Ekonomik krizin derinleştiği, işsizliğin arttığı ve yurttaşların temel ihtiyaçlara erişimde zorlandığı bir dönemde, yarım kalan bir yatırım dururken yeni bir proje için milyonlarca liranın daha harcanması kamu vicdanında soru işaretleri yarattı.
Yüzde 70’i Bitmiş Proje Çürümeye Terk Edildi
2023 yılında Şerefiye Mahallesi’nde yapımına başlanan İpekyolu Bilim Merkezi, 72 milyon TL ihale bedeliyle Van’ın en büyük bilim yatırımlarından biri olarak duyuruldu. Ancak artan maliyetler, iptal edilen destek protokolleri ve yönetim değişiklikleri nedeniyle proje yarım kaldı.
Belediye yetkililerine göre merkez fiziksel olarak yüzde 70 oranında tamamlanmış durumda. Kaba inşaat ve altyapı bitmiş olmasına rağmen, planetaryum, iç donanım, dış cephe ve çevre düzenlemesi için kaynak bulunamıyor. Enflasyon ve inşaat maliyetlerindeki artışla birlikte projenin toplam maliyetinin 85 milyon TL’ye yaklaştığı ifade ediliyor.
Bu haliyle yapı, tamamlanamadığı için atıl bir beton yığınına dönüşme riskiyle karşı karşıya.
Destekler Kesildi, Yük Belediyenin Sırtında Kaldı
İpekyolu Belediyesi, Van Büyükşehir Belediyesi başta olmak üzere yapılan destek protokollerinin iptal edilmesinin projeyi durma noktasına getirdiğini belirtiyor. TÜBİTAK desteği için ise merkezin tamamen bitirilmesi şart koşuluyor.
Belediye yetkilileri, SGK ve Maliye tarafından yapılan yaklaşık 30 milyon TL’lik otomatik kesintilerin belediyenin yatırım kapasitesini ciddi şekilde daralttığını vurguluyor. Buna rağmen proje iptal edilmedi; ancak yeterli finansman olmadığı için ilerleme sağlanamıyor.
Yeni Bilim Merkezi: Yeni Maliyet, Yeni Soru İşaretleri
Van Valisi ve van Büyükşehir Belediyesi Kayyumu Ozan Balcı, sahil yolunda 73 dönümlük arazi üzerinde yeni bir bilim merkezi ve kent müzesi projesinin başlatıldığını duyurmuştu. TÜBİTAK ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı işbirliğiyle yürütülen proje kapsamında planetaryumdan konser alanına, göletten kafelere kadar geniş bir yerleşke planlanıyor.
“Yüzde 70’i tamamlanmış ve milyonlar harcanmış bir proje dururken, neden sıfırdan yeni bir yatırım?”
Yurttaş Tepkili: “Önce Mevcut Olan Bitirilsin”
Vanlı yurttaşlar, özellikle alım gücünün düştüğü ve genç işsizliğin arttığı bu dönemde, kamu kaynaklarının önceliklendirilmesi gerektiğini dile getiriyor. Eleştirilerin odağında ise aynı işlevi görebilecek iki ayrı bilim merkezine harcanan milyonlar var.
Uzmanlara göre yarım kalan projelerin tamamlanmaması, yalnızca maddi kayıp değil; aynı zamanda kamu planlamasında ciddi bir yönetim zaafına işaret ediyor.
Biri Çürürken, Diğeri Yükseliyor
Van’da biri tamamlanmayı beklerken diğeri hızla yükselen iki bilim merkezi, kentte kamu zararı, planlama eksikliği ve kaynak israfı tartışmalarını büyütüyor. Kamuoyunun beklentisi net:
Yeni projelere başlamadan önce, harcanmış milyonların heba olmaması ve mevcut yatırımların bir an önce tamamlanması.
