Van Barosu ev sahipliğinde düzenlenen "Engelli Hakları ve Sağlamcılık" paneli yoğun katılımla gerçekleştirildi. Panele DEM Parti MYK Üyesi Hatice Betül Çelebi, DEM Parti Van İl Eş Başkanı Veysi Dilekçi, yerine kayyım atanan Van Büyükşehir Belediyesi Eş Başkanı Abdullah Zeydan, engelli aktivist Havva Aydın'ın yanı sıra DEM Parti Van milletvekilleri Mahmut Dindar, Gülcan Kaçmaz Sayyiğit, Sinan Çiftyürek ile çok sayıda sivil toplum kuruluşu ve dernek temsilcisi katıldı.
Panelde konuşmacılar, engelli bireylerin karşılaştığı hak ihlalleri, erişilebilirlik sorunları, sosyal politikalar ve "sağlamcılık" olarak ifade edilen ayrımcı bakış açısının toplum üzerindeki etkilerini değerlendirdi.
Van'da 110 binden fazla engelli yaşıyor"
Panelin açılış konuşmasını yapan DEM Parti Van İl Eş Başkanı Veysi Dilekçi, Türkiye'de engelli nüfusunun 10 milyonun üzerinde olduğunu, bunun nüfusun yaklaşık yüzde 12'sine karşılık geldiğini belirtti.
Van'da ise 110 binden fazla engelli bireyin yaşadığını ifade eden Dilekçi, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın bu konuda kamuoyuyla şeffaf veri paylaşmadığını savundu.
PTT kartlarının iptal edilerek Halkbank'a devredilmesi sürecinde yaşanan sıkıntılara değinen Dilekçi, "Binlerce insanın yoksulluk içinde yaşam mücadelesi verdiğini bir kez daha gördük." dedi.
Mevcut iktidarın engellilik konusuna geleneksel bir anlayışla yaklaştığını öne süren Dilekçi, engelli bireylerin eşit yurttaşlık temelinde ele alınmadığını ifade etti.
"İşaret dili resmi statü kazanmalı"
Türkiye'nin Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi'ni imzaladığını ancak sözleşmeden doğan yükümlülüklerin tam anlamıyla yerine getirilmediğini savunan Dilekçi, engelli haklarının anayasal güvence altına alınması gerektiğini söyledi.
Devam eden anayasa ve toplumsal barış tartışmalarına da değinen Dilekçi, işaret dilinin resmi statü kazanmasını istediklerini belirterek, "Sağır bireylerin kamu hizmetlerine işaret diliyle erişebilmesi eşit yurttaşlığın gereğidir." ifadelerini kullandı.
"Sağlamcılık bir şiddet biçimidir"
DEM Parti MYK Üyesi Hatice Betül Çelebi ise konuşmasında "sağlamcılık" kavramını ele aldı.
Çelebi, demokratik cumhuriyet hedefi doğrultusunda kimlikler, kadınlar, gençler, inançlar ve ekoloji üzerine yoğun çalışmalar yürüttüklerini belirterek, beden meselesinin ise yeterince tartışılmadığını söyledi.
"Beden bugün kapitalist sistem içerisinde bir tüketim nesnesine dönüştürülüyor." diyen Çelebi, toplumda "tam insan" anlayışının dayatıldığını savundu.
"Sağlamcılık ideolojisi belirli bir bedeni norm olarak kabul ediyor. Daha güçlü, daha güzel ve daha kusursuz olma düşüncesi kapitalizmin ürettiği bir mekanizmadır. Bu da bedene yönelik bir şiddet biçimidir. Bu nedenle bedenle ve sağlamcılık anlayışıyla yüzleşmek zorundayız." diye konuştu.
Zeydan: "Yardım odaklı değil, hak temelli yaklaşım benimsiyoruz"
Yerine kayyım atanan Van Büyükşehir Belediyesi Eş Başkanı Abdullah Zeydan da konuşmasında engelli hakları konusunda özeleştiri yapılması gerektiğini dile getirdi.
Toplum olarak bazı sorunları yeterince sahiplenemediklerini belirten Zeydan, bundan sonraki süreçte eksiklikleri gidermeye yönelik çalışmaların artırılması gerektiğini söyledi.
Belediyecilik anlayışlarının toplumcu, katılımcı ve eşitlikçi bir yönetim modeli olduğunu ifade eden Zeydan, şunları kaydetti:
"Yardım odaklı, muhtaçlık temelli bakış açısını reddediyoruz. Belediyeleri yalnızca eş başkanların yönettiği kurumlar olarak görmedik. En önemli hedefimiz belediyeleri halkla birlikte yönetmekti."
Havva Aydın: "En büyük engel işaret dili tercümanı eksikliği"
Sağlamcılığa Karşı Kadın Hareketi Derneği adına konuşan engelli aktivist Havva Aydın ise sağır bireylerin karar alma mekanizmalarına katılımında en büyük sorunun işaret dili tercümanı eksikliği olduğunu söyledi.
Aydın, "Biz ayrıcalık istemiyoruz. Sadece karar alma süreçlerine katılabilmek için işaret dili tercümanına ihtiyaç duyuyoruz. Belediyelerde bu konuda ciddi eksiklikler bulunuyor. Bu taleplerimizi ilettik ancak tercüman istihdamı sağlanmadı. Kayyım süreciyle birlikte erişim sorunları daha da arttı. Sağır bireyler siyasete ve kamusal yaşama erişim engelleri nedeniyle yeterince katılamıyor." dedi.
Panel soru-cevap bölümüyle tamamlandı
Panel, katılımcıların soruları ve engelli bireylerin talep ile önerilerini dile getirdiği değerlendirme bölümünün ardından sona erdi. Toplantıda, engelli haklarının hak temelli politikalarla güçlendirilmesi, erişilebilirliğin artırılması ve karar alma süreçlerine engelli bireylerin doğrudan katılımının sağlanması yönünde çağrılar yapıldı.