Van’ın Erciş ilçesinde bulunan Zilan Vadisi ve Koçköprü Kanyonu’nda yürütülen Pay Sulama Kanalı Projesi, ekolojik tahribat ve doğal alanların korunması tartışmalarını yeniden gündeme getirdi. DEM Parti Van Milletvekili Gülcan Kaçmaz Sayyiğit, Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunduğu yazılı soru önergesiyle projenin çevresel etkilerini ve çalışmaların hukuki dayanağını sordu.
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın yanıtlaması istemiyle sunulan önergede Sayyiğit, Zilan Deresi’nde uzun süredir devam eden çevresel müdahalelere dikkat çekti. Bölgede hidroelektrik santrali, kum ve çakıl ocakları ile yıkama-eleme tesislerinin doğal yaşam üzerindeki etkilerinin tartışıldığını belirten Sayyiğit, sulama kanalı çalışmalarının da yeni endişelere yol açtığını ifade etti.
MAHKEME SÜRECİ BEKLENMEDİ Mİ?
Sayyiğit, Devlet Su İşleri tarafından hazırlanan ve uzun yıllardır bekletildiğini belirttiği Pay Sulama Kanalı Projesi kapsamında Zilan Vadisi ve Koçköprü Kanyonu’nda çalışmaların başlatıldığını kaydetti. Projenin yürütmesinin durdurulması amacıyla yargıya başvurulduğunu aktaran Sayyiğit, mahkeme süreci devam ederken iş makinelerinin bölgeye girerek kazı çalışmalarına başlamasını eleştirdi.
Önergede, çalışmaların hangi hukuki dayanakla yürütüldüğü ve yargı sürecinin neden beklenmediği soruları yöneltildi. Ayrıca projenin yaklaşık 33 yıl boyunca neden bekletildiği ve günümüzde hangi ihtiyaçlar doğrultusunda yeniden uygulamaya konulduğu konusunda Bakanlığın açıklama yapması istendi.
DOĞAL YAŞAM VE SU KAYNAKLARI ENDİŞESİ
Zilan-Koçköprü bölgesinde gerçekleştirilen kazı ve hafriyat çalışmalarının doğal bitki örtüsüne ve canlıların yaşam alanlarına zarar verebileceği öne sürülüyor. Sayyiğit, bölgedeki bazı canlı türlerinin üreme ve beslenme alanlarının etkilenebileceğine dikkat çekerek su yatağına yapılan müdahalelerin su akışında değişikliklere ve bazı noktalarda kurumaya yol açtığı yönündeki kaygıları da gündeme taşıdı.
Milletvekili, kanal projesinin su kaynakları ve doğal yaşam üzerindeki etkilerinin araştırılıp araştırılmadığını sordu. Önergede ayrıca proje için Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) sürecinin bulunup bulunmadığının açıklanması talep edildi.
ALTERNATİF GÜZERGÂH ÇAĞRISI
Sayyiğit, iklim krizinin etkilerinin giderek daha fazla hissedildiği bir dönemde, onlarca yıl önce planlanan projelerin günümüzün çevresel koşulları dikkate alınarak yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Pay Sulama Kanalı Projesi’nin güncellenip güncellenmediğini soran Sayyiğit, doğal alanlara zarar vermeyecek alternatif güzergâhların neden belirlenmediğinin açıklığa kavuşturulmasını istedi.
Önergede, Zilan-Koçköprü Kanyonu’nun olumsuz etkilenmesini önlemek amacıyla herhangi bir tedbir alınıp alınmadığı ve alındıysa hangi çalışmaların yürütüldüğü de Bakanlığa yöneltilen sorular arasında yer aldı.
ZİLAN’IN TARİHSEL HAFIZASINA DİKKAT ÇEKTİ
Sayyiğit, Zilan bölgesinin ekolojik öneminin yanı sıra tarihsel hafızadaki yerine de dikkat çekti. Bölgenin 1920’lerde yaşanan katliamın ardından Kürt halkının hafızasında önemli bir yere sahip olduğunu belirten Sayyiğit, bölgede mezarların ve insan kemiklerinin bulunduğuna ilişkin hassasiyetleri gündeme taşıdı.
Milletvekili, doğal alanların korunmasının tarihsel ve kültürel hafızaya saygıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini savundu. Meclis’e sunulan önergeyle Pay Sulama Kanalı Projesi’nin çevresel etkileri, hukuki süreci ve alternatif güzergâh imkânları konusunda Bakanlığın yanıtı bekleniyor.
