Van’ın Bahçesaray ilçesinde ulaşım sorunu, 21. yüzyılda hâlâ çözümsüzlüğünü koruyor. Geçmiş yıllarda meydana gelen kazalarda onlarca yurttaşın yaşamını yitirdiği yol, tüm yaşananlara rağmen güvenli hâle getirilmedi. Yolun uzunluğu, alternatif güzergâhların maliyeti ve artan ulaşım ücretleri, Bahçesaraylı yurttaşları zor durumda bırakıyor. İlçede yaşayan yurttaşlar, yol sorununun yalnızca bir ulaşım meselesi olmadığını, yaşamın her alanını etkilediğini vurguluyor.
“Yol da çok zor, yol parası da”
Bahçesaray yolunu kullanan bir kadın yolcu, yaşadığı sıkıntıları aktararak, “Bahçesaray yolu çok sıkıntılıdır. Yol parası da her şey de çok sıkıntılıdır. Keşke tünel yapılsa. Eğer tünel yapılırsa bir saatlik yol yarım saate iner” ifadelerini kullandı.
Sağlık sorunları nedeniyle uzun yollarda yolculuk yapamadığını belirten yolcu, yaşadığı mağduriyeti dile getirerek, “Ben hastayım, 5-6 saat yol gidemiyorum. Bugünle birlikte 10-12 gündür Van’a geldim, hasta olduğum için. Ama şimdi yol sorunlarından dolayı evime gidemiyorum. Yol ücretleri de çok ağır. Eşimle birlikte Bahçesaray’a gitmek için bin lira yol parası vereceğiz. Kişi başı 500 lira ödüyoruz” sözleriyle durumu anlattı.
Bahçesaraylı yurttaşların ekonomik koşullarına da dikkat çeken yolcu, “Belki benim param var, ödeyebiliyorum ama benimle gelen arkadaşlarımın parası yok. Biz Bahçesaraylılar çok sıkıntıdayız, fazlasıyla perişanız. Yolumuz yapılmadığı için çok büyük haksızlık yaşıyoruz” şeklinde konuştu.
Şoförler: “Tünel en büyük beklentimiz”
Bahçesaray’a yolcu taşıyan minibüs şoförleri de yaşadıkları sorunların temelinde yolun yapısal eksikliklerinin bulunduğunu ifade ediyor. İlçeye yıllardır yolcu taşıyan bir minibüs şoförü, tünel projesine ilişkin beklentisini dile getirerek, “Mutlaka tünelin yapılmasını istiyoruz. En büyük hayalimiz ve dileğimiz bu” ifadelerini paylaştı.
30 yıllık şoför: “Her seçim öncesi tünel gündeme geliyor”
Bahçesaray hattında yaklaşık 30 yıldır yolcu taşıyan şoför Derviş Leymun, yaşanan sorunların yıllardır tekrar ettiğini aktararak, “Mutlaka tünelin açılmasını istiyoruz. Her türlü sıkıntıyı yaşıyoruz. Geçen yıl yaz aylarında bile yolumuz kapatıldı. Karabet güzergâhını kullanmamıza izin verilmedi” şeklinde konuştu.
Yurttaşların tepkilerine rağmen çözüm üretilmediğini belirten Leymun, “Yurttaşlar eylem yaptı ama yine de izin verilmedi. Bahçesaray yolunda hep bu rezillikleri yaşıyoruz. Seçimler yaklaşınca ‘tünel yapılacak’ deniliyor, seçimler bitince konu kapanıyor. Biz 30 yıldır bu durumu yaşıyoruz, artık hakkımızı savunmak istiyoruz” ifadelerini kullandı.
Kooperatif başkanı: “Tünel olmazsa bu yolun geleceği yok”
Bahçesaray’da 25 yıldır faaliyet gösteren yolcu taşıma kooperatifinin başkanı İlhami Burta, mevcut yol koşullarının hem yurttaşları hem de şoförleri mağdur ettiğini aktararak, “Tünel olmazsa bu yolun gidişatı yok. Hizan güzergâhından yolcularımızı götürüp getiriyoruz. Bu da hem zaman kaybı hem de maddi külfet anlamına geliyor” sözlerini paylaştı.
Kooperatif olarak sınırlı sayıda sefer yapabildiklerini belirten Burta, “Günde ancak bir ya da iki araç çıkarabiliyoruz. Çevre ilçelerde kooperatifler gece gündüz çalışırken biz bu şartlarda sefer yapıyoruz. Şoförler mağdur, yurttaşlar daha da mağdur” yorumunu yaptı.
“500 lira bile yurttaş için çok ağır”
Yol ücretlerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Burta, “Şu an Bahçesaray için 500 TL alıyoruz. Hizan merkez 400 lira, bazı noktalarda 550 liraya kadar çıkıyor. Buna rağmen Bahçesaraylı yurttaşlardan 500 lira alıyoruz” sözleriyle ücret politikasını anlattı.
Araçların çoğu zaman tam dolmadan yola çıktığını belirten Burta, “Bazen 5-6 yolcuyla yola çıkıyoruz. Bazı yurttaşların cebinde yol parası bile olmuyor. Yol üzerindeki dinlenme tesislerinde bir ekmek alamayan yurttaşlar var. Bir hastanın Van’a gidiş gelişi binlerce liraya mal oluyor” anlatımında bulundu.
Yolun uzunluğu ve tehlikelerine de değinen Burta, “Yaklaşık 260 kilometrelik bir yol gidiliyor. Çığ riski var, taş düşmesi var, toprak kaymaları var. Yurttaşı düşünerek bu ücreti belirledik ama artık Bahçesaray için kalıcı bir çözüm gerekiyor” açıklamasını yaptı.
“Bahçesaray’da yaşam zorla terk ediliyor”
Yolculardan Hüseyin Uluç ise Bahçesaray’daki yol sorununun yaşamı doğrudan etkilediğini dile getirerek, “Bahçesaray yolunun birçok çözümü var ama yapılmıyor. Mecbur kaldığımız için Van’a geliyoruz. Bahçesaray bizim memleketimiz ama yaşamak çok zor” sözlerini kullandı.
Hayvancılıkla geçinen yurttaşların da ağır maliyetlerle karşı karşıya kaldığını belirten Uluç, “Samanın tonu normalde 3-4 bin lirayken Bahçesaray’a ulaşana kadar 15-16 bin liraya çıkıyor. Hayvan yemleri de aynı şekilde. Bu yüzden birçok yurttaş göç etmek zorunda kalıyor” sözlerini paylaştı.
Eğitim nedeniyle Van’a taşındığını anlatan Uluç, “Çocuklarımın okulu için Van’a geldim, kayıtlarını burada yaptım. İneklerimi mecburen bedavaya verdim. Bahçesaray’da yaşamak artık mümkün olmuyor” sözlerini dile getirdi.
