlerini kendi şehirlerinde sürdüremiyor."
"Bu sadece eğitim değil, Van ekonomisi için büyük kayıp"
Konunun yalnızca eğitimle sınırlı olmadığını dile getiren Ebiri, Van ekonomisinin her yıl ciddi gelir kaybına uğradığını belirtti. Başka şehirlerde eğitim gören öğrencilerin kira, ulaşım, beslenme ve yaşam giderlerinin aileler tarafından karşılandığını hatırlatan Ebiri, "İstanbul, Ankara, İzmir, Eskişehir, Erzurum ya da Kıbrıs'a giden her öğrenci aslında Van ekonomisinden çıkan bir maliyet oluşturuyor." diye konuştu.
"Van'ın eğitim faturası: Yıllık 9 milyar liralık ekonomik kayıp"
Ekonomik kaybın boyutuna ilişkin hesaplamalarını paylaşan Ekonomist ve Vergi Uzmanı Reşat Ebiri, bir öğrencinin aylık ortalama 20 bin lira harcadığı varsayıldığında, kent dışına giden yaklaşık 20 bin öğrenci nedeniyle her ay yaklaşık 400 milyon liranın Van dışına çıktığını söyledi.Bu rakamın yalnızca devlet üniversitelerinde eğitim gören öğrencileri kapsadığını belirten Ebiri, vakıf üniversiteleri ile Kıbrıs'ta öğrenim gören öğrencilerin oluşturduğu maliyetin eklendiğinde tablonun çok daha ağırlaştığını ifade etti.Ebiri, "Vakıf üniversiteleri ile Kıbrıs'ta eğitim gören öğrencileri de bu hesaba ilave ettiğimizde, eğitim ekonomisinin Van'a yıllık maliyeti yaklaşık 9 milyar liraya ulaşıyor. Bu, Van ekonomisi açısından çok ciddi bir kaynak kaybıdır." dedi.
"9 milyar lira Van'da kalsaydı ekonomi canlanırdı"
Kent dışına çıkan eğitim harcamalarının Van ekonomisini doğrudan etkilediğini belirten Ebiri, her yıl yaklaşık 9 milyar liranın kent dışına çıkmasının Van'ın ticaretini, istihdamını ve ekonomik hareketliliğini olumsuz etkilediğini vurguladı."Bu para Van'da kalsaydı yeni iş alanları oluşabilir, esnaf daha fazla kazanabilir, şehir ekonomisi canlanabilirdi. Eğitim için kent dışına çıkan her öğrenci aynı zamanda Van'ın ekonomik gücünün de dışarıya taşınması anlamına geliyor. Vakıf üniversiteleri ve Kıbrıs'ta okuyan öğrenciler de eklendiğinde Van'ın yıllık eğitim ekonomisi kaybı yaklaşık 9 milyar lirayı buluyor." ifadelerini kullandı.
"Aileler ağır ekonomik yük altında"
Öğrenci ailelerinin ciddi maliyetlerle karşı karşıya kaldığını anlatan Ebiri, yüksek uçak bileti fiyatlarının da bu yükü artırdığına dikkat çekti. Öğrencilerin yıl içinde birkaç kez memleketlerine gelip gittiklerini vurgulayan Ebiri, "Kira, ulaşım, yemek ve diğer yaşam giderleri aileleri ciddi biçimde zorluyor. Vakıf üniversitesinde okuyan bir öğrencinin yıllık maliyetini karşılamak için neredeyse dört asgari ücretlinin gelirine ihtiyaç duyuluyor." diye konuştu. Sorunun çözümünün zor olmadığını savunan Ebiri, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi'nin geniş kampüs alanına sahip olduğunu hatırlatarak yeni fakültelerin açılması gerektiğini ifade etti: "Türkiye'nin en büyük kampüslerinden birine sahibiz. Yeni fakülteler açılabilir, mevcut bölümlerin kontenjanları artırılabilir ve eksik bölümler tamamlanabilir. Böylece öğrenciler başka illere gitmek zorunda kalmaz"
"Pozitif ayrımcılık değil, eşitlik istiyoruz"
Van'ın üniversite yatırımları konusunda diğer illerin gerisinde bırakıldığını savunan Ebiri, "Biz pozitif ayrımcılık istemiyoruz. Sadece diğer şehirlerle eşit şartlarda değerlendirilmek istiyoruz. Trabzon'da üç, Eskişehir'de üç, Konya'da beş üniversite var. Isparta'nın nüfusu Van'ın üçte biri olmasına rağmen iki üniversitesi bulunuyor. Buna karşılık Van'da tek üniversite var ve birçok bölüm de bulunmuyor." ifadelerini kullandı. Vanlı öğrencilerin hukuk eğitimi için Rize, Erzincan, Yalova, Tekirdağ ve Kırklareli gibi illere gitmek zorunda kaldığını söyleyen Ebiri, çok sayıda öğrencinin de Kıbrıs'taki vakıf üniversitelerini tercih ettiğini anlattı.
"Van'a haksızlık yapılmasın"
Açıklamasının sonunda çağrıda bulunan Reşat Ebiri, "Bizim talebimiz çok açık. Van'a haksızlık yapılmasın. Üniversite kapasitesi artırılsın, eksik fakülteler açılsın ve gençler eğitim için memleketlerinden ayrılmak zorunda kalmasın. Böylece hem ailelerin üzerindeki ekonomik yük hafifleyecek hem de Van'ın her yıl milyarlarca lirasının başka şehirlere gitmesi önlenecektir." diyerek sözlerini tamamladı.
