İnsan Hakları Derneği (İHD) Van Şubesi, 3 Aralık Dünya Engelliler Günü kapsamında bir basın açıklaması düzenledi. Açıklamaya İHD Van Şube Başkanı Mehmet Salih Coşkun, İHD Van Şube Eş Başkanı Ayten Kıran, Şube Sekreteri ve Avukat Kasım Kalkan ile İHD Yönetim Kurulu Üyeleri katıldı. Dernek, engelli bireylerin temel haklara erişiminin önündeki yapısal sorunların devam ettiğini vurguladı.
“ENGELLİLER DEĞİL, ENGELLENENLER VAR”
İHD açıklamasında, insan haklarının temelinin insan onuru olduğu hatırlatılarak, engellilerin yaşamın tüm alanlarına katılımında hala ciddi engeller bulunduğu ifade edildi. Erişilebilirlik sorunlarının; sağlık, eğitim, barınma, ulaşım ve çalışma hakkının kullanılmasını doğrudan engellediği belirtildi. Dernek, mevcut toplumsal düzenin engellileri görünmez kıldığını ve ortak yaşam standartlarını yükseltme konusunda toplumun hâlâ yeterli çabayı göstermediğini vurguladı.
AYRIMCILIK EN YAYGIN İHLAL TÜRÜ
Engellilerin en sık karşılaştığı ihlalin ayrımcılık olduğu belirtilen açıklamada, özellikle çalışma hayatında işe alım ve çalışma koşullarında yapısal sorunlar yaşandığı ifade edildi. Bu sorunların çözümünün fırsat eşitliğini güvence altına alacak yapısal önlemlerle mümkün olacağı kaydedildi.
AFETLERDE ENGELLİ HAKLARI GÖZ ARDI EDİLİYOR
Deprem ve sel gibi afet dönemlerinde engelli haklarının daha fazla ihlal edildiğine dikkat çeken İHD, 6 Şubat 2023 depremlerinden etkilenen bölgelerde engellilerin hala çok zor koşullarda yaşadığını belirtti. Sorunların yalnızca barınma ve kamusal alanlara erişimle sınırlı olmadığı, afet sonrası faaliyetlerde engelli haklarını temel alan politikalara ihtiyaç olduğu vurgulandı.
ERİŞİLEMEYEN ŞEHİRLER, ENGELLENEN YAŞAMLAR
Evlerin, binaların, okulların, hastanelerin ve ulaşım araçlarının erişilebilir olmadığının altı çizilerek, engelli bireylerin toplumsal yaşama katılımının yapısal yetersizlikler nedeniyle engellendiği belirtildi.
KIRILGAN GRUPLAR DAHA FAZLA AYRIMCILIĞA MARUZ KALIYOR
Engelli kadınların, çocukların, yaşlıların, mültecilerin ve LGBT+ bireylerin çok daha yoğun ayrımcılık yaşadığı, bu nedenle düzenlemelerde kırılgan gruplara yönelik özel önlemler alınması gerektiği belirtildi.
SAVAŞ VE ÇATIŞMALAR ENGELLİLİK ORANLARINI ARTIRIYOR
Açıklamada, savaş ve silahlı çatışmaların engelli haklarını ihlal eden önemli bir unsur olduğu, özellikle kara mayınları ve sahipsiz bombaların siviller için hâlâ ciddi bir tehdit oluşturduğu belirtildi. Bu patlamaların birçok çocuk için ölümle veya yaşam boyu sürecek engellilikle sonuçlandığı ifade edildi.
KÜRT MESELESİ VE ENGELLİ HAKLARI
İHD, kara mayınlarının temizlenmesi meselesinin Kürt Meselesi’nin barışçıl çözüm sürecinin de bir parçası olduğuna işaret etti. 1 Ekim 2024’te başlayan çözüm sürecinde engelli haklarının mutlaka ele alınması gerektiğini, ayrıca engelli bireylerin bu sürece etkin katılımı için gerekli mekanizmaların oluşturulmasının önemini vurguladı.
ULUSLARARASI YÜKÜMLÜLÜKLER HATIRLATILDI
3 Mayıs 2008’de BM Genel Kurulu’nda kabul edilen ve Türkiye’de 3 Aralık 2008’de yürürlüğe giren BM Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşmeye rağmen, uygulanması gereken birçok adımın hâlâ eksik olduğu ifade edildi.
“İNSAN ONURU DOĞUŞTANDIR”
Açıklamanın sonunda, insan onurunun doğuştan geldiği ve hiçbir özelliğin bireyi bu onurdan mahrum bırakamayacağı vurgulanarak, İHD’nin engelli bireylerin eşit yurttaşlık hakları için mücadeleyi sürdüreceği belirtildi.
