Van ve çevresinde her yıl ilkbahar aylarının gelmesiyle birlikte doğada kendiliğinden yetişen yabani otlar, bölge halkı için önemli bir geçim kaynağına dönüşüyor.
Sermaye gerektirmeden elde edilen bu doğal ürünler, “doğadan gelen kazanç” olarak görülüyor. Toplanan otlar hem ev tüketiminde kullanılıyor hem de şehir merkezlerindeki pazarlarda satılarak nakde çevriliyor. Bu durum, özellikle dar gelirli aileler için ekonomik bir destek sağlıyor.
Bölgenin coğrafi yapısı ve iklim koşulları, bu tür yabani bitkilerin yetişmesine uygun bir ortam sunarken, karların erimesiyle birlikte kısa süreli bir hasat dönemi oluşuyor. Bu nedenle söz konusu bitkiler, yılın belirli bir döneminde yoğun şekilde toplanıyor ve ticareti yapılıyor.
Van’da ilkbaharın gelişiyle birlikte dağlarda kendiliğinden yetişen yabani otlar, hem sofraların vazgeçilmezi hem de birçok aile için önemli bir gelir kaynağı haline geliyor. Kenger (Kenger), uçkun, siyabo ve sirmo gibi doğal bitkiler, bahar aylarında yoğun ilgi görüyor.
Kenger (Kereng), Van ve çevresinde özellikle ilkbahar aylarında dağlık alanlarda doğal olarak yetişen yabani ve şifalı bir bitki olarak öne çıkıyor. İlk çıkış dönemi genellikle Mart sonu ile Nisan başı arasında olan kenger, halk arasında hem besin olarak tüketiliyor hem de sağlık açısından faydalı olduğu düşünülüyor. Köylüler tarafından dağlardan toplanan kenger; kavurma, yumurtalı yemek ve yoğurtlu tariflerde kullanılıyor. Ayrıca kökünden elde edilen doğal kenger sakızı, çene kaslarını çalıştırdığı ve mideye iyi geldiği düşüncesiyle ilgi görüyor. Kenger, pazarlarda satılarak birçok aile için ek gelir kapısı oluşturuyor.
Uçkun (Revas) ise ekşimsi tadı ve muz gibi soyularak yenilmesi nedeniyle “yayla muzu” olarak biliniyor. Vanlılar tarafından hem taze tüketilen hem de şifa amaçlı kullanılan uçkunun sindirimi kolaylaştırdığı, vücuda enerji verdiği ve C vitamini açısından zengin olduğu ifade ediliyor. Her yıl sezonun başlamasıyla birlikte Van’ın köylerinden ve Hakkari gibi yüksek kesimlerden toplanan uçkun, kent merkezine getirilerek satışa sunuluyor. Sezonun ilk günlerinde fiyatı yüksek olan uçkun, ürün arttıkça daha ulaşılabilir hale geliyor ve birçok aile için mevsimlik gelir sağlıyor.
Siyabo (Siyabo), karların erimesiyle birlikte ortaya çıkan ve kısa sürede toplanan yabani otlar arasında yer alıyor. Köylerde toplanarak mutfaklarda değerlendirilen siyabo; genellikle yumurtalı kavurma, soğanlı yemekler, yoğurtlu tarifler ve börek içlerinde kullanılıyor. Doğal yapısı sayesinde özellikle köy mutfağında önemli bir yer tutuyor ve bahar aylarında pazarlarda da satışa sunuluyor.
Sirmo (Sirmo) ise Van mutfağının en önemli yabani bitkilerinden biri olarak dikkat çekiyor. Yabani sarımsak olarak bilinen sirmo, özellikle yüksek rakımlı dağlık alanlarda yetişiyor ve Mart sonu ile Mayıs ayları arasında toplanıyor. En yoğun sezonu Nisan ve Mayıs ayları olan sirmo, özellikle otlu peynir yapımında vazgeçilmez bir malzeme olarak öne çıkıyor. Bunun yanı sıra yumurtalı yemeklerde, kavurmalarda ve börek içlerinde de kullanılan sirmo, kendine özgü aromasıyla yemeklere lezzet katıyor. Pazarlarda satılan sirmo da birçok aile için önemli bir gelir kaynağı oluşturuyor.