Van’da sokak fotoğrafçılığı, geçmişte “şakşakçılık” olarak bilinen yöntemlerden günümüzde dijital çekim ve gönderim sistemine evrildi. Sokak fotoğrafçısı Halil Baran, hem mesleğe nasıl başladığını hem de Van sokaklarında fotoğrafçılığın yıllar içinde nasıl değiştiğini anlattı. Baran, özellikle İranlı turistlerin yoğun olduğu dönemlerde işlerin daha hareketli olduğunu, son yıllarda ise turizmdeki azalışın sektörü etkilediğini ifade etti.
Çocuklukta Başlayan Fotoğraf Tutkusu
Halil Baran, fotoğrafçılığa olan ilgisinin çocukluk yıllarına dayandığını belirterek, “Geçmişimden gelen bir heves vardı. Herkesin kendi işini severek yapmasının daha iyi olacağını düşünüyorum. Ben de küçükken fotoğrafçılığı severek yapıyordum. Bu heves zamanla işe dönüştü. Hem bu işi yapmaya devam ettim hem de gelir elde etmeye başladım.” sözleriyle mesleğe uzanan süreci anlattı.
Baran, sevdiği işi yapmanın kendisi için en önemli motivasyon olduğunu vurguladı.
“Hiçbir Telefon Profesyonel Makinenin Yerini Tutamaz”
Teknolojinin yaygınlaşmasıyla birlikte herkesin cep telefonuyla fotoğraf çektiği günümüzü değerlendiren Baran, “Herkesin cebinde bir telefon var. Ancak aradan yüz yıl geçse bile hiçbir telefon profesyonel fotoğraf makinesinin yerini tutamaz. Bu ayrı bir konu.” diyerek profesyonel ekipmanın önemini aktardı.
Baran, telefonla çekim yapılabilse de sokak fotoğrafçılığının ayrı bir uzmanlık gerektirdiğini söyledi.
Van’da Turizm ve İranlı Turist Etkisi
Sokak fotoğrafçılığında en hareketli dönemlerin yabancı turistlerle yaşandığını söyleyen Baran, “Geçmiş yıllar daha iyiydi. Turistik açıdan İranlıların Van’a geldiği dönemler daha hareketliydi. Son zamanlarda dünyada yaşanan olaylardan dolayı gelişler azaldı. Bizimde işlerimiz bu yüzden biraz azalmış durumda.” ifadesiyle özellikle Van’a fazla gelmeyen İranlı turistlerin mesleklerine olan etkisine dikkat çekti.
Baran, turizmdeki düşüşün işlerine de doğrudan yansıdığını da vurgulayarak, “Gelseydiler daha güzel işler yapabilirdik ama bizim insanımız da bize yetiyor.” yorumunda bulundu.
Şakşakçılıktan Dijital Döneme
Mesleğin geçmişteki halini anlatan Baran, “Geçmişte iskele ve kale taraflarında şakşak dediğiniz küçük cihazlarımız vardı. Onlardan çekim yapar, fotoğrafları anında bastırıp verirdik. Bazı eski insanlar hâlâ kâğıt fotoğraf tercih ediyor.” bilgisini vererek Van sokaklarında fotoğrafçılığın büyük bir dönüşüm geçirdiğini belirtti.
Günümüzde ise sistemin değiştiğini vurgulayan Baran, “Biz daha çok dijital olarak gönderiyoruz. WhatsApp üzerinden iletiyoruz ve bu şekilde devam ediyoruz.” yorumuyla dijital süreci anlattı.
Fiyatlandırma ve Çalışma Düzeni
Sokak fotoğrafçılığında ücretlerin hizmete göre değiştiğine de değinen Baran, “Efekt isteyenler var, onlara montaj yapıyoruz. Montaj yaptığımızda fiyatlar 100-200 lira arasında değişiyor. Normal çekimlerde ise tanesi 50 TL.” açıklamasıyla fiyatlandırmayı konusunda bilgi verdi.
Baran, hizmetin içeriğine göre fiyatların değişiklik gösterdiğini de dile getirdi.
Van’da sokak fotoğrafçılığı, teknolojik gelişmeler ve turizmdeki değişimlerle birlikte önemli bir dönüşüm sürecinden geçiyor. Halil Baran’ın anlattıkları, özellikle İranlı turistlerin yoğun olduğu dönemlerin meslek açısından daha hareketli geçtiğini ortaya koyarken, günümüzde dijital sistemlerin ve yerel müşterilerin sektörü ayakta tuttuğunu gösteriyor.
