Van Çocuk Hakları Dayanışma Ağı tarafından İnsan Hakları Haftası kapsamında Van’da “Sivil toplumla çocuk hakları, yerel sorunlar ve yerel çözümler” başlıklı bir panel düzenlendi. Van Barosu Tahir Elçi Konferans Salonu’nda gerçekleştirilen panelde, çocuk hakları ihlalleri, sivil toplumun rolü ve yerel çözüm yolları ele alındı. Sivil toplum örgütleri, gazeteciler, hukukçular, aktivistler ve çok sayıda yurttaşın katılımıyla düzenlenen panelde, çocukların Van yerelinde yaşadığı sorunlar çok boyutlu biçimde tartışıldı.
Panelin moderatörlüğünü Avukat Medine Turantaylak Özkaçmaz üstlenirken, konuşmacı olarak Avukat Medeni Gür, Sosyal Çalışmacı Dicle Yücekaya Gören ve Dr. Mehmet Şirin Zorkol yer aldı.
“Haklar Var Ama Uygulama Yok”
Panelde ilk sözü alan Avukat Medeni Gür, Türkiye’de çocuk haklarına ilişkin yasal düzenlemelerin büyük ölçüde kağıt üzerinde kaldığını söyledi.Gür, Türkiye’nin Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin 17. ve 29. maddelerine çekince koyduğunu hatırlatarak, bu maddelerin anadilinde eğitim ve kültürel haklarla ilgili olduğunu belirtti. Türkiye’nin bu çekinceleri Lozan Antlaşması çerçevesinde değerlendirdiğini ifade eden Gür, şunları söyledi: “Çok fazla yasa ve mevzuat var ancak uygulanmıyor. Çocukların yargılanmasından yaşam hakkına kadar pek çok alanda ciddi ihlaller yaşanıyor. Yaşam hakkı ihlal edildiğinde, diğer haklardan söz etmenin anlamı kalmıyor”
“En Büyük Risk Kesişimsel Dezavantaj”
Sosyal Çalışmacı Dicle Yücekaya Gören ise çocukların maruz kaldığı istismar türlerine dikkat çekti. Gören, çocukların büyük bir bölümünün istismarın ev içinde gerçekleştiğini ifade etti. Gören çocukların yüzde 72’si ev içerisinde taciz ve istismara uğradığını ve fiziksel, cinsel, duygusal istismarın, ihmalin ve cinsel sömürünün çok fazla yaygın olduğunuda sözlerine ekledi.
Gören, en risk altındaki çocukların “kesişimsel risk” taşıyan gruplar olduğunu belirterek, yoksulluk, azınlık olma, parçalanmış aile yapısı, engellilik, okul dışı kalma ve etnik-dinsel ayrımcılığın bu riski artırdığını vurguladı.
“Çocuklar Birer Proje Nesnesi Olmamalı”
Panelin son konuşmacısı Dr. Mehmet Şirin Zorkol, çocuk hakları çalışmalarında yaklaşımın sorgulanması gerektiğini vurguladı.Zorkol, çocuk meselesinin çoğu zaman tekil olaylar üzerinden ele alındığını ve bunun yapısal sorunları görünmez kıldığını ifade etti:“Çocuk hakları yalnızca devletin değil, herkesin sorumluluğudur. Asıl soru şu: STK’lar, gazeteciler ve aktivistler gerçekten çocuk merkezli mi çalışıyor, yoksa çocuklar iyi niyetli yetişkin projelerinin nesnesine mi dönüşüyor?”
Çocukların ihtiyaçlarının çoğu zaman yetişkinler tarafından belirlendiğini söyleyen Zorkol, şu ifadeleri kullandı:“Biz çocuklara neye ihtiyaç duyduklarını sormuyoruz. ‘Biz onlar için ne yapmalıyız?’ sorusu yerine ‘Onlar neye ihtiyaç duyuyor?’ sorusunu sormalıyız”
